Mafio

Pri la aliaj signifoj de la vorto vidu Mafio (apartigilo)

Mafio estas bone organizita sekreta krim-organizaĵo, estiĝinta en Sicilio. La vorto estas pruntita el la sicilia dialekto (mafiamaffia). Membro de la grupo estas mafiulo, itale Mafioso.

En ĉiutaga lingvo la vorto mafio iĝis la vorto por ĉia sekreta krimorganizaĵo, pri ekzemploj vidu sube). (Lingva fakesprimo: deonimo = iu tipa specifa produktomarko donas sian nomon por la tuta grupo de similaj produktoj.)

Cosa Nostra, la origina mafio

Ĉar la termino mafio ĝeneraliĝis por signifi ĉiujn tiaspecajn krim-organizaĵojn, oni hodiaŭ prefere parolas pri Cosa nostra (Nia afero) por la sicilia mafio.

La sicilia mafio formiĝis el armitaj bandoj, dungitaj de grandbienistoj en Sicilio por protekti la bienojn kontraŭ ribelantaj kamparanoj. Malfacilas diri, kiam ĝi ekestis, la vorto "mafio" ĉiukaze iĝis konata en la 18-a jarcento.

La mafio diferenciĝas de aliaj formoj de organizita krimado per sia strukturo: Mafio konsistas el tiel nomataj familioj (aŭ klanoj, kvankam ne temas pri grupo de komuna biologia heredo), rigore hierarkie organizita gruparo, kies membroj devas strikte observi la regularon. Mafio estas kvazaŭmilitista, esence patriarkisma organizaĵo. La membroj ekskuzive estas viroj. Ĉiu familio havas sian ĉefon, al kiu la aliaj familianoj absolute obeu. Novuloj estas enkondukataj nur per la atesto de malnovaj membroj.

Deliktoj kontraŭ la reguloj estas severe punataj. La ĉefa ordono estas omertà (ne-parolemeco), kio signifas absolutan silenton al ne-familianoj pri la planoj kaj agadoj de la familio, ne-obeinto estas murdita.

La ĉefaj krimokampoj de mafio estis ĉantaĝo, kidnapo kaj subaĉetado, hodiaŭ krome drogokomerco kaj -kontrabando, armilkomerco kaj -kontrabando, protektomono kaj monlavado.

Cosa Nostra estis la plej forta mafio-organizaĵo en Eŭropo. Ĝiaj centraloj estas en Sicilio. Oni taksas, ke ĝi havas 5.000 membrojn kaj 20.000 simpatianojn.

Other Languages
العربية: مافيا
azərbaycanca: Mafiya
беларуская (тарашкевіца)‎: Мафія
български: Мафия
brezhoneg: Mafia
bosanski: Mafija
català: Màfia
čeština: Mafie
Cymraeg: Maffia
dansk: Mafia
Deutsch: Mafia
Ελληνικά: Μαφία
English: Mafia
español: Mafia
eesti: Maffia
euskara: Mafia
فارسی: مافیا
suomi: Mafia
français: Mafia
Gaeilge: Maifia
עברית: מאפיה
हिन्दी: माफ़िया
hrvatski: Mafija
magyar: Maffia
Հայերեն: Մաֆիա
Bahasa Indonesia: Mafia
Ido: Mafio
italiano: Mafia
日本語: マフィア
ქართული: მაფია
қазақша: Мафия
한국어: 마피아
Latina: Mafia
lietuvių: Mafija
latviešu: Mafija
македонски: Мафија
മലയാളം: മാഫിയ
Bahasa Melayu: Mafia
Malti: Mafja
Napulitano: Mafia
Nederlands: Maffia
norsk: Mafia
occitan: Màfia
polski: Mafia
português: Máfia
română: Mafie
русский: Мафия
sicilianu: Mafia
Scots: Mafia
srpskohrvatski / српскохрватски: Mafija
Simple English: Mafia
slovenčina: Mafia
slovenščina: Mafija
shqip: Mafia
српски / srpski: Мафија
svenska: Maffia
тоҷикӣ: Мафия
Tagalog: Mafia
Türkçe: Mafya
українська: Мафія
اردو: مافیا
oʻzbekcha/ўзбекча: Mafiya
vèneto: Mafia
vepsän kel’: Mafii
Tiếng Việt: Mafia
Winaray: Mafia
ייִדיש: מאפיא
中文: 黑手党
粵語: 黑手黨