Etna


Etna
Catania-Etna-Sicilia-Italy-Castielli CC0 HQ1.JPG
Gailurra
Garaiera3.326 m
Koordenatuak37° 45′ 18″ N, 14° 59′ 43″ E / 37° 45′ 18″ N, 14° 59′ 43″ E / 37.755; 14.995277777778
Geografia
Etna hemen kokatua: Italia
Etna
Etna
Etna (Italia)
Herrialdea Italia
Eskualdea Sizilia

Etna (sizilieraz Muncibeddu; italieraz Mongibello) Siziliako ekialdeko kostaldean dagoen geruza-sumendia da, Messina eta Cataniatik gertu kokatuta. Europako sumendi aktiborik handiena da eta gaur egun 3.326 m ditu (erupzioen eraginez 1865tik 21,6 m gutxiago izanik). Alpeetatik hegoaldera dagoen Italiako mendirik altuena da eta 1.190 km² azalera du. Gaur egun Etna sumendiak lau krater ditu: ipar-ekialdeko kraterra, Boraginea, Bocca Nuovay eta ipar-ekialdeko kraterra.

Etna mendia munduko sumendirik aktiboenetako bat da, ehunka aldiz sartu baita erupzioan milioi erdi urteetan zehar. Batzuetan oso suntsitzaile izanda ere, jendeak ez du arriskutzat hartzen. Hala ere, historikoki zenbait erupzio arriskutsuak izan du: Vergiliusek Aeneisetan deskribatzen duena, 1669koa, 1928koa, eta abar.

Etnaz gain, Italian badaude beste sumendi batzuk ere, Vesuvio eta Stromboli, esaterako. Hala ere, bi horiek ez dute Etnarekin inolako erlaziorik, prozesu geologiko oso ezberdinengatik sortu baitira.

Izena

XX. mendearen hasiera arte gutxienez, ohikoa zen Siziliako populazioa sumendi ezagun honi Gibellu deitzea. Izen hau, Sizilian, erdi aroko presentzia arabiarraren ondorioz sortu zen. Gibellu edo Gibello جبل ŷébel arabierazko hitzetik dator, "mendi" esan nahi duena. Gaur egun, Sizilan gutxi batzuek baino ez dute sumendia horrela deitzen.

Bere izen arrunta, Etna ninfatik zetorren; Briareo erraldoiaren eta Cimopoliaren, edo Uranoren eta Gearen alaba.

Other Languages
Afrikaans: Berg Etna
Alemannisch: Ätna
Ænglisc: Eþna
العربية: جبل إتنا
asturianu: Etna
azərbaycanca: Etna
беларуская: Этна
беларуская (тарашкевіца)‎: Этна
български: Етна
भोजपुरी: माउंट एटना
brezhoneg: Etna
bosanski: Etna
català: Etna
Cebuano: Monte Etna
čeština: Etna
Чӑвашла: Этна
Cymraeg: Etna
dansk: Etna
Deutsch: Ätna
Ελληνικά: Αίτνα
English: Mount Etna
Esperanto: Etna
español: Etna
eesti: Etna
فارسی: اتنا
suomi: Etna
føroyskt: Etna
français: Etna
furlan: Etna
Gaeilge: Sliabh Etna
galego: Monte Etna
עברית: אטנה
hrvatski: Etna
Kreyòl ayisyen: Etna
magyar: Etna
Հայերեն: Էտնա
interlingua: Monte Etna
Bahasa Indonesia: Etna
Ido: Etna
íslenska: Etna
italiano: Etna
日本語: エトナ火山
ქართული: ეტნა
한국어: 에트나산
Latina: Aetna mons
Lëtzebuergesch: Etna
lietuvių: Etna
latviešu: Etna
македонски: Етна
मराठी: एटना
Bahasa Melayu: Gunung Etna
Malti: Etna
Napulitano: Etna
Nederlands: Etna (vulkaan)
norsk nynorsk: Etna
norsk: Etna
occitan: Ètna
polski: Etna
Piemontèis: Etna
پنجابی: ایٹنا
پښتو: آتینا
português: Etna
română: Etna
русский: Этна
русиньскый: Етна
sardu: Etna
sicilianu: Etna (vurcanu)
Scots: Moont Etna
srpskohrvatski / српскохрватски: Etna
Simple English: Mount Etna
slovenčina: Etna
slovenščina: Etna
shqip: Etna
српски / srpski: Етна
Seeltersk: Ätna
svenska: Etna
Kiswahili: Etna
удмурт: Этна
українська: Етна
oʻzbekcha/ўзбекча: Etna
Tiếng Việt: Núi Etna
Winaray: Bukid Etna
მარგალური: ეტნა
粵語: 屹立火山