Michael Faraday

Michael Faraday
Michael
Michael Faraday
Persona informo
NomoMichael Faraday
Dato de naskiĝo22-a de septembro 1791 [#]
Loko de naskiĝoNewington Butts [#]
Dato de morto25-a de aŭgusto 1867 [#]
Loko de mortoHampton Court [#]
Okupojfizikisto kaj kemiisto
Aĝo je morto75
Portalo pri Homoj
v  d  
Information icon.svg
Michael FARADAY

Michael Faraday (Mikaelo Farado) (naskiĝis la 22-an de septembro 1791, mortis la 25-an de aŭgusto 1867) estis brita sciencisto (fizikisto kaj kemiisto), kiu kontribuis pri la elektromagnetismo kaj pri elektrokemio. Li ankaŭ inventis fruan varianton de la Bunsen-bruligilon.

Li faris multe da sciencaj eksperimentoj ĉefe rilate al elektromagneta indukto, diamagnetismo, elektrolizo ktp. Kvankam Faraday ricevis malmultan formalan edukadon, li estis unu el plej influaj sciencistoj en historio. Faraday ankaŭ establis ke magnetismo rilatas al lumradioj kaj estis subkuŝa rilato inter ambaŭ fenomenoj.[1][2] Lia invento de elektromagneta turnaparato formis la fondadon de elektra motorteknologio, kaj estis pro siaj klopodoj kiel elektro iĝis praktike utila por uzado en teknologio.

En 1831 Michael Faraday malkovris ke estas generita potenciala diferenco inter la finaĵoj de elektra konduktilo kiu moviĝas orte al magneta kampo. Li konstruis la unuan elektromagnetan generatoron bazitan je tiu efiko, uzante kupran diskon rotaciantan inter la polusoj de magneto en la formo de hufofero. Ĝi produktis malgrandan kurenton.

Kiel kemiisto, Faraday malkovris benzenon, esploris pri la klatrata hidrato de kloro kaj la sistemon de oksidiĝa nombro, kaj popularigis terminologion kia anodo, katodo, elektrodo, kaj jono.

Faraday estis elstara eksperimentisto kiu esprimis siajn ideojn en klara kaj simpla lingvaĵo; lia matematika kapablo, tamen, ne etendis tiom for kiom ĝis ajna trigonometrio sed al la plej simpla algebro. James Clerk Maxwell uzis la laboron de Faraday kaj aliaj, kaj resumis ĝin en serio de ekvacioj kiuj estas akceptataj kiel bazo de ĉiuj modernaj teorioj de elektromagnetaj fenomenoj. Pri la uzoj de Faraday de la fortolinioj, Maxwell verkis, ke ili montris al Faraday "estis estinta reale matematikisto de tre alta ordo – unu al kiu la matematikistoj de la estonteco povus derivigi valorajn kaj fekundajn metodojn."[3]

Li ricevis la medalon Copley de la Reĝa Societo de Londono en 1832 kune kun la franca matematikisto Siméon Denis Poisson. La SI-unuo de kapacitanco estas la farado, nomita laŭ li.

Albert Einstein tenis bildon de Faraday sur muro de sia studejo, kun bildoj de Isaac Newton kaj James Clerk Maxwell.[4] Fizikisto Ernest Rutherford asertis; "Kiam ni konsideras la gravon kaj etendon de liaj malkovroj kaj de lia influo sur la progreso de scienco kaj de industrio, ne estas honoro tiom granda por pagi la memoron de Faraday, unu el plej grandaj sciencaj malkovrantoj de ĉiuj tempo".[5]

Other Languages
Afrikaans: Michael Faraday
Alemannisch: Michael Faraday
aragonés: Michael Faraday
asturianu: Michael Faraday
azərbaycanca: Maykl Faradey
башҡортса: Майкл Фарадей
žemaitėška: Maiklos Faradiejos
беларуская: Майкл Фарадэй
беларуская (тарашкевіца)‎: Майкл Фарадэй
български: Майкъл Фарадей
brezhoneg: Michael Faraday
bosanski: Michael Faraday
čeština: Michael Faraday
Ελληνικά: Μάικλ Φαραντέι
español: Michael Faraday
français: Michael Faraday
Gàidhlig: Michael Faraday
Fiji Hindi: Michael Faraday
hrvatski: Michael Faraday
Kreyòl ayisyen: Michael Faraday
interlingua: Michael Faraday
Bahasa Indonesia: Michael Faraday
íslenska: Michael Faraday
italiano: Michael Faraday
Basa Jawa: Michael Faraday
Gĩkũyũ: Michael Faraday
Кыргызча: Майкл Фарадей
Lëtzebuergesch: Michael Faraday
Limburgs: Michael Faraday
lumbaart: Michael Faraday
lietuvių: Michael Faraday
latviešu: Maikls Faradejs
Malagasy: Michael Faraday
македонски: Мајкл Фарадеј
Bahasa Melayu: Michael Faraday
မြန်မာဘာသာ: မိုက်ကယ် ဖာရာဒေး
مازِرونی: مایکل فارادی
Nāhuatl: Michael Faraday
Plattdüütsch: Michael Faraday
Nederlands: Michael Faraday
norsk nynorsk: Michael Faraday
Livvinkarjala: Michael Faraday
Piemontèis: Michael Faraday
português: Michael Faraday
română: Michael Faraday
русиньскый: Майкл Фарадей
саха тыла: Фарадей Майкл
sicilianu: Michael Faraday
srpskohrvatski / српскохрватски: Michael Faraday
Simple English: Michael Faraday
slovenčina: Michael Faraday
slovenščina: Michael Faraday
Soomaaliga: Michael Faraday
српски / srpski: Мајкл Фарадеј
Basa Sunda: Michael Faraday
Kiswahili: Michael Faraday
Türkçe: Michael Faraday
татарча/tatarça: Майкл Фарадей
українська: Майкл Фарадей
oʻzbekcha/ўзбекча: Michael Faraday
vepsän kel’: Faradei Maikl
Tiếng Việt: Michael Faraday
Volapük: Michael Faraday
მარგალური: მაიკლ ფარადეი
Yorùbá: Michael Faraday
Bân-lâm-gú: Michael Faraday
粵語: 法拉第