Kanbriar

Kanbriar
542 Ma-488.3 Ma

Asaphiscuswheelerii.jpg

Fanerozoikoa
Paleozoikoa
Kanbriarra
Ordoviziarra
Siluriarra
Devoniarra
Karboniferoa
Permiarra
Mesozoikoa
Triasikoa
Jurasikoa
Kretazeoa
Zenozoikoa
Paleogenoa
Paleozenoa
Eozenoa
Oligozenoa
Neogenoa
Miozenoa
Pliozenoa
Pleistozenoa
Holozenoa

Kanbriarra Paleozoikoko lehenengo garaia da, orain dela 542 ± 1.0 Ma (milioi urte) eta 488.3 ± 1.7 Ma bitartean hedatzen dena. Fanerozoikoko lehenengo garaia da eta bere izena Galesek lehen zuen izenagatik (Cambria) hartzen du, Galesen ikertu baitziren lehenengo aldiz garai honetako arrokak.

Kanbriarraren hasieran, lehenengo aldiz agertu ziren fosilak sortzen dituzten oskol-gogorreko izakiak. Gertaera horri Kanbriarreko leherketa esaten zaio.

Azpizatiketak

Kanbriarra Neoproterozoikoaren osteko lehenengo garaia da eta ondoren Ordoviziarra dator. Kanbriara hiru epokatan banatzen da, Kanbriar Goiztiarra, Kanbriar Ertaina eta Kanbriar Berantiarra (edo Furongiarra).

Datazioa

Kanbriar garaiko denbora tartea aldakorra izan da ikerketen arabera. Batzuek orain dela 500 Ma jarri zuten muga eta beste batzuek orain dela 570 Ma. Arazo hau hasieran trilobiten eta arkeoziatidoen agerpenarekin datatzen zelako zen. Bukaera estintzio txiki batekin lortzen da. Fosilen aurkikuntzak eta datazio erradioaktiboen hobekuntzak data hauek kuestionatzea ekarri du. 2002an oraindik ISGSk 545 eta 490 Ma artean jarri zuen muga.

Omanen eginiko ikerketa batean oso zehatza den 542 ± 0.3 Ma.ko data eman du Kanbriarraren hasierarko. Kanbriarraren hasieran oso ezaguna da karbono-13aren ugaritasunean dagoen jaitsiera. Muga hau Omanen neurtu ahal izan da, zirkoia duten arroka bolkanikoaz inguratuta dagoelako eta data oso zehatza eman ahal izan duelako. Hala ere oraindik ez da guztiz zehatzatzat ematen eta ez da hasiera data ofiziala.

Other Languages
Afrikaans: Kambrium
Alemannisch: Kambrium
asturianu: Cambrianu
беларуская: Кембрыйскі перыяд
беларуская (тарашкевіца)‎: Кембр
български: Камбрий
Bahasa Banjar: Kambrium
brezhoneg: Kambrian
català: Cambrià
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cambrian
čeština: Kambrium
Cymraeg: Cambriaidd
dansk: Kambrium
Deutsch: Kambrium
English: Cambrian
Esperanto: Kambrio
español: Cámbrico
eesti: Kambrium
فارسی: کامبرین
français: Cambrien
Nordfriisk: Kambrium
Gaeilge: Caimbriach
galego: Cámbrico
עברית: קמבריון
hrvatski: Kambrij
magyar: Kambrium
Bahasa Indonesia: Kambrium
italiano: Cambriano
Basa Jawa: Kambriyum
한국어: 캄브리아기
Latina: Cambrium
Lëtzebuergesch: Kambrium
Limburgs: Cambrium
lietuvių: Kambras
latviešu: Kembrijs
македонски: Камбриум
Bahasa Melayu: Kambria
مازِرونی: کامبرین
Nederlands: Cambrium
norsk nynorsk: Kambrium
norsk: Kambrium
occitan: Cambrian
polski: Kambr
Piemontèis: Cambrian
پنجابی: کیمبرین
português: Cambriano
română: Cambrian
саха тыла: Кембрий
Scots: Cambrian
srpskohrvatski / српскохрватски: Kambrij
Simple English: Cambrian
slovenčina: Kambrium
slovenščina: Kambrij
српски / srpski: Камбријум
svenska: Kambrium
Tagalog: Cambrian
oʻzbekcha/ўзбекча: Kembriy sistemasi
Tiếng Việt: Kỷ Cambri
Volapük: Kambrium
Winaray: Cambrian
中文: 寒武纪
文言: 寒武紀
Bân-lâm-gú: Cambria-kí
粵語: 寒武紀