Banilla

Banilla
Vanilla planifolia 1.jpg
Vanilla planifolia
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaAsparagales
FamiliaOrchidaceae
AzpifamiliaVanilloideae
Generoa Vanilla
Hedapen mapa
Map Vanilla.png
Banilla lekak

Banilla (Vanilla) orkideen familiako genero bat da eta landareak izen bereko aho gozagarria bezala erabiltzen ditugun haziz beteriko leka ematen du. Jatorriz Mexikokoa da. Izena gaztelaniazko vainilla hitzetik dator, vaina ("leka") hitzaren txikigarria.

Biltzen den espezie nagusia Vanilla planifolia da, nahiz eta Vanilla pompona eta Vanilla tahitiensis bezalakoak ere erabili. Leka bakoitzak bere zapore bereziaren erantzule nagusi diren milaka hazi txiki gordetzen ditu barruan. Aztekek beren jakiak maneatzeko eta txokolatez eginiko “jainkoen edariak” gozatzeko erabili ohi zuten.

Bere lantzea oso hedatua dago tropikoetan. Madagaskar da ekoizlerik nagusienetarikoa.

Sukaldean

Bere erabilera ohikoena krema, budin, izozki, bizkotxo, tarta eta antzeko postre eta gozoekin izaten bada ere, bere erabilera haragi, arrain edo bestelako plateretara ere zabal daiteke.

Other Languages
العربية: فانيلا (نبات)
беларуская: Ваніль
български: Ванилия
brezhoneg: Vanilha
bosanski: Vanilija
català: Vanilla
dansk: Vanilje
Ελληνικά: Βανίλια
Esperanto: Vanilo
español: Vanilla
suomi: Vaniljat
français: Vanilla
galego: Vainilla
עברית: וניל
hrvatski: Vanilija
hornjoserbsce: Wanilija
magyar: Vanília
Հայերեն: Վանիլ
italiano: Vanilla
日本語: バニラ属
ქართული: ვანილი
Перем Коми: Ваниль (быдмас)
lietuvių: Vanilė (gentis)
македонски: Ванила (растение)
മലയാളം: വാനില
кырык мары: Ваниль (кушкыш)
Nāhuatl: Tlīlxōchitl
Nederlands: Vanilla
norsk nynorsk: Vaniljeslekta
occitan: Vanilha
polski: Wanilia
português: Vanilla
Runa Simi: Waynilla
русский: Ваниль
slovenčina: Vanilka (rod)
српски / srpski: Vanilla
తెలుగు: వెనిలా
українська: Ваніль (рід)
Winaray: Vanilla
中文: 香莢蘭屬