Itzulpengintza

Itzulpengintza, lehen hizkuntza batean idatzitako testu bat (iturri testua) aztertzean eta bigarren hizkuntza batean idatzitakoa (helburu testua) sortzean datzan prozesua da.

Itzulpengintza betidanik egokitu izan zaio gizakiari, azkenaldian, automatizatzea edo konputarizatzea lortzea nahi izan den arren.

Sarrera

Itzulpengintza, lehen hizkuntza batean idatzitako testu bat (iturri testua) aztertzean eta bigarren hizkuntza batean idatzitakoa (helburu testua) sortzean datzan prozesua da.

Itzulpengintza betidanik egokitu izan zaio gizakiari, azkenaldian, automatizatzea edo konputarizatzea lortzea nahi izan den arren.

Honen helburu nagusia beti izan da, iturri testua eta helburu testuaren artean harreman bat sortzea, betiere hizkuntzen arteko desberdintasunak kontuan izanda, hau da, amaieran testu biek, funtsean, mezu berbera izatea. Esan bezala kontuan izan behar da, hizkuntza bakoitzaren, testuingurua, iturri hizkuntzaren gramatika arauak, idazkera, esaerak, etab.

Itzulpengintza eta interpretazioa bereiztea

Erraza da kontzeptu bi hauen arteko desberdintasun nagusia. Itzulpengintza idazkerari atxikitzen zaion; interpretazioa, berriz, hizketari edo ahozkotasunari.

Itzulpengintzak, idatzizko ideiak itzultzen ditu hizkuntza batetik bestera baina interpretazioak esandako ideiak edo keinuak (keinu hizkuntza) transferitzen ditu hizkuntza batetik bestera.

Interpretazioa, itzulpengintzaren azpi maila bat bezala hartu ahal den arren, oso desberdinak dira.

Itzulpengintzako pausoak

Itzulpengintzako pausoak, hala idazkiak itzultzean nola hizketa interpretatzean, bi izaten dira, ordena honetan:

  1. Iturri testuaren esanahia ulertzea.
  2. Esanahi hori bera xede testuan ematea.

Itzultzaileak, lehenik, «itzulpen unitateak» identifikatu behar ditu (testuaren segmentuak). Itzulgaia izan daiteke hitz bat, esaldi bat edo gehiago. Ondoren, iturri testuaren esanahi osoa ulertzen du; itzultzaileak testuaren edo mintzaldiaren osagai guztiak interpretatu eta aztertu behar ditu. Gero, esanahi hori bera xede hizkuntzan eman behar du. Prozesu horretarako, nahitaezkoa da iturri eta xede hizkuntzen gramatika, semantika, sintaxia eta esaerak jakitea, bai eta hizkuntza bi horien erabiltzaileen kultura ere.

Itzulpengintzaren arazoak

Arazo orokorra

Itzulpengintza, berez, oso prozesu zaila da, eta horretaz gain, itzultzaileak are arazo gehiago aurki ditzake.

·Iturri testuarekin arazoak

- Itzulpenean zehar jasandako aldaketak.

- Testu ilegalak

- Testu amaigabeak

- Eskas idatzitako testuak

·Hizkuntza arazoak

- Dialektoak eta neologismoak

- Azaldu gabeko akronismoak edo laburdurak

·Besteak

- Erritmoa, puntua edo poesi terminoak

Arazo "itzulgaitzak"

Hizkuntza batzuetan sarri agertzen dira, beste hizkuntza batean ekibalentziarik ez duten hitzak. Hitz hauek batzuetan ezin dira bere horretan itzuli.

