Politiko

Aristotelo.
La Federacia Asembleo, nome la parlamento de Svisio

La vorton politiko (greke πολιτικός, koncernanta al πολις, "civito") vaste disvastigis la tiutitola verko de Aristotelo, kiu priskribas ŝtaton kaj ties regmanierojn. Do, se origine la vorto priskribis aferojn koncernantajn al civito (kaj do urbon kaj ŝtaton), kune kun la verko de Aristotelo disvastiĝis la senco de scienco kaj eĉ arto, tio estas lerta metio, eĉ artifike, rilata al la regado de ŝtato.

Politiko estas branĉo de la moralo kiu okupiĝas pri agado, laŭ kiu libera aŭ mallibera socio, komponita de homoj de ambaŭ seksoj, solvas la problemojn kiujn okazigas ties kolektiva kunvivado. Temas pri ordigita farendaĵo orientita al komuna bonfarto. Ĝi estas scienco kiu prizorgas la studadon de la publika povo nome ŝtato. Kelkaj aŭtoroj prezentas la uzadon de la violento kiel ĉefa karaktero de la politiko, eĉ atingante la gradon de milito. Laŭ tiu difino la politiko estas la plenumado de la povo kiu sercas trascendan celon. Tiu instigas la civitanan partoprenon ĉar ĝi havas la kapablon distribui kaj plenumigi la povon laŭ neceso por atingi komunan bonfarton.

Nuntempe, politiko koncernas la agojn rilataj al ŝtato, dum la scienco, kiu tion studas, estas nomata politika scienco. Pli ĝenerale politiko signifas, laŭ PIV2: maniero, kiel estas regataj aferoj de regno, entrepreno, asocio k.s. aŭ eventuale kiel estas plenumata iu difinita agado.

Politiko rilatas al atingado kaj ekzercado de pozicioj de administrado - fakorganizita kontrolo de homa komunumo, precipe ŝtato. Krome, politiko estas la studo aŭ praktiko de la potenco-distribuo kaj resursoj ene de antaŭfiksita komunumo (hierarkie fakorganizita loĝantaro) same kiel la interrilato(j) inter komunumoj. Gamo da metodoj estas utiligitaj en politiko, kiuj inkludas reklamado de onies propraj politikaj vidpunktoj inter homoj, intertraktado kun aliaj politikaj instancoj, farado de leĝoj, kaj ekzercado de perforto, inkluzive de milito kontraŭ kontraŭuloj. Politiko estas ekzercata sur larĝa gamo de sociaj niveloj, de klanoj kaj triboj de tradiciaj socioj, tra modernaj lokaj administracioj, firmaoj kaj institucioj ĝis suverenaj ŝtatoj, ĝis la internacia nivelo.

Politika sistemo estas kadro kiu difinas akcepteblajn politikajn metodojn ene de antaŭfiksita socio. Historio de politika penso povas esti spurita reen al frua antikvaĵo, kun pioniraj verkoj kiel ekzemple la Respubliko de Platono, la Politiko de Aristotelo kaj la verkoj de Konfuceo.

