Jupiter (mitologia)

Jupiter (mitologia)
Antzinako Erromako erlijioa
Júpiter y Tetis, por Dominique Ingres.jpg
Ezaugarriak
Jatorrizko izenaIuppiter
Sexuagizonezkoa
Ikonografiatximista, arranoa eta hasta
BaliokideakZeus, Perun eta Thor
Familia
AitaSaturno
Ezkontidea(k)Junon
Bikotea(k)Latona eta Juturna
Seme-alabakVulkano, Diana, Herkules, Bacchus, Proserpina, Iuventas, Marte, Belona, Minerva, Apollo, Iarbas eta Merkurio
Anai-arrebakJunon

Jupiter[1] (latinez: Iuppiter) erromatarren jainko gorena da, Saturnoren eta Rearen semea. Erromatarrentzat eta Italiako beste herrientzat eguargiaren eta zeruaren jainkoa zen. Gero, greziarren Zeus jainkoarekin elkartu zuten, eta haren genealogia eta gertaerak erantsi zizkioten.

Jupiter Optimus Maximus deitzen zioten, Erromako Estatuaren patroia zelako: legea eta ordena sozialaz arduratzen zen. Etimologikoki, Jupiter Jove eta pater («aita», latinez) hitzetatik dator.

Zetro bat eskuan duela irudikatzen da; batzuetan, hala ere, lau zaldi zurik daramaten zalgurdi batean ageri da. Zeruaren jainkoa zenez, tximistaren eta trumoiaren jabe zela uste zuten antzinako erromatarrek eta Kapitolio tenplua eraiki zuten haren ohoretan.

Artea

Artean oso sarritan agertzen da Jupiterren irudia, bai eskulturan bai margolanetan. Aipagarriak dira eskulturan: Vatikanoko Iupiter Verospi, Napoliko eta Louvre museoko eskulturak, Kapitolioko museoko irudia (Jupiter zutik, tximista eskuan duela), edota Juan Boloniaren Iupiter Pluvius ospetsua. Pinturan aipatzekoak dira: Rafaelen Jupiter eta Antiope (Vatikanoan) Tizianorena (Louvre museoan), Bronzinorena (Munichen), eta abar.

Other Languages
Alemannisch: Iuppiter
العربية: جوبيتر
مصرى: جيوبتر
azərbaycanca: Yupiter (mifologiya)
беларуская: Юпітэр (міфалогія)
български: Юпитер (бог)
brezhoneg: Yaou (doue)
کوردی: جووپیتەر
Cymraeg: Iau (duw)
Ελληνικά: Γιούπιτερ
Esperanto: Jupitero (dio)
فارسی: ژوپیتر
suomi: Juppiter
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐍉𐍅𐌹𐍃
हिन्दी: जुपिटर
magyar: Iuppiter
interlingua: Jupiter (deo)
Bahasa Indonesia: Yupiter (mitologi)
íslenska: Júpíter (guð)
日本語: ユーピテル
한국어: 유피테르
kernowek: Yow (duw)
Latina: Iuppiter
Lëtzebuergesch: Jupiter (Mythologie)
македонски: Јупитер (бог)
монгол: Юпитер
Napulitano: Giove (mitologgia)
Nedersaksies: Jupiter (god)
norsk nynorsk: Guden Jupiter
română: Jupiter (zeu)
srpskohrvatski / српскохрватски: Jupiter (mitologija)
සිංහල: ජුපිට'
Simple English: Jupiter (mythology)
slovenčina: Jupiter (boh)
slovenščina: Jupiter (mitologija)
српски / srpski: Јупитер (бог)
svenska: Jupiter (gud)
Kiswahili: Jupiter
татарча/tatarça: Yupiter
українська: Юпітер (міфологія)
Tiếng Việt: Jupiter (thần thoại)
吴语: 朱庇特
中文: 朱庇特
粵語: 朱比特