Henri Saint-Simongoa

Henri Saint-Simongoa
Henri de Saint-simon portrait.jpg
Bizitza
JaiotzaParis1760ko urriaren 17a
Herrialdea Frantzia
Lehen hizkuntzafrantsesa
HeriotzaParis1825eko maiatzaren 19a (64 urte)
Hobiratze lekuaPère Lachaise hilerria
Familia
Ezkontidea(k)Sophie Bawr  (1801 -
Hezkuntza
Hizkuntzakfrantsesa
Jarduerak
Jarduerakfilosofoa, ekonomialaria, kazetaria, historialaria, idazlea, eta ingeniari zibila

Claude Henri de Rouvroy, Saint-Simongo kondea, askotan Henri Saint-Simongoa ere deitua (Paris, Frantzia, 1760ko urriaren 17a - Paris, 1825eko maiatzaren 19a) pentsalari eta idazlea izan zen. Charles Fourier eta Robert Owenekin batera, sozialismo utopiko nabarmenetako bat da. Saint-Simongo kondea garaiko ilustratuen erakusgarri da.

Gizarte industrialaren garaiko lehen teorikotzat har daiteke. Horregatik, sozialismo frantsesaren —edo sozialismo utopikoaren— sortzailetzat jotzen da eta Soziologiaren aitzindaria. Bere pentsamenduaren eragina handia izan zen lehen sozialistengan (Karl Marx barne, horrek ere zientzia eta teknologian interesa eta fedea izan baitzuen), erromantikoengan, Auguste Comte-ren Soziologian, J. S. Mill-engan eta baita Luis Napoleon berarengan ere.

Biografia

Gaztaroa

Parisen jaioa, Saint-Simongo dukearen ondorengo gazteenen adarrean zeukan jatorria. Berak zioenez, Jean le Rond d'Alembert izan zuen maisu, baina ez dago horren frogarik eta posible da egia ez izatea.

Hamasei urterekin Ameriketako Estatu Batuen independentziaren alde borrokatu zen Amerikar Iraultzan, Hamahiru koloniei lagunduz Britainia Handiaren kontra.

Frantziako Iraultzako Terrore garaian Luxenburgo jauregian preso izan zen, baina ez zuen partaidetza handirik izan iraultza horretan, ez bada, aberasteko lur-espekulazioan parte hartuta (bere etorkizuneko proiektuen onerako eta ez aberasteko besterik gabe, zioenez).

Helduaroa

40 urte zituela zenbait ikasketa egin zituen eta esperientzia garrantzitsu izan zituen. Ezkondu egin zen tertulia saloi bat izan asmoz, baina arrakastarik gabe, eta urtebetera banandu egin zen.

Egindako esperimentuen ondorioz, gainera, txirotasunean erori zen eta horrela bizi izan zen handik aurrera. Hori dela eta, lana egin behar izan zuen (9 ordu egunean urtean 40 libera esterlina irabazteko), bere antzinako gela-zerbitzari baten karitatea jaso zuen eta bere familiari pentsio txiki bat eskatzera iritsi zen azkenik. 1823an bere buruaz beste egiten saiatu zen eta begi bat galdu zuen.

Hil zenean, Le Père Lachaise hilerrian lurperatu zuten Parisen.

Other Languages
العربية: سان سايمون
azərbaycanca: Henri Sen-Simon
کوردی: سان سیمۆن
қазақша: Сен-Симон
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੇਂਟ ਸਾਈਮਨ
srpskohrvatski / српскохрватски: Saint-Simon
српски / srpski: Сен Симон
Tiếng Việt: Henri de Saint Simon