Giacomo Casanova

Artikulu hau italiar abenturazaleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus « Casanova».
Giacomo Casanova
Casanova ritratto.jpg
Bizitza
Izen osoa Giacomo Girolamo Casanova
Jaiotza Venezia1725eko apirilaren 2a
Herrialdea Veneziako Errepublika
Heriotza Duchcov,  1798ko ekainaren 4a (73 urte)
Hobiratze lekua Duchcov
Familia
Aita Michele Grimani
Ama Zanetta Farussi
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Paduako Unibertsitatea
Hizkuntzak italiera
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak idazlea, poeta, liburuzaina, bankaria, eleberrigilea, diplomazialaria eta Iliad's translatorra
Lan nabarmenak Histoire de ma vie
Story of my flight from the prisons of the Venetian Republic
Jasotako sariak
IMDb nm0142916

Giacomo Girolamo Casanova ( Venezia, 1725ko apirilaren 2a – Dux, gaur egungo Duchcov ( Txekiar Errepublika), 1798ko ekainaren 4a) abenturazale italiarra izan zen.

Emakumeak limurtzen trebea izateagatik, maitale eta abenturazale prototipo gisa ezaguna da, batez ere bere autobiografiaren ostean (Histoire de ma vie (‘Nire bizitza’), bere bidaiak eta abenturak kontatzen dituen lana). Bere emakume limurtzaile irudia hain paradigmatikoa izan da, ezen Don Juan-ekin konparatua izatera iritsi den (bat egiteraino benetako gizona izan zena eta literaturako pertsonaia), baina, antza, bien arteko desberdintasuna ondorioetan dago: emakumeak oroitzapen goxoekin lagatzen zituen Casanovak eta Don Juan-ek ez, bildumatzaile hutsa zelako.

Casanova ez da pertsonaia ilustratutzat hartzen, Erregimen Zaharreko ideiak baitzeuzkan, eta ukatu egiten zitzaion nobleziaren parte izatea izan zen beti bere helburua.

Biografia

Gaztaroa

Komediante edo aktoreen semea zen. Bere ama Zaretta Farussi deitzen eta bere aita Gaetano Casanova. 8 urte zituela galdu zuen aita eta bere ama Europa osoan zehar ibili zen aktore lanetan. Giacomoz gain beste 4 ume izan zituzten, eta ez zuten nahi izan haietako inor aktorea izan zedin.

Horrela, Gozzi abadeak emandako apaiz irakaskuntza jasotzen ari zela ikusi zen Giacomo mutiko argia zela.

Garai hartan egindako lan intelektualen artean, latinez idatzitako pentametro bat itzuli zuen eta Zuzenbideko bi tesi idatzi zituen: bata Zuzenbide Zibilekoa eta bestea Zuzenbide Kanonikokoa.

Malipiero senatari veneziarra izan zuen Filosofia eta Zientzien irakasle, baina senatariaren gustuko emakumearekin harremanak izan zituelako haserretu egin ziren.

Abentura handien garaia

21 urterekin bere amak Erromara eraman zuen, Acquaviva kardinalaren zerbitzuan egon zedin eta fraide gisa bizi izan zen. Dena den, emakumeekin izandako aferengatik bota egin zuten postu hartatik.

Orduz geroztik, Europa osoan bidaian hasi zen: Korfu eta Konstantinoplara egin zuen lehen bidaia, baina Veneziara bueltatu zen ondoren.

Bien bitartean biolin jolea izan zen, baina ofizioa utzi egin zuen, maila baxukoa zela iritzi baitzuen. Ondoren, Matteo Bragadin patrizio veneziarraren mediku bihurtu zen: bihotzeko atake batetik sendatu zuen patrizioa eta ordainetan diru asko ordaindu zion, magia eta kabala irakaspenak emateaz gain. Inkisizioaren belarrietara iritsi ziren horren berriak eta ihes egin behar izan zuen bere jaioterritik.

1749 eta 1752 urte bitartean, Milan, Cremona, Cesena, Parma, berriz Milan, Genova, Lyon, Paris eta Dresde hirietan ibili zen. Urte horietan, benetan maitatu zuen emakumea ezagutu zuen: Henriette. Bederatzi hilabetez elkarrekin egon ostean banatu ziren, baina emakumeak beti izan zuen gogoan eta Casanova gaixo izan zenean zain zezaten arduratu zen.

1753an berriro itzuli zen Veneziara, baina eskandalu berri baten arduradun bihurtu zen: Bernis abadearen, Frantziako enbaxadariaren eta bi mojen arteko ménage à quatrea. Ondorioz, preso hartu eta Piombi kartzelan (‘berunen presondegian’) sartu zuten 1755 moral kaxkarragatik, magia egiteagatik eta atzerritarrekin tratua izateagatik. Hurrengo urtean ihes egin zuen, kartzelan ezagututako monje batekin, eta 18 urtez atzerrian bizi izan zen.

