Parizo

Parizo
france: Paris, Ville de Paris
Ĉefurbo
Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg
Parizo, kun Eiffel-Turo en antaŭo kaj nubskrapuloj de La Défense en fono
Flag of Paris.svg
Grandes Armes de Paris.svg
Oficiala nomo: Paris
Moto: Fluctuat nec mergitur
(lat. Skuata neniam mergiĝos.)
Kromnomo: « la Lumurbo » (la Ville Lumière)
ŜtatoFlago-de-Francio.svg Francio
RegionoFrancilio
DepartementoParizo
KomunumoParizo
InsulojInsulo Cité, Insulo Saint-Louis
Historiaj regionojLuteco, Franka imperio
Arondismentoj
MemorindaĵojEiffel-Turo, Dipatrino de Parizo
Konstruaĵoj
RiveroSejno
SituoParizo
 - alteco33 m s. m.
 - koordinatoj48°51′24″N 02°21′03″E  /  48°51′24″N 02°21′03″E  /  Parizo)
Plej alta punktoMontmartre
 - alteco130 m s. m.
Plej malalta punkto28
Areo105,40 km² (10 540 ha)
 - de aglomeraĵo2 723 km² (272 300 ha)
 - de metropolo14 518,3 km² (1 451 830 ha)
Loĝantaro2 243 833 (2010)
 - de aglomeraĵo12 223 100
Denseco21 288,74 loĝ./km²
Loĝigo4200 jaroj antaŭ Kristo
UrbestroAnne Hidalgo (PS)
HorzonoMET (UTC+1)
 - somera tempoMET (UTC+2)
Poŝtkodo75001-75020, 75116
INSEE75056 aŭ 75101-75116
Situo de Parizo enkadre de Francio
ButtonRed.svg
Situo de Parizo enkadre de Francio
Parizo en Pariza regiono
Parizo en Pariza regiono
Situo enkadre de Eŭropo
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Eŭropo
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Paris
Retpaĝo: www.paris.fr

Parizo (france Paris [paRI]) estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo de Francio. Ĝi troviĝas ĉe la bordoj de la riverego Sejno, nordcentre de Francio. Tiu vasta metropolo konsistigas unu francan departementon (la 75-an), kaj estas plie la ĉefurbo de la Pariza Regiono (alinomita Île-de-France), kiu grupigas Parizon kaj la parizajn ĉirkaŭurbojn. La franca instituto INSEE taksis ke Parizo havis 2 153 600 loĝantojn en 2004[1]. Sed la urba areo de Parizo, kiu etendiĝas fore preter la limoj de la ĉefurbo, havas hodiaŭ proksimume 12 067 000 loĝantojn[2], tio estas preskaŭ unu kvinono de la Francoj. Parizo, kvankam ampleksa, restas franca komunumo, samkiel la aliaj pli malgrandaj urboj aŭ vilaĝoj de Francio, kaj do havas urbestron.

Famkonata tra la tuta mondo pro sia novklasika arkitekturo, siaj emblemaj monumentoj kaj sia kultura influo, Parizo estas grava urbo koncerne mondan historion, sed ankaŭ multe trapasata centro koncerne internaciajn transportadojn. Ĝi havas superan influon pri artoj, modo kaj kuirarto, disponas multajn muzeojn aŭ galeriojn kaj proponas intensan noktan vivon al siaj vizitantoj. La plej rekonebla simbolo de Parizo estas la 324 metrojn alta Eiffel-Turo, ĉe la maldekstra bordo de la Sejno. Parizo, kromnomita « la Urbo Lumo » (la Ville Lumière) ekde la 19-a jarcento, estas ofte konsiderita kiel la plej romantika urbo de la mondo[3]. Ĝi estas plie la plej vizitita urbo de la mondo[4], kun pli ol 30 000 000 turistoj ĉiujare.

