Metropolis (1926ko filma)

Metropolis
Datuak
Jatorrizko izenburuaMetropolis
Urtea1926
Estreinaldia1927ko urtarrilaren 10a
GeneroaZientzia-fikzioa
Herrialdea Alemania
Iraupena210 minutu
(Alemanian estreinatu zenekoa)
123 minutu
(2002ko berriztatzea)
Aurrekontua7.000.000 marko alemaniar
BanatzaileaUFA
Zuzendaria
Fritz Lang
Ekoizleak
Erich Pommer
Gidoilariak
Thea von Harbou
Fritz Lang
Aktoreak
Brigitte Helm
Gustav Fröhlich
Alfred Abel
Rudolf Klein-Rögge
Musikagileak
Gottfried Huppertz
Argazkilariak
Karl Freund
Gunther Rittau
Eugene Schüfftan efektu berezietarako
Jatorrizko hizkuntza
ahots gabeko filma; intertituluak alemanez
Datu gehigarriak
Zuri-beltzean. Mutua.

Metropolis zientzia-fikzioko film mutua da, 1926an Fritz Langek zuzendua, Alemaniako UFA etxeak ekoitzia eta Babelsberg estudioetan grabatua. Kontakizuna etorkizuneko jendarte distopiko batean kokatzen da, hiritzar batean. Gizartearen antolamenduari buruzko gogoeta egiten da, langile klasearen eta ugazaben arteko krisis sozial bat agertuz. Gidoia Fritz Langek eta Thea von Harbou bere emazteak idatzi zuten, von Harbouren 1926ko nobela batean oinarrituta. Filma Alemaniako arte espresionistaren ikurretako bat da zinematografiaren alorrean. Inoiz egindako film muturik garestiena izan zen, 5 milioi alemaniar markoko aurrekontuarekin.

Filma Alemanian estreinatu eta gero hasierako muntaiari eszena asko kendu zitzaizkion, eta denborarekin beste eszena asko hondatu edo galdu egin ziren. Han-hemen barreiatutako kopiak elkartu eta filma berriz osatu eta zaharberritzeko lan handia egin ondoren, 2001ean estreinatu zen Berlingo Film Jaialdian Metropolisen bertsio zaharberritua, eta kopia bat UNESCOk Munduaren Oroimenaren Erregistroan gorde zuen. 2008an beste kopia bat aurkitu zuten Argentinan, ordura arte ezagutzen zen osoena baino 30 minutu luzeagoa, eta 2010ean Berlinen eta Frankfurten estreinatu zuten, zaharberritze prozesu luzearen ondoren.

Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

2026. urtea da. Metropolis hiri erraldoian bi klase sozial bizi dira elkarrengandik erabat bereizita: Beharginak lur azpian bizi dira hiriari eusten dioten makinetan gau eta egun lanean, gainazalera ateratzeko erabateko debekuarekin. Gainazalean, berriz, jabe eta pentsalarien klasea bizi da, luxuzko etxe orratzetan. Johan 'Joh' Fredersen da hiriaren sortzailea eta agintari nagusia.

Maria izeneko emakumeak, langileen artean lidergo eta karisma handia duelarik, une oro langileak lasaitzeko ahaleginak egiten ditu hiria suntsi lezakeen iraultza bortitz bat has ez dezaten, etortzear den "Bitartekari" bati esker gizarteko bi aldeak batu ahalko direla predikatuz. "Mittler zwischen Hirn und Hand muss das Herz sein" esaldia da bere irakaspena laburbiltzen duena, hau da, "Garunaren eta eskuaren artean, bihotzak izan behar du bitartekari". Hiriko agintariaren semea den Freder Fredersen gaztea ere kausa horren alde jarriko da, langileriaren bizimodu gogorragatik atsekabeturik.

Joh Fredersenek Rotwang zientzialariari eskatzen dio Mariaren kerak eta bisaia dituen robota sor dezan. Joh-en asmoa da langileak matxinadara eramatea, horrela errepresio bortitza justifikatu ahal izateko. Rotwangek, ordea, hiria suntsitu nahi du, Joh-en aurka mendekua hartzeko. Rotwangek Maria bahitu eta robot gaiztoa bidaltzen du lur azpira, Mariaren jarraitzaileak ezkutuan elkartzen diren tokira.

Robotak lur azpiko biztanleen aldartea nahastuko du eta kaos soziala sorrarazi. Robotak, hein berean, gazte aberatsen gogoa lausotzen du eta haien gizartea gainbeheran jarri, Yoshiwara kabaret ospetsuan dantzari sentsual baten errola hartzen duenean.

Langileek, robataren mintzaldi suharrek erotuta, lurrazpiko hiria suntsitu nahiko dute, hau uretan murgilduz. Eroaldi betean, langileak gainazalera igoko dira hiriaz jabetzera, haien seme-alabak lurrazpian abandonatu dituztela erabat ahaztuta.

Bien bitartean, Mariak Rotwang-en laboratoriotik ihes egitea lortzen du Fred Fredersenen laguntzarekin, eta ume guztiak onik aterako dituzte arriskutik. Egiazko Maria eta robota pertsona bera ez direla ohartuta, langileak beren okerraz konturatzen dira. Rotwan hiltzen du Fredek, hiriko katedralean zehar gertatzen den borrokaldi luze eta ikusgarri batean.

Azkenik, Maria eta Federek lortzen dute Joh eta Grotek (ugazaben eta langileen buruak, hurrenez hurren) bakeak egitea, horrela jendarte mota berri bati hasiera emateko. Hala, Mariak irakatsitako hitzak betetzen dira. "Garunaren eta eskuaren artean, bihotzak izan behar du bitartekari": Fredersen litzateke garuna, Metropoliseko langileak eskua, eta Fred Fredersen gaztea bihotza.

Other Languages
català: Metropolis
čeština: Metropolis
Ελληνικά: Μετρόπολις
Esperanto: Metropolis
galego: Metropolis
македонски: Метрополис (филм)
Bahasa Melayu: Metropolis (filem)
Nederlands: Metropolis (film)
русский: Метрополис
srpskohrvatski / српскохрватски: Metropolis (film, 1927)
Simple English: Metropolis (movie)
slovenščina: Metropolis (film)
српски / srpski: Метрополис (филм)
українська: Метрополіс (фільм)
Bân-lâm-gú: Metropolis