Lur Santua

Lur Santua [1] izenekoa Jesukristo, aro berriko 1 eta 33 urteen artean, bizi izan zen lurraldeari dagokio, gaur egungo Israelek eta Palestinak osatuko luketena. Bertan eliza asko aurki daitezke, Jesukristoren bizitzako zati bakoitzarentzat.

Lurralde honetan Betleem, Nazaret eta Jerusalem hiriak nabarmentzen dira, non Jesus jaio, bizi eta hil zen.

Lur hau sinbolo bat da Kristautasunarentzat, gainera judutarren Agindutako Lurra da eta Islamaren arabera, Harriaren Domoa eta Mahoma ametsetan zaldi baten gainean zerura igo zeneko lekua bertan daude. Arrazoi hauegatik gatazka erlijioso eta kulturalen iturri izan izan da betidanik.

Tiberiades aintzira edo Galileko itsasoaren ikuspegia
Tiberiades aintzira edo Galileko itsasoaren ikuspegia

Historia

X. mendean tribu turkiarrak Islamera aldatu ziren eta Lur Santuaren konkistari ekin zioten bertako musulmanei kenduz eta kristau erromesaldiak moztuz.

Urbano II.a Aita Santua berria entzutean sumindu egin zen. Lur Santua VII. mendetik egon zen fedegabeen eskuetan, baina orain gainera kristauek ezin zuten bisitatu ere egin. Urbanok Guda Santuaren deialdia egin zuen eta Clermonteko Gurutzada antolatu zen. Bertan bildutako zaldunak Urbanoren hitzekin hunkitu ziren eta Deus Volt ("Jainkoak nahi du") ohikutu zuten. Hilabete gutxitara, behartsu eta nekazari jendetza beraien arma xumeekin Lur Santuaren konkistara habiatu ziren, baina Europatik irten baino lehenago sarraskitu zituzten bizantziarrek eta balkandarrek.

Gurutzada herrikoi hau hondamendi bat izan zen, baina geroage noble feudalek osatutako beste bat antolatu zen. Europa zeharkatu eta 1099an Lur Santua konkistatu zuten, Turkiaren hegoaldetik Sinairainoko hiriak konkistatuz, beste beste Jerusalem, Antiokia, Donibane Akrekoa, Askalon, Tiberiades, Edesa eta Tiro. Bederatzi gurutzada gehiago izan ziren, kristauentzat hainbeste arrakasta izan ez zutenak.

Gaur egun Lurralde Santuak gatazka iturri izaten jarraitzen du, 1948an Israelgo estatua sortu zenetik bertako biztanlego palestinarra azpiratuz.

Other Languages
Afrikaans: Heilige Land
Alemannisch: Heiliges Land
Ænglisc: Hālig Land
العربية: أراضي مقدسة
asturianu: Tierra Santa
беларуская: Святая зямля
български: Свети земи
brezhoneg: Douar Santel
català: Terra Santa
čeština: Svatá země
Чӑвашла: Сăваплă çĕр
Deutsch: Heiliges Land
Ελληνικά: Άγιοι Τόποι
English: Holy Land
Esperanto: Sankta Lando
español: Tierra Santa
eesti: Püha maa
suomi: Pyhä maa
français: Terre sainte
galego: Terra Santa
hrvatski: Sveta Zemlja
magyar: Szentföld
Հայերեն: Սուրբ Երկիր
Bahasa Indonesia: Tanah Suci
íslenska: Landið helga
italiano: Terra santa
ქართული: წმინდა მიწა
한국어: 거룩한 땅
македонски: Света земја
Bahasa Melayu: Tanah Suci
Plattdüütsch: Hillig Land
Nederlands: Heilige Land
norsk nynorsk: Det heilage landet
occitan: Tèrra Santa
português: Terra Santa
română: Țara Sfântă
русский: Святая земля
sicilianu: Terra Santa
Scots: Haly Laund
srpskohrvatski / српскохрватски: Sveta Zemlja
Simple English: Holy Land
slovenčina: Svätá zem
slovenščina: Sveta dežela
српски / srpski: Света земља
svenska: Heliga landet
Kiswahili: Nchi takatifu
தமிழ்: திருநாடு
українська: Свята земля
Tiếng Việt: Đất Thánh
粵語: 聖地