Michael Faraday

Michael Faraday
Faraday Cochran Pickersgill.jpg
Bizitza
JaiotzaNewington Butts, 1791ko irailaren 22a
HerrialdeaBritaina Handia eta Irlandako Erresuma Batua
Lehen hizkuntzaingelesa
HeriotzaHampton Court jauregia1867ko abuztuaren 25a (75 urte)
Hobiratze lekuaHighgate Cemetery
Familia
AitaJames Faraday
Ezkontidea(k)Sarah Barnard
Hezkuntza
Doktorego ikaslea(k)John Tyndall
Hizkuntzakingelesa
Jarduerak
Jarduerakfisikaria, kimikaria eta asmatzailea
Jasotako sariak
InfluentziakHumphry Davy
KidetzaRoyal Society
Prusiako Zientzien Akademia
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Suediako Zientzien Errege Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Hungariako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL
Académie Nationale de Médecine
Bavarian Academy of Sciences and Humanities
Accademia delle Scienze di Torino
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaGlasitea
Michael Faraday signature.svg

Michael Faraday (Surrey, Ingalaterra, 1791ko irailaren 22a - Hampton Court, Ingalaterra, 1867ko abuztuaren 25a) elektromagnetismoa eta elektrokimika ikasi zituen fisiko eta kimiko britainiarra da.

Humphry Davy kimikariarekin ikasi zuen eta indukzio elektromagnetikoaren aurkikuntzagatik ezagutzen dute gehienek, generadore eta motore elektrikoak eraikitzea ahalbidetu baitu honek, edo elektrolisiaren legeengatik, bera baita elektromagnetismoaren eta elektrokimikaren benetako sortzaile.

Bere garaiko beste ikertzaile batzuen antzera, Faraday eremu magnetikoen bidez korronte elektrikoak sortzen saiatu zen. Hamar urtetan ez zuen emaitza arrakastatsurik lortu, egoera estatikoan, hots, geldirik zeuden imanak eta bobinak erabili baitzituen. Hala ere, ekinaren ekinaz, korronte elektrikoaren indukzioa sortzeko eremu magnetiko aldakorrak behar direla frogatu ahal izan zuen.

Gaztetan ikasketak burutu gabea zen, eta ez zekien ia ezer matematikaz. Kalkulu diferentziala erabat arrotz zuen azken fisikari handia izan zela esan daiteke, nahiz eta gabezia hori grafikoak egiteko zuen trebetasun izugarriz gainditu zuen.

Bere egunkaria idatzi zuen 1820 eta 1862 bitartean, etenik gabe, bertan buruturiko esperimentuak deskribatuz. 3.236 orrialde eta zenbait mila irudi dituen egunkari hori Fisikaren historiako funtsezko lanetako bat da gaur egun.

Biografia

Faraday britainiar fisikaria Surreyn (Ingalaterran) jaio zen 1791ko irailaren 22an. Michaelen aita James Faraday izan zen eta Newingtonen jaiotakoa zen, Londres inguruan (Ingalaterra).

Ez zuen eskolara joateko aukera handirik izan eta, 13 urte zituenean, Michael lanean hasi beharrean izan zen eta Londresko azaleztatzaile batekin ofizioa ikasten hasi zen. Han aritu zen 7 urtetan, zientziari buruzko liburu asko irakurri zuen eta, horrekin batera, elektrizitatearekin zerikusia zuten esperimentuak ere burutu zituen, zientziarako grina betirako piztu zitzaiolarik. Hala ere, ez zekien ezer asko matematikaz, baina Kalkulu diferentziala ez bazuen ezagutzen ere, grafikoak egiteko trebezia berezia erakutsi zuen.

Other Languages
Afrikaans: Michael Faraday
Alemannisch: Michael Faraday
aragonés: Michael Faraday
asturianu: Michael Faraday
azərbaycanca: Maykl Faradey
башҡортса: Майкл Фарадей
žemaitėška: Maiklos Faradiejos
беларуская: Майкл Фарадэй
беларуская (тарашкевіца)‎: Майкл Фарадэй
български: Майкъл Фарадей
brezhoneg: Michael Faraday
bosanski: Michael Faraday
čeština: Michael Faraday
Ελληνικά: Μάικλ Φαραντέι
Esperanto: Michael Faraday
español: Michael Faraday
français: Michael Faraday
Gàidhlig: Michael Faraday
Fiji Hindi: Michael Faraday
hrvatski: Michael Faraday
Kreyòl ayisyen: Michael Faraday
interlingua: Michael Faraday
Bahasa Indonesia: Michael Faraday
íslenska: Michael Faraday
italiano: Michael Faraday
Basa Jawa: Michael Faraday
Gĩkũyũ: Michael Faraday
Lëtzebuergesch: Michael Faraday
Limburgs: Michael Faraday
lumbaart: Michael Faraday
lietuvių: Michael Faraday
latviešu: Maikls Faradejs
Malagasy: Michael Faraday
македонски: Мајкл Фарадеј
Bahasa Melayu: Michael Faraday
မြန်မာဘာသာ: မိုက်ကယ် ဖာရာဒေး
مازِرونی: مایکل فارادی
Nāhuatl: Michael Faraday
Plattdüütsch: Michael Faraday
Nederlands: Michael Faraday
norsk nynorsk: Michael Faraday
Livvinkarjala: Michael Faraday
Piemontèis: Michael Faraday
português: Michael Faraday
română: Michael Faraday
русиньскый: Майкл Фарадей
саха тыла: Фарадей Майкл
sicilianu: Michael Faraday
srpskohrvatski / српскохрватски: Michael Faraday
Simple English: Michael Faraday
slovenčina: Michael Faraday
slovenščina: Michael Faraday
Soomaaliga: Michael Faraday
српски / srpski: Мајкл Фарадеј
Basa Sunda: Michael Faraday
Kiswahili: Michael Faraday
Türkçe: Michael Faraday
татарча/tatarça: Майкл Фарадей
українська: Майкл Фарадей
oʻzbekcha/ўзбекча: Michael Faraday
vepsän kel’: Faradei Maikl
Tiếng Việt: Michael Faraday
Volapük: Michael Faraday
მარგალური: მაიკლ ფარადეი
Yorùbá: Michael Faraday
Bân-lâm-gú: Michael Faraday
粵語: 法拉第