Irakite-puntu

Likido baten irakite-puntua likidoaren lurrun-presioa eta inguruneko presioa berdina izateko likidoak izan behar duen tenperatura da. Beste modu batera esanda, materia egoera likidotik egoera gaseosora igarotzeko erdietsi behar den tenperatura da.

Hutsean dagoen likido baten irakite-puntua, presio atmosferikoaren pean dagoenean baino baxuagoa da. Era berean, giro-presioa altuagoa bada, irakite-puntua ere altuagoa izango da. Beraz, likido bakoitzaren irakite-puntua aldatu egiten da presioa aldatu ahala. Likido baten irakite-puntu normala (irakite-puntu atmosferikoa ere deitzen dena) aurrekoaren kasu berezi bat besterik ez da: itsas mailan dagoen presioaren pean (alegia, atmosfera 1 edo 760 mmHg), giro-presioa eta likidoaren lurrun-presioa berdinak direnean gertatzen da.

Irakite-puntura iristean, molekula gehienek likidoaren gainazal-tentsioa hausteko aski energia daukate. Irakitea gertatzen denean, tenperatura konstantea da, energia-ekarpen handiagoen ondorioa molekula gehiagok ihes egitea baita (ez tenperatura igotzea).

Likido bat irakite-puntutik gora berotu daiteke likidoan asaldurarik ez dagoenean, esaterako ura ontzi leun batean berotzen denean mikrouhin labe batean. Modu horretan gainberotutako likido batean asaldura txiki bat eragiten bada, irakite lehergarria gerta daiteke.

Likido ase bat lurrun bihurtzeko behar den bero-kantitateari lurruntze-bero deritzo.

Likidoak irakite-puntuaren azpitik ere lurrun bihur daitezke, lurruntze deritzon prozesuaren bitartez. Lurruntzea gainazaleko fenomeno bat da; bertan, gas/likido azaleratik hurbil dauden molekulak lurrun-fasera ihes egiten dute. Bestalde, irakitean likidoaren edozein tokitan dauden molekulak egiten dute ihes, likido barruan burbuilak sortuz.

Zenbait substantziaren irakite-puntuak

Other Languages
Afrikaans: Kookpunt
العربية: نقطة غليان
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэмпэратура кіпеньня
čeština: Teplota varu
Cymraeg: Berwbwynt
dansk: Kogepunkt
Deutsch: Siedepunkt
English: Boiling point
Esperanto: Bolpunkto
فارسی: نقطه جوش
Frysk: Siedpunt
Gaeilge: Fiuchphointe
हिन्दी: क्वथनांक
hrvatski: Vrelište
Kreyòl ayisyen: Tanperati pou bouyi
Bahasa Indonesia: Titik didih
íslenska: Suðumark
日本語: 沸点
la .lojban.: febvi
ភាសាខ្មែរ: ចំណុចរំពុះ
한국어: 끓는점
македонски: Точка на вриење
മലയാളം: ക്വഥനാങ്കം
Bahasa Melayu: Takat didih
မြန်မာဘာသာ: အရည်ဆူမှတ်
Plattdüütsch: Kaakpunkt
नेपाल भाषा: दासिवैगु फुति
Nederlands: Kookpunt
norsk nynorsk: Kokepunkt
norsk: Kokepunkt
ਪੰਜਾਬੀ: ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ
پنجابی: ابلن نمبر
پښتو: يشناټکی
Runa Simi: Wapsichana iñu
Scots: Bylin pynt
srpskohrvatski / српскохрватски: Vrelište
සිංහල: තාපාංකය
Simple English: Boiling point
slovenčina: Teplota varu
slovenščina: Vrelišče
српски / srpski: Тачка кључања
Basa Sunda: Titik golak
svenska: Kokpunkt
தமிழ்: கொதிநிலை
oʻzbekcha/ўзбекча: Qaynash harorati
Tiếng Việt: Nhiệt độ bay hơi
中文: 沸点
Bân-lâm-gú: Hut-tiám
粵語: 沸點