Arazo honek hitzak asmatzea dakar. Itzultzaile batek "ama" bezalako hitzak badakizki zelan diren beste hizkuntzetan eta kasu honetan, hitz batetik bestera itzultzen du. Baina sarri gertatzen da aurkakoa. Hizkuntza bateko terminoak az du ekibalentiarik eta beste hizkuntzakoa hartzen da, ingelesezko "rafting" edo "jogging" hitzekin gertatzen den moduan. Honen eragina da, hizkuntzen kutsatzea. Honen adibide argia dugu hurrengoa: Jantoki frantsesez batetako ingelerazko menuan, "pâté de foie grass", "fat liver paste" bezala itzulia agertuko litzateke, baina hau ez da itzulpen bat azalpen argi bat baino. Benetan "foie gras pâté" bezala agertu beharko litzateke.

Hitz arrunten arazoak

1. Itzultzeko zailenak diren hitzak laburrenak dira: adibidez, Ingelesezko " to get" aditzak, hiztegi arrunt batetako zazpi zutabeko esanahiak itu. Honela zaila egiten da esanahi guzti horietariko zein aukeratzen jakitea.

2. Aspektu kulturalak: adibidez, ingelesezko "bread" hitza dugu. Begi bistan hitz arrunt bat da baina beste kultura batzuetan hitz horrek kulturaren erruz beste gauza desberdin bat izatera heldu daiteke.

3. Zehaztasun maila desberdinak: adibide argi dugu, inglesezko "there" hitza. "There" hori guretzat "hor" izango litzateke baina urrun egonez gero "there" hori "han" bihurtzen da.

Other Languages
Afrikaans: Vertaling
aragonés: Traducción
العربية: ترجمة
asturianu: Traducción
azərbaycanca: Tərcümə
башҡортса: Тәржемә
беларуская: Пераклад
беларуская (тарашкевіца)‎: Пераклад
български: Превод
भोजपुरी: अनुवाद
বাংলা: অনুবাদ
bosanski: Prevođenje
буряад: Оршуулга
کوردی: وەرگێڕان
čeština: Překlad
Cymraeg: Cyfieithu
Ελληνικά: Μετάφραση
English: Translation
Esperanto: Traduko
español: Traducción
eesti: Tõlge
فارسی: ترجمه
français: Traduction
furlan: Traduzion
Frysk: Oersetting
Gaeilge: Aistriúchán
galego: Tradución
עברית: תרגום
हिन्दी: अनुवाद
hrvatski: Prevođenje
Kreyòl ayisyen: Tradiksyon
magyar: Fordítás
Bahasa Indonesia: Terjemahan
Ilokano: Panagipatarus
íslenska: Þýðing
italiano: Traduzione
日本語: 翻訳
ქართული: მთარგმნელი
қазақша: Аударма
ಕನ್ನಡ: ಭಾಷಾಂತರ
한국어: 번역
kurdî: Werger
lietuvių: Vertimas
latviešu: Tulkošana
Malagasy: Fandikan-teny
македонски: Преведување
മലയാളം: വിവർത്തനം
मराठी: अनुवाद
Bahasa Melayu: Penterjemahan
Plattdüütsch: Översetten
नेपाल भाषा: अनुवाद
Nederlands: Vertalen
norsk nynorsk: Omsetjing
occitan: Traduccion
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਨੁਵਾਦ
پښتو: ژباړه
português: Tradução
Runa Simi: Rimay t'ikray
română: Traducere
русский: Перевод
саха тыла: Тылбаас
سنڌي: ترجمو
srpskohrvatski / српскохрватски: Prevođenje
Simple English: Translation
slovenščina: Prevajanje
Gagana Samoa: Fa'aliliuga
shqip: Përkthimi
српски / srpski: Превођење
Kiswahili: Tafsiri
తెలుగు: అనువాదం
Tagalog: Pagsasalin
Türkçe: Çeviri
українська: Переклад
اردو: ترجمہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Tarjima
vèneto: Tradusion
Tiếng Việt: Dịch thuật
Winaray: Paghubad
吴语: 翻譯
მარგალური: მათანგალი
ייִדיש: אפטייטש
中文: 翻译
Bân-lâm-gú: Hoan-e̍k
粵語: 翻譯
isiZulu: Ukuhumusha