Kokoformaj birdoj

Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Kokoformaj
Masklo de Griza koko, Gallus sonneratii
Masklo de Griza koko, Gallus sonneratii
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Ĥorduloj Chordata
Klaso: Birdoj Aves
Subklaso: Neornithes
Ordo: Kokoformaj Galliformes
Temminck, 1820
Familioj

Megapodiedoj
Numidedoj
Odontoforedoj
Fazanedoj
Meleagredoj
Tetraonedoj
Kracedoj
(?) Mesitornitedoj

Aliaj Vikimediaj projektoj
v   d  
Information icon.svg

Kokoformaj birdoj estas birda ordo de fortikaj surgrunde manĝantaj specioj, kiu enhavas meleagrojn, lagopojn, koturnojn, fazanojn kaj aliajn. Ĉirkaŭ 290 specioj estas tutmonde. El ili almenaŭ unu troviĝas en esence ĉiu ajn parto de la tutmondaj kontinentoj (escepte la plej internaj dezertoj kaj konstanta frosto). Ili estas pli raraj en insuloj, kaj kontraste al la tre proksime rilataj Anseroformaj forestas el insuloj de oceanoj - escepte se enmetitaj tie fare de homoj. Kelkaj specioj estis aldomigitaj dum ties longa kaj etenda rilataro kun homoj.

Tiu ordo enhavas ĉefe agnoskitajn kvin familiojn: nome Fazanedoj (inklude kokojn, koturnojn, perdrikojn, fazanojn, meleagrojn, kaj tetraojn), Odontoforedoj (aŭ novmondaj koturnoj), Numidedoj (numidoj), Kracedoj (inklude ĉaĉalakoj kaj mutuoj), kaj Megapodedoj (nestamasuloj, kovejbirdoj aŭ amaskonstruistoj). Ĉiuj gravas kiel semodisigantoj kaj predantoj en la ekosistemoj kie ili loĝas, kaj estas ofte bredataj kiel ĉasbirdoj fare de homoj por ties viando kaj ovoj kaj por distra ĉasado. Multaj kokecaj specioj estas lertaj kurantoj kaj fuĝas el predantoj per kurado pli ol per flugado. Maskloj de plej specioj estas pli koloraj ol inoj, do oftas seksa duformismo. Maskloj ofte havas prilaboritajn pariĝadajn kutimarojn kiuj inkludas pavomontradon, ŝveladon de vosto aŭ kapo plumoj, kaj voĉajn sonojn. Ili estas ĉefe nemigrantaj. Tiuj birdoj malsimilas laŭ grando, sed ĉiuj estas fortikaj, havas mallongajn larĝajn bekojn kiuj estas adaptitaj je semomanĝo kaj beromanĝo. La idoj manĝas ankaŭ insektojn. La plej granda parto de tiuj birdoj ne migras, krom kelkaj malgrandaj kiel koturnoj. Multaj estas malsimilaj laŭ la sekso en ties grando aŭ aspekto.

Familioj

Krom tio, la familio de turnico, nome turnicedoj, estis tradicie listita inter Kokoformaj; tamen lastatempe spertuloj konsideras ilin aparta familio. Simile pri la hoacino, kiu antaŭe estis listigita inter Kokoformaj, sed nun laŭ DNA komparo oni scias, ke klare temas pri specio de la Kukoloformaj.

Other Languages
Acèh: Manok
Afrikaans: Hoendervoëls
العربية: دجاجيات
azərbaycanca: Toyuqkimilər
беларуская: Курападобныя
беларуская (тарашкевіца)‎: Курападобныя
български: Кокошоподобни
brezhoneg: Galliformes
bosanski: Galliformes
català: Gal·liforme
čeština: Hrabaví
Cymraeg: Galliformes
Deutsch: Hühnervögel
Ελληνικά: Ορνιθόμορφα
English: Galliformes
español: Galliformes
eesti: Kanalised
euskara: Galliformes
suomi: Kanalinnut
français: Galliformes
Nordfriisk: Hanenfögler
Frysk: Hineftigen
galego: Galiformes
ગુજરાતી: કુર્કુટાકાર
עברית: תרנגולאים
hrvatski: Kokoške
Հայերեն: Հավազգիներ
interlingua: Galliformes
Bahasa Indonesia: Galliformes
íslenska: Hænsnfuglar
italiano: Galliformes
日本語: キジ目
Basa Jawa: Galliformes
한국어: 닭목
Кыргызча: Тоок сымалдар
Latina: Galliformes
Limburgs: Hoonder
latviešu: Vistveidīgie
македонски: Кокошковидни
кырык мары: Цӹвӹ ганьывлӓ
Bahasa Melayu: Galliformes
Nederlands: Hoendervogels
norsk nynorsk: Hønsefuglar
occitan: Galliformes
polski: Grzebiące
português: Galliformes
română: Galiforme
русский: Курообразные
русиньскый: