Erromatar zuzenbide

Erromatar zuzenbidea Antzinako Erromako legedia, Erromako Inperioa sortu zenetik Sortaldeko Inperioa desagertu zen bitartean indarrean iraun zuena. Lege-sistema horrek eragin handia izan du bai mendebaleko herrietako legedietan eta baita ekialdeko herri batzuetan ere.

Erromatar legediaren lehenengo bilduma Hamabi Taulak dira (K. a. 451-450); horien bidez, ordura arte patriarken familiako pontifizeen eskuetan egon ziren arauak ezagutzera eman ziren. Erromako Foroan ezarri zituzten zurezko eta brontzezko taulak, herritar guztien eskura. Erromatar zuzenbideak ondareei buruzko gaiak hartzen ditu kontuan (oinordekotzak), betebeharrei buruzkoak (hitzarmenak, maileguak...), ondasun eta jabetzazkoak, eta pertsonei buruzkoak.

Hasieran, Erroma hiri txikia zenean, legeak hiritarrentzat izaten ziren (ius civile) eta ez atzerritarrentzat. K. a. III. mendearen erdian Erromak indar hartu zuen, eta jende (peregrini) mota asko bertaratu zen. Horientzat legedi berriak egin zituzten (ius gentium). Hala ere, mende horretan zehar batu egin ziren bi legediak, eta hiritar guztientzat legedi bakarra erabili zen. Harrezkero Zuzenbide Erromatarra korapilatu, ugaritu eta zaildu egin zen, eta legegizonak behar izan ziren legeak argitzeko.

K. o. V. mendera arte legeak bildu eta errazteko zenbait ahalegin egin ziren arren, Justiniano I.a enperadoreak lortu zuen 529an lege guztiak Codex Constitutionumean biltzea, eta hori da Erromatar Zuzenbidearen iturri nagusia.

  • erreferentziak

Erreferentziak

  • Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Open Data Euskadi webgunean.
Other Languages
العربية: قانون روماني
asturianu: Derechu romanu
azərbaycanca: Roma hüququ
беларуская: Рымскае права
български: Римско право
bosanski: Rimsko pravo
català: Dret romà
čeština: Římské právo
dansk: Romerret
Ελληνικά: Ρωμαϊκό Δίκαιο
English: Roman law
Esperanto: Romia juro
español: Derecho romano
فارسی: حقوق روم
français: Droit romain
hrvatski: Rimsko pravo
magyar: Római jog
interlingua: Derecto roman
Bahasa Indonesia: Hukum Romawi
íslenska: Rómarréttur
italiano: Diritto romano
日本語: ローマ法
қазақша: Рим құқығы
한국어: 로마법
Latina: Ius Romanum
Lingua Franca Nova: Lege roman
lietuvių: Romėnų teisė
Plattdüütsch: Röömsch Recht
Nederlands: Romeins recht
occitan: Drech roman
português: Direito romano
română: Drept roman
sicilianu: Drittu rumanu
Scots: Roman law
srpskohrvatski / српскохрватски: Rimsko pravo
Simple English: Roman law
slovenčina: Rímske právo
slovenščina: Rimsko pravo
српски / srpski: Римско право
svenska: Romersk rätt
Türkçe: Roma hukuku
українська: Римське право
oʻzbekcha/ўзбекча: Rim huquqi
Tiếng Việt: Luật La Mã
中文: 罗马法
粵語: 羅馬法