Tongana lingvo

ISO-lingvokodo :

639-1 =to
639-3 =ton

La tongana lingvo parolata en Tongo estas unu el la polineziaj lingvoj, kiuj apartenas al la aŭstroneziaj lingvoj. Ĝi havas 100.000 parolantojn kaj estas VSO-lingvo.

La lingvo de tongana lingvo por tiel distingi ĝin de la tongaa lingvo kun ĉirkaŭ 200.000 parolantoj en Malavio kaj aliaj lingvoj nomitaj tonga lingvo.

Situo ene de la polineziaj lingvoj

Inter la polineziaj lingvoj, la tongana aparte atentindas. Tongo situas en melanezia-polinezia lim-areo. Tial ĝi iom diferas de la aliaj polineziaj lingvoj kaj alproksimiĝas la fiĝian, precipe sone kaj sintakse.

Ankaŭ pro alia kialo gravas la tongana por la evolu-historio de polinezio. La tonganoj multe koloniigis la ĉirkaŭajn insulojn, kio klarigas la similecegon de la lingvoj de Tongo kaj Uveo (Valiso).

La tongana apartenas al la plej malnova evolu-tavolo de la polinezia. Apartena eco de la tongana estas la antaŭmetado de h en kelkaj vortoj, al kiuj mankas la analogiaj sh. Jen ekzemploj:

  • supren
    • tongana: hake
    • uvea: ake
    • futuna: ake, sake
  • malsupren
    • tongana: hifo
    • uvea: ifo
    • niua: hifo
  • naŭ
    • tongana: hiva
    • uvea: hiva
    • futuna: iva
  • kiom
    • tongana: fiha
    • niua: fiha
    • futuna: fia
  • maro
    • tongana: tahi
    • uvea: tai
    • niua: tahi
  • dormi
    • tonga: mohe
    • uvea: moe
    • niua: mohe
    • futuna: moe

La niua havas - kiel la tongana - la determinigan artikolon he, dum al la uvea, kiu vortare preskaŭ tute kongruas kun la tongana, mankas kaj ĉi-h kaj analogio por iu praa indonezia h. La uvea artikolo estas te. La samaj veras por la niua.

Other Languages
Afrikaans: Tongaans
العربية: لغة تونغية
asturianu: Idioma tonganu
azərbaycanca: Tonqa dili
български: Тонгански език
brezhoneg: Tongaeg
català: Tongalès
čeština: Tongánština
español: Idioma tongano
eesti: Tonga keel
euskara: Tongera
français: Tongien
Fiji Hindi: Tongan language
hrvatski: Tonganski jezik
magyar: Tongai nyelv
interlingua: Lingua tongan
Bahasa Indonesia: Bahasa Tonga
íslenska: Tongíska
italiano: Lingua tongana
Basa Jawa: Basa Tonga
한국어: 통가어
latviešu: Tongiešu valoda
македонски: Тонгански јазик
монгол: Тонга хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Tonga
Dorerin Naoero: Dorerit Tonga
Nederlands: Tongaans
norsk nynorsk: Tongansk
norsk: Tongansk
Norfuk / Pitkern: Tongan
Piemontèis: Lenga Tongan
پنجابی: ٹونگا بولی
português: Língua tonganesa
Runa Simi: Tonga simi
srpskohrvatski / српскохрватски: Tonganski jezik
slovenčina: Tongčina (Tonga)
Gagana Samoa: Gagana fa'a Tonga
svenska: Tonganska
Kiswahili: Kitonga (Tonga)
Tagalog: Wikang Tongan
lea faka-Tonga: Lea fakatonga
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تونگاچە
українська: Тонганська мова
Tiếng Việt: Tiếng Tonga
walon: Tongwès
中文: 湯加語
Bân-lâm-gú: Tonga-gí
粵語: 湯加話