La regiono de Parizo estas la plej dinamika ekonomia centro de Francio. Ĝi produktas pli ol unu kvaronon de la franca riĉeco, kun MEP atinginta 478,8 miliardojn € en 2005[5]. Danke al La Défense, unu el la plej vastaj negocaj kvartaloj en Eŭropo, Parizo grupigas la sidejojn de la plej grandaj francaj firmaoj, samkiel oficejojn de gravaj internaciaj firmaoj. Parizo estas plejofte rigardita kiel unu el la gravaj mondaj urbegoj[6], parte ĉar ĝi gastigas la sidejojn de pluraj internaciaj organizoj, ekzemple UNESCO, OEKD aŭ la malpli formala klubo de Parizo.

Other Languages
Acèh: Paris
адыгабзэ: Париж
Afrikaans: Parys
Akan: Paris
Alemannisch: Paris
አማርኛ: ፓሪስ
aragonés: París
Ænglisc: Paris
العربية: باريس
ܐܪܡܝܐ: ܦܐܪܝܣ
مصرى: باريس
asturianu: París
авар: Париж
Aymar aru: Paris
azərbaycanca: Paris
تۆرکجه: پاریس
башҡортса: Париж
Boarisch: Paris
žemaitėška: Parīžios
Bikol Central: Paris
беларуская: Парыж
беларуская (тарашкевіца)‎: Парыж
български: Париж
भोजपुरी: पैरिस
Bislama: Paris
bamanankan: Paris
বাংলা: প্যারিস
བོད་ཡིག: ཕ་རི།
brezhoneg: Pariz
bosanski: Pariz
буряад: Парис
català: París
Chavacano de Zamboanga: Paris
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bă-là̤
нохчийн: Париж
Cebuano: Paris
Chamoru: Paris
Tsetsêhestâhese: Paris
کوردی: پاریس
corsu: Parighji
qırımtatarca: Paris
čeština: Paříž
kaszëbsczi: Pariz
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Парижь
Чӑвашла: Парис
Cymraeg: Paris
dansk: Paris
Deutsch: Paris
Zazaki: Paris
dolnoserbski: Paris
डोटेली: पेरिस
eʋegbe: Paris
Ελληνικά: Παρίσι
emiliàn e rumagnòl: Parì
English: Paris
español: París
eesti: Pariis
euskara: Paris
estremeñu: París
فارسی: پاریس
Fulfulde: Pari
suomi: Pariisi
Võro: Pariis
føroyskt: Paris
français: Paris
arpetan: Paris
Nordfriisk: Pariis
furlan: Parîs
Frysk: Parys
Gaeilge: Páras
Gagauz: Paris
贛語: 巴黎
Gàidhlig: Paris
galego: París
گیلکی: پاريس
Avañe'ẽ: Parĩ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Paris
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍀𐌰𐍂𐌹𐍃
ગુજરાતી: પેરિસ
Gaelg: Paarys
Hausa: Paris
客家語/Hak-kâ-ngî: Pâ-lì
Hawaiʻi: Palika
עברית: פריז
हिन्दी: पेरिस
Fiji Hindi: Paris
hrvatski: Pariz
hornjoserbsce: Paris
Kreyòl ayisyen: Pari
magyar: Párizs
հայերեն: Փարիզ
interlingua: Paris
Bahasa Indonesia: Paris
Interlingue: Paris
Ilokano: Paris
ГӀалгӀай: Париж
Ido: Paris
íslenska: París
italiano: Parigi
日本語: パリ
Patois: Paris
la .lojban.: paris
Basa Jawa: Paris
ქართული: პარიზი
Qaraqalpaqsha: Parij
Taqbaylit: Paris (Fransa)
Адыгэбзэ: Париж
Kabɩyɛ: Paarii
