Litro

La litro estas mezurunuo de volumeno simbolita per lL. La L estis enkondukita kiel simbolo por litro, por eviti miskomprenojn kun cifero 1, kaj kutimas ĉefe en la angla- kaj franclingvaj regionoj.

La baza unuo por volumeno en SI estas la kubmetro (m³). Unu litro egalas al milono de kubmetro. (1 L = 0,001 m³).

Kubo kun eĝoj (randoj) de 10 centimetroj havas la volumenon de unu litro.

Historio

1793 la litro enkondukiĝis en francio ol "respublika unuo" kaj identiĝis al 1 kuba decimetro.

1879 la CIPM transprenis la francan difinon de la litro kaj diktis la uzon de "l" (malgrandletera L) kiel simbolo.

1901 redifinis la 3-a CGPM la litron al la volumeno kiun 1 kg havas je la temperaturo de sia plej alta denso kaj premo de 1013,25 hPa (normala premo). Tiel la litro estis 1,000028 dm³. Kun tiu nova tasko de la litro, kunligi mason kaj volumenon per natura konstanto de akvo, pura akvo pezis eksakte 1,0000 kg/l (sed plu 999,975 kg/m³).

Poste oni ŝanĝis la difinon al akva temperaturo de 4 °C (la temperaturo de la plej alta denso estas 3,98 °C). Tie pura akvo pezis refoje iom malpli ol 1 kg/l.

1964 je la 12-a CGPM oni restaŭrigis la difinon de 1793. De tiam la litro estas ree eksakte unu kuba decimetro, kaj akvo pezas – kiel antaŭ 1901 – 0,999975 kg/l.

1979 je la 16-a CGPM permesiĝis la grandletera L ol alternativa simbolo por la litro. Samtempe oni eldiris la volon teni nur unon de la du simboloj. 1990 oni nur diagnozis ke ĝi estis tro frua per fina decido.

Other Languages
Afrikaans: Liter
Alemannisch: Liter
aragonés: Litro
العربية: لتر
asturianu: Llitru
azərbaycanca: Litr
تۆرکجه: لیتر
башҡортса: Литр
žemaitėška: Lėtros
беларуская: Літр
беларуская (тарашкевіца)‎: Літар
български: Литър
বাংলা: লিটার
བོད་ཡིག: སྤྱི་ཧྲན།
brezhoneg: Litr
bosanski: Litar
català: Litre
کوردی: لیتر
čeština: Litr
Чӑвашла: Литр
Cymraeg: Litr
dansk: Liter
Deutsch: Liter
Ελληνικά: Λίτρο
English: Litre
español: Litro
eesti: Liiter
euskara: Litro
فارسی: لیتر
suomi: Litra
français: Litre
Nordfriisk: Liter
furlan: Litri
Frysk: Liter
Gaeilge: Lítear
贛語: 公升
galego: Litro
客家語/Hak-kâ-ngî: Kûng-sṳ̂n
עברית: ליטר
हिन्दी: लीटर
hrvatski: Litra
magyar: Liter
հայերեն: Լիտր
interlingua: Litro
Bahasa Indonesia: Liter
Ilokano: Litro
Ido: Litro
íslenska: Lítri
italiano: Litro
日本語: リットル
Patois: Liita
Basa Jawa: Liter
ქართული: ლიტრი
қазақша: Литр
ಕನ್ನಡ: ಲೀಟರ್
한국어: 리터
къарачай-малкъар: Литр
kurdî: Lîtir
Кыргызча: Литр
Latina: Litrum
Lëtzebuergesch: Liter
лезги: Литр
Limburgs: Liter
lumbaart: Lìter
lietuvių: Litras
latviešu: Litrs
македонски: Литар
മലയാളം: ലിറ്റർ
монгол: Литр
मराठी: लीटर
Bahasa Melayu: Liter
မြန်မာဘာသာ: လီတာ
नेपाल भाषा: लितर
Nederlands: Liter
norsk nynorsk: Liter
norsk: Liter
occitan: Litre
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੀਟਰ
polski: Litr
پنجابی: لٹر
português: Litro
română: Litru
tarandíne: Litre
русский: Литр
саха тыла: Лиитэрэ
sicilianu: Litru
Scots: Litre
srpskohrvatski / српскохрватски: Litar
Simple English: Litre
slovenčina: Liter
slovenščina: Liter
Soomaaliga: Litir
shqip: Litri
српски / srpski: Литар
Basa Sunda: Léter
svenska: Liter
Kiswahili: Lita
தமிழ்: லிட்டர்
తెలుగు: లీటరు
ไทย: ลิตร
Tagalog: Litro
Türkçe: Litre
українська: Літр
اردو: لٹر
oʻzbekcha/ўзбекча: Litr
vèneto: Litro
Tiếng Việt: Lít
Winaray: Litro
吴语:
ייִדיש: ליטער
中文: 公升
Bân-lâm-gú: Li̍p
粵語: 公升