Other Languages
Afrikaans: Politiek
Alemannisch: Politik
አማርኛ: ፖለቲካ
aragonés: Politica
العربية: سياسة
مصرى: سياسه
asturianu: Política
azərbaycanca: Siyasət
تۆرکجه: سیاست
башҡортса: Сәйәсәт
Boarisch: Politik
žemaitėška: Puolitėka
беларуская: Палітыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Палітыка
български: Политика
भोजपुरी: राजनीति
bamanankan: Politiki
বাংলা: রাজনীতি
བོད་ཡིག: ཆབ་སྲིད་
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: রাজনীতি
brezhoneg: Politikerezh
bosanski: Politika
català: Política
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Céng-dê
Cebuano: Politika
Chamoru: Politika
کوردی: سیاسەت
corsu: Pulitica
čeština: Politika
dansk: Politik
Deutsch: Politik
Zazaki: Politika
Ελληνικά: Πολιτική
English: Politics
español: Política
eesti: Poliitika
euskara: Politika
estremeñu: Política
فارسی: سیاست
suomi: Politiikka
Võro: Poliitiga
føroyskt: Politikkur
français: Politique
Nordfriisk: Politiik
furlan: Politiche
Frysk: Polityk
Gaeilge: Polaitíocht
Gàidhlig: Poilitigs
galego: Política
Avañe'ẽ: Jokuaikuaa
Hausa: Siyasa
客家語/Hak-kâ-ngî: Chṳn-chhṳ
Hawaiʻi: Kālaiʻāina
עברית: פוליטיקה
हिन्दी: राजनीति
Fiji Hindi: Rajniti
hrvatski: Politika
Kreyòl ayisyen: Politik (non)
magyar: Politika
interlingua: Politica
Bahasa Indonesia: Politik
Interlingue: Politica
Ilokano: Politika
ГӀалгӀай: Политика
íslenska: Stjórnmál
italiano: Politica
日本語: 政治
Patois: Palitix
la .lojban.: plajva
Basa Jawa: Pulitik
ქართული: პოლიტიკა
Taqbaylit: Tasertit
қазақша: Саясат
kalaallisut: Politikki
ភាសាខ្មែរ: នយោបាយ
ಕನ್ನಡ: ರಾಜನೀತಿ
한국어: 정치
къарачай-малкъар: Политика
कॉशुर / کٲشُر: سِیاسَت
Кыргызча: Саясат
Latina: Civilitas
Ladino: Politika
Lëtzebuergesch: Politik
Lingua Franca Nova: Politica
Limburgs: Polletiek
Ligure: Politica
lumbaart: Pulitica
lingála: Politíki
lietuvių: Politika
latviešu: Politika
मैथिली: राजनीति
Malagasy: Politika
македонски: Политика
മലയാളം: രാഷ്ട്രീയം
монгол: Улс төр
मराठी: राजकारण
Bahasa Melayu: Politik
Mirandés: Política
မြန်မာဘာသာ: နိုင်ငံရေး
مازِرونی: سیاست
Plattdüütsch: Politik
Nedersaksies: Politiek
नेपाली: राजनीति
नेपाल भाषा: राजनीति
Nederlands: Politiek
norsk nynorsk: Politikk
norsk: Politikk
Nouormand: Politique
occitan: Politica
Livvinkarjala: Politiekku
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿਆਸਤ
Papiamentu: Polítika
Picard: Politike
polski: Polityka
Piemontèis: Polìtica
پنجابی: سیاست
پښتو: واگ
português: Política
Runa Simi: Llaqta pusay
rumantsch: Politica
română: Politică
armãneashti: Politicâ
русский: Политика
русиньскый: Політіка
संस्कृतम्: राजनीतिः
саха тыла: Бэлиитикэ
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ
sardu: Polìtiga
sicilianu: Pulìtica
Scots: Politics
srpskohrvatski / српскохрватски: Politika
Simple English: Politics
slovenčina: Politika
slovenščina: Politika
Soomaaliga: Siyaasad
shqip: Politika
српски / srpski: Политика
Seeltersk: Politik
Basa Sunda: Pulitik
svenska: Politik
Kiswahili: Siasa
தமிழ்: அரசியல்
తెలుగు: రాజకీయాలు
тоҷикӣ: Сиёсат
Tagalog: Politika
Tok Pisin: Politikis
Türkçe: Siyaset
Xitsonga: Politiki
татарча/tatarça: Сәясәт
тыва дыл: Политика
українська: Політика
اردو: سیاست
oʻzbekcha/ўзбекча: Siyosat
vèneto: Pułìtega
Tiếng Việt: Chính trị
Volapük: Bolit
walon: Politike
Winaray: Politika
Wolof: Politig
吴语: 政治
მარგალური: პოლიტიკა
ייִדיש: פאליטיק
Yorùbá: Ìṣèlú
Vahcuengh: Cwngci
Zeêuws: Politiek
中文: 政治
Bân-lâm-gú: Chèng-tī
粵語: 政治