Kongo: Paris
қазақша: Париж
kalaallisut: Paris
ភាសាខ្មែរ: ប៉ារីស
ಕನ್ನಡ: ಪ್ಯಾರಿಸ್
Перем Коми: Париж
къарачай-малкъар: Париж
kurdî: Parîs
коми: Париж
kernowek: Paris
Кыргызча: Париж
Latina: Lutetia
Ladino: Paris
Lëtzebuergesch: Paräis
лезги: Париж
Lingua Franca Nova: Paris
Luganda: Paris
Limburgs: Paries
Ligure: Pariggi
lumbaart: Paris
lingála: Pari
ລາວ: ປາລີ
لۊری شومالی: شٱر پاریس
lietuvių: Paryžius
latviešu: Parīze
मैथिली: पेरिस
Malagasy: Paris
олык марий: Париж
Māori: Parī
Baso Minangkabau: Paris
македонски: Париз
മലയാളം: പാരിസ്
монгол: Парис
मराठी: पॅरिस
кырык мары: Париж
Bahasa Melayu: Paris
Malti: Pariġi
Mirandés: Paris
မြန်မာဘာသာ: ပါရီမြို့
эрзянь: Париж ош
مازِرونی: پاریس
Dorerin Naoero: Paris
Nāhuatl: Paris
Napulitano: Parigge
Plattdüütsch: Paris
Nedersaksies: Paries
नेपाली: पेरिस
नेपाल भाषा: पेरिस
Nederlands: Parijs
norsk nynorsk: Paris
norsk: Paris
Novial: Paris
Nouormand: Paris
Chi-Chewa: Paris
occitan: París
Livvinkarjala: Pariižu
Oromoo: Paaris
ଓଡ଼ିଆ: ପ୍ୟାରିସ
Ирон: Париж
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੈਰਿਸ
Kapampangan: Paris
Papiamentu: Paris
Picard: Paris
Deitsch: Paris
Norfuk / Pitkern: Paris
polski: Paryż
Piemontèis: Paris
پنجابی: پیرس
Ποντιακά: Παρίσι
پښتو: پاريس
português: Paris
Runa Simi: Paris
rumantsch: Paris
Romani: Paris
Kirundi: Paris
română: Paris
armãneashti: Parij
tarandíne: Parigge
русский: Париж
русиньскый: Паріж
Kinyarwanda: Paris
саха тыла: Париж
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱯᱮᱨᱤᱥ
sardu: Parigi
sicilianu: Pariggi
Scots: Paris
سنڌي: پيرس
davvisámegiella: Paris
Sängö: Paris
srpskohrvatski / српскохрватски: Pariz
සිංහල: පැරිස්
Simple English: Paris
slovenčina: Paríž
slovenščina: Pariz
Gagana Samoa: Pale
chiShona: Paris
Soomaaliga: Baariis
shqip: Parisi
српски / srpski: Париз
Sranantongo: Paris
Sesotho: Paris
Seeltersk: Paris (Stääd)
Basa Sunda: Paris
svenska: Paris
Kiswahili: Paris
ślůnski: Paryż
தமிழ்: பாரிஸ்
తెలుగు: పారిస్
tetun: París
тоҷикӣ: Порис
ไทย: ปารีส
Türkmençe: Pariž
Tagalog: Paris
Tok Pisin: Paris
Türkçe: Paris
татарча/tatarça: Париж
Twi: Paris
reo tahiti: Paris
тыва дыл: Париж
удмурт: Париж
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پارىژ
українська: Париж
اردو: پیرس
oʻzbekcha/ўзбекча: Parij
vèneto: Parixe
vepsän kel’: Pariž
Tiếng Việt: Paris
West-Vlams: Parys
Volapük: Paris
walon: Paris
Winaray: Paris
Wolof: Pari
吴语: 巴黎
მარგალური: პარიზი
ייִדיש: פאריז
Yorùbá: Parisi
Vahcuengh: Bahliz
Zeêuws: Paries
中文: 巴黎
文言: 巴黎
Bân-lâm-gú: Pa-lí
粵語: 巴黎
isiZulu: IParisi