Parisera joan zen eta han Luis XV.arekin, Madame Pompadourrekin eta gortearekin harreman onak izan zituen. Esan ohi da, estatu frantsesaren loteriaren sortzaileetako bat izan zela 1757. Misio ezkutuak egin zituen gortearentzat eta Voltaireekin tratuak izan zituen, baina ezadostasun politikoek banandu zituzten. Dena den, berriro istiluak izan zituen: haurriltzea egiteagatik, oihalgintzan iruzur egiteagatik eta kanbio-letrak faltsutzeagatik ihes egin behar izan zuen.

Horrela, leku batetik bestera ibili zen Europan zehar eta noblea zela esaten hasi zen, Chevalier d'Seingalt izena hartuta.

Ondoren Zurichera joan zen eta monasterio batean sartu zen. Erroman Klemente XIII.a Aita Santuaren kondekorazio bat jaso zuen.

Gero, Prusiako Frederiko II.a Handiaren faborea jaso zuen eta bere armadako kadeteen agintea jaso zuen. San Petersburgon Katalina Handia ezagutu zuen. Polonian herrialdean gertatutako bortxakeria politikoari buruzko historia-lan bat idatzi zuen. Madrilen plan bat egin zuen Sierra Morenan kolonia bat sor zezaten Espainian bizi ziren suitzar eta alemaniarrek. 1768an, Bartzelonan 42 egunez preso hartu zuten armadako Kapitain Jeneralaren emaztearekin izandako afera zela eta.

Bidaia etengabe hauetarako dirua, berarekin maiteminduta zegoen emakume batek ematen zion: Madame D'Urfék. Emakume horrek uste zuen Casanova magia eta alkimian aditua zela: Casanovak ama izan zitekeela promes egin zion 70 urte baino gehiago zituen arren eta bizitza luzatzeko toniko baten gaindosia hartuta hil zen, Casanovan guztiz sinetsita.

Ondoren, Italia aldean ibili zen berriro, emakumeak limurtzen ( Napolin besteak beste). 1771n Homeroren Iliada itzuli zuen eta Ahuntz artilea izeneko liburua idatzi zuen (gogoeta honekin: emakumeen pentsatzeko ahalmenean uteroak eragina ote duen ala ez kontuan hartzea). Berriro Veneziara joatea lortu zuen, hiriak agindutako misio bat egin ostean, baina eleberri batean Carlo Grimani nobleari kalte egiteagatik (zorretan zela esan ziolako, liburuan ezkontzaz kanpoko semea zela argitaratu zuen) bidali egin zuten berriro 1783an.

Azken urteak

Berriro bidaia etengabeak egin zituen eta bizileku izan zituen: Viena, Bolzano, Augsburgo, Akisgran edo Aachen, Spa, Paris, berriz Viena, Dresde, Berlin eta PragaWolfgang Amadeus Mozart ezagutu zuen bertan eta, diotenez, bere Don Giovanni opera Casanovak kontatu zizkion gauzetan oinarrituta dago neurri batean—.

1785an Waldstein kondearen laguna egin zen, masoi-zaleak baitziren biak eta Casanovari Bohemiako Dux bibliotekaren arduradun izatea eskaini zion. Baina Casanova ez zen zoriontsu eta, terapia gisa, bere autobiografia idazten hasi zen. Ez zuen lan hori amaitu, 73 urterekin hil baitzen 1798an (27 urtetako hutsunea dauka liburuak). Bere azken esaldien artean honakoa zegoen: «Bizitzan zehar egin dudana, ona izan ala txarra izan, libreki egin dut, gizon librea bainaiz».

Other Languages
Afrikaans: Giacomo Casanova
aragonés: Giacomo Casanova
asturianu: Giacomo Casanova
беларуская: Джакама Казанова
brezhoneg: Giacomo Casanova
čeština: Giacomo Casanova
Esperanto: Giacomo Casanova
français: Giacomo Casanova
Bahasa Indonesia: Giacomo Casanova
íslenska: Giacomo Casanova
lietuvių: Giacomo Casanova
മലയാളം: കാസനോവ
Nederlands: Giacomo Casanova
Piemontèis: Giacomo Casanova
português: Giacomo Casanova
Runa Simi: Giacomo Casanova
română: Casanova
sicilianu: Giacumu Casanova
srpskohrvatski / српскохрватски: Giacomo Casanova
Simple English: Giacomo Casanova
slovenčina: Giacomo Casanova
slovenščina: Giacomo Casanova
српски / srpski: Ђакомо Казанова
українська: Джакомо Казанова
Tiếng Việt: Giacomo Casanova
მარგალური: კაზანოვა