Malaja lingvo

Malaja lingvo
Bahasa Melayu - بهاس ملايو
Parolata en Malajzio, Brunei, Singapuro, Indonezio, Suda Tajlando, Sudaj Filipinoj
Parolantoj ĉa, 180 milionoj
Skribo latina alfabeto, araba alfabeto
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
   ISO 639-1 ms
   ISO 639-2
     Bibliografia may
     Terminologia msa
   ISO 639-3 msa
   SIL msa
  Glottolog indo1326
Angla nomo Malay
Franca nomo malais
v   d  
Information icon.svg

La malaja lingvo (malaje: Bahasa Melayu) estas parolata en Malajzio, kie la norma formo nomiĝas la malajzia (Bahasa Malaysia).

Gramatiko

En la malaja lingvo estas 4 vortospecoj: substantivoj, verboj, adjektivoj kaj partikuloj. Substantivoj kaj verboj povas esti bazaj radikoj aŭ pliofte derivataj de aliaj vortoj per diferencaj afiksoj.

Vortfarado

La malaja lingvo estas aglutina lingvo, formanta novajn vortojn per tri metodoj: aldonado de afiksoj al la radiko, formado de kunmetitaj vortoj aŭ ripetado de vortoj aŭ partoj de vortoj.

Afiksoj

Vortoj-radikoj povas esti substantivoj aŭ verboj, kiuj povas esti afiksitaj por derivi novajn vortojn, ekzemple el masak (kuiri) oni formas memasak (kuiri), memasakkan (kuiri ion por), dimasak (esti kuirata), pemasak (kuiristo), masakan (manĝo, kuiraĵo). Pluraj komencaj konsonantoj mutacias kiam prefiksoj aldoniĝas: sapu (viŝi) iĝas penyapu (ŝvabrilo); panggil (voki) iĝas memanggil, tapis (kribri) iĝas menapis.

Aliajn ekzemplojn de uzado de afiksoj oni povas vidi

  • ajar = instrui
  • ajaran = instruaĵoj
  • belajar = lerni
  • mengajar = instrui
  • diajar = esti instruata ( netranzitiva)
  • diajarkan = esti instruata ( transitiva)
  • mempelajari = studi
  • dipelajari = esti studata
  • pelajar = lernanto
  • pengajar = instruisto
  • pelajaran = subjekto
  • pengajaran = leciono
  • pembelajaran = lernado
  • terajar = instruita (okaze)
  • terpelajar = bonklerigita
  • berpelajaran = klerigita

Estas 4 tipoj de afiksoj, nome prefiksoj (awalan), sufiksoj (akhiran), konfiksoj (apitan) kaj infiksoj (sisipan). Tiuj afiksoj estas dividataj al substantivaj afiksoj, verbaj afiksoj kaj adjektivaj afiksoj.

Substantivaj afiksoj estas afiksoj, kiuj formas substantivojn el bazaj vortoj. Ekzemploj estas:

Tipo de afikso Afikso Baza vorto Derivita vorto
Prefikso pə(r)- ~ pəng- duduk (sidi) penduduk (loĝanto, loĝantaro)
kə- hendak (deziri) kehendak (deziro)
juru- wang (mono) juruwang (kasisto)
Infikso ‹əl› tunjuk (indiki) telunjuk (montro, komando)
‹əm› kelut (senorda) kemelut (kaoso, krizo)
‹ər› gigi (dento) gerigi (dentita klingo)
Sufikso -an bangun (veki, konstrui) bangunan (konstruaĵo)
Konfikso kə-...-an raja (reĝo) kerajaan (reĝlando)
pə(r)-...-an
pəng-...-an
kerja (laboro) pekerjaan (okupo)
Other Languages
Afrikaans: Maleis
አማርኛ: መላይኛ
aragonés: Idioma malayo
العربية: لغة ملايو
مصرى: ملايوى
azərbaycanca: Malay dili
башҡортса: Малай теле
беларуская: Малайская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Малайская мова
български: Малайски език
Bahasa Banjar: Bahasa Malayu
brezhoneg: Malayeg
bosanski: Malajski jezik
català: Malai
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mā-lài-ngṳ̄
нохчийн: Малайн мотт
čeština: Malajština
Cymraeg: Maleieg
Zazaki: Malayki
Ελληνικά: Μαλαϊκή γλώσσα
español: Idioma malayo
eesti: Malai keel
euskara: Malaysiera
français: Malais (langue)
Frysk: Maleisk
Gaeilge: An Mhalaeis
客家語/Hak-kâ-ngî: Mâ-lòi-ngî
עברית: מלאית
हिन्दी: मलय भाषा
Fiji Hindi: Malay bhasa
hrvatski: Malajski jezik
hornjoserbsce: Malajšćina
magyar: Maláj nyelv
Հայերեն: Մալայերեն
interlingua: Lingua malay
Bahasa Indonesia: Bahasa Melayu
italiano: Lingua malese
日本語: マレー語
Basa Jawa: Basa Malayu
ქართული: მალაიური ენა
қазақша: Малай тілі
ភាសាខ្មែរ: ភាសាម៉ាឡេ
한국어: 말레이어
lietuvių: Malajų kalba
Malagasy: Fiteny malay
Māori: Reo Marēhia
Baso Minangkabau: Bahaso Malayu
македонски: Малајски јазик
मराठी: मलाय भाषा
Bahasa Melayu: Bahasa Melayu
မြန်မာဘာသာ: ပသျှူးဘာသာစကား
Nederlands: Maleis
norsk nynorsk: Malayisk
norsk: Malayisk
occitan: Malai (lenga)
Piemontèis: Lenga Malay
پنجابی: مالائی
português: Língua malaia
Runa Simi: Malaya simi
română: Limba malaieză
Scots: Malay leid
srpskohrvatski / српскохрватски: Malajski jezik
Simple English: Malay language
српски / srpski: Malajski jezik
Basa Sunda: Basa Malayu
svenska: Malajiska
Kiswahili: Kimalay
ślůnski: Malajskŏ gŏdka
Tagalog: Wikang Malay
Türkçe: Malayca
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مالاي تىلى
українська: Малайська мова
Tiếng Việt: Tiếng Mã Lai
Winaray: Minalayo
吴语: 马来语
მარგალური: მალაიური ნინა
中文: 马来语
Bân-lâm-gú: Má-lâi-gí
粵語: 馬來話