Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau

Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau
Prince of Orange
William I, Prince of Orange by Adriaen Thomasz. Key Rijksmuseum Amsterdam SK-A-3148.jpg
Persona informo
Naskiĝo24-an de aprilo 1533 (1533-04-24)
en Dillenburg, Hispana Nederlando, Flag of Cross of Burgundy.svg Hispana Imperio
Morto10-an de julio 1584 (1584-07-10) (51-jara)
en Delft, Statenvlag.svg Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj
Mortigita deBalthasar Gérard [#]
TomboNova Preĝejo en Delft [#]
ReligioKalvinismo [#]
ŜtatanecoReĝlando de Nederlando [#]
Familio
DinastioOranje-Nassau [#]
PatroWilliam I, Count of Nassau-Dillenburg [#]
PatrinoJuliana of Stolberg [#]
GefratojAnna of Nassau-Dillenburg • Magdalena of Nassau-Dillenburg • Maria of Nassau • Catherine of Hanau, Countess of Wied • Catharine of Nassau-Dillenburg • Juliana of Nassau-Dillenburg • Elisabeth of Nassau-Dillenburg • John VI, Count of Nassau-Dillenburg • Adolf of Nassau • Louis of Nassau • Henry of Nassau-Dillenburg • Philip III, Count of Hanau-Münzenberg • Juliana van Hanau-Münzenbergen [#]
EdzinoAnna van Egmont • Anna of Saxony • Charlotte of Bourbon • Louise de Coligny [#]
IdojPhilip William, Prince of Orange • Countess Maria of Nassau • Countess Anna of Nassau • Maurice of Nassau, Prince of Orange • Countess Emilia of Nassau • Countess Louise Juliana of Nassau • Countess Elisabeth of Nassau • Countess Catharina Belgica of Nassau • Countess Charlotte Flandrina of Nassau • Countess Charlotte Brabantina of Nassau • Countess Emilia Antwerpiana of Nassau • Frederick Henry, Prince of Orange • Justinus van Nassau • Q17428891 [#]
Stadhouder de Holando kaj Zelando Statenvlag.svg
Regado1572-1584
[#]Fonto: Vikidatumoj
v    
Information icon.svg

Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau (nederlande: Willem I van Oranje-Nassau; naskita je la 24-a de aprilo 1533, mortinta je la 10-a de julio 1584) estis iniciatinto kaj gvidanto de la nederlanda ribelo kontraŭ Filipo la 2-a de Hispanio. Li estis nomata ankaŭ "Vilhelmo la Silentulo", kaj "patro de la patrujo".

La ribelo estas historie konata kiel la okdekjara milito kaj rezultigis sendependan Nederlandon. Kronikoj el la 16-a jarcento foje nomas ĝin "la ribelo". Nuntempa historia literaturo kutime parolas pri la okdekjara milito aŭ pri "la nederlanda ribelo".

Unu el la plej konataj eldiroj de Vilhelmo de Oranje estis: "Mi ne povas aprobi, ke princoj regu la konsciencon de siaj subuloj kaj forprenas de ili la liberecon de fido kaj diservo." Tion ĉi li eldiris je la 31-a de decembro 1564 en la nederlanda ŝtata konsilio Raad van State. Ili igis la konflikton kun la hispania reĝo (Filipo la 2-a) eksplicita.

La (franclingva) moto de la princo estis Je maintiendrai (= Mi firmtenos aŭ Mi konservos). Fine de sia vivo la princo uzis tiun moton kun aldono: Je maintiendrai l'honneur, la foy, la loi de Dieu, du Roy, de mes amis et moy. ("Mi konservos la honoron, la fidon, la leĝon de Dio, de la reĝo, de miaj amikoj kaj mian.")

Vilhelmon oni juĝas diverse. La konata historiisto Jan Romein kalkulas lin inter la heredigantojn de la civilizo. Kiel ajn, Vilhelmo de Oranje staras ĉe la bazo de la nederlanda nacio.

La 10-an de julio 1584 la franco Balthasar Gerards murdis Vilhelmon per pistolpafoj en la Prinsenhof en Delft.

  • vidu ankaŭ

Vidu ankaŭ

Other Languages
azərbaycanca: Oranlı Vilhelm
беларуская (тарашкевіца)‎: Вільгельм Аранскі
български: Вилхелм Орански
Bahasa Indonesia: William Sang Pendiam
latviešu: Orānas Vilhelms
Bahasa Melayu: William I dari Orange
Nedersaksies: Willem van Oranje
Nederlands: Willem van Oranje
srpskohrvatski / српскохрватски: Willem I. od Oranjea
Simple English: William the Silent
slovenščina: Viljem I. Oranski
Türkçe: Sessiz William
Tiếng Việt: Willem van Oranje
West-Vlams: Willem van Oranje
Bân-lâm-gú: Willem van Oranje