Konstruita lingvo

Konstruita lingvo (aŭ artefarita lingvo) estas lingvo kiu estis racie elpensita de homo(j). Iuj estas konstruitaj por uzo en homa komunikado same al la naturaj lingvoj, ekzemple por uzo kiel internacia interlingvo, kiel komuna norma lingvo por parolantoj de parencaj sed malsamaj dialektoj aŭ kiel apartiga lingvo (germane Sondersprache) de iu grupo, sed multaj aliaj estas kreitaj por fikcioarto en pli vasta senco, por lingva eksperimentado aŭ por iu pli speciala celo. La esprimo sekreta lingvo nur diras, ke temas pri lingvo kiu ne estas komprenebla por eksteruloj, sed tiun funkcion ĉiuspecaj lingvoj povas plenumi. Bausani nomas la apartigajn lingvojn sekretaj. Aliaj konstruitaj lingvoj estas intencitaj por komunikado inter homoj kaj maŝinoj, ekzemple programlingvoj aŭ nur inter maŝinoj (maŝinlingvoj). Oni povas klasifiki la konstruitajn lingvojn laŭ pluraj malsamspecaj kriterioj.

Klasifiko laŭ funkcio

Priskriboj de la unuopaj klasoj troveblas pere de la ligiloj.

Multfoje estas malfacile klasifiki la konstruitajn lingvojn. Ekz. Loglan estis konstruita por testi la Sapir-Whorf hipotezon kaj tial estas eksperimenta lingvo, dum la tre simila Lojban estu laŭ ĝiaj subtenantoj parola lingvo kaj tial estas planlingvo. Sed certe ambaŭ povus esti klasifikitaj en ambaŭ klasoj. Tokipono montras ecojn de arta, filozofia, lude eksperimenta lingvo, sed ankaŭ de interlingvo. Aparta kazo estas la Blisa skribo, kiu estis konstruita por funkcii kiel tutmonda neparola interlingvo, sed kiu ensociiĝis kun tute alia funkcio, nome kiel la unua lingvo por personoj kun lingva handikapo.

Ofte oni uzas la terminon planlingvo por nomi lingvon konstruitan por la uzo en homa komunikado. Plej ofte tiu termino tamen nur estas uzata kiam temas pri konstruitaj interlingvoj, precipe pri tiuj, kiuj ensociiĝis. Multaj esperantistoj dum varbado preferas tiun terminon al artefarita lingvo, ĉar ĉi tiu lasta povas sugesti nenaturecon (vidu natura lingvo).

Other Languages
Afrikaans: Kunsmatige taal
العربية: لغة مصطنعة
azərbaycanca: Süni dil
беларуская: Штучная мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Штучныя мовы
български: Изкуствен език
brezhoneg: Yezh kalvezadel
čeština: Umělý jazyk
dansk: Kunstsprog
Ελληνικά: Τεχνητή γλώσσα
eesti: Tehiskeel
Frysk: Keunsttaal
hrvatski: Umjetni jezici
interlingua: Lingua artificial
Bahasa Indonesia: Bahasa buatan
日本語: 人工言語
la .lojban.: runbau
Basa Jawa: Basa damelan
한국어: 인공어
Кыргызча: Жасалма тилдер
Lingua Franca Nova: Lingua creada
lietuvių: Dirbtinė kalba
Malagasy: Fiteny foronina
македонски: Вештачки јазик
Bahasa Melayu: Bahasa buatan
Dorerin Naoero: Edorer it eman
Nederlands: Kunsttaal
norsk nynorsk: Kunstig språk
Papiamentu: Idioma artifisial
Piemontèis: Lenghe artifissiaj
português: Língua artificial
Runa Simi: Wallpasqa simi
саха тыла: Оҥоhуу тыл
srpskohrvatski / српскохрватски: Planski jezici
Simple English: Constructed language
slovenčina: Umelý jazyk
slovenščina: Umetni jezik
српски / srpski: Плански језик
Seeltersk: Stilkene Sproake
Kiswahili: Lugha ya kuundwa
ślůnski: Sztuczno godka
Türkçe: Yapay dil
українська: Штучна мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Sunʼiy tillar
Volapük: Pük mekavik
中文: 人工語言
Bân-lâm-gú: Jîn-chō giân-gú
粵語: 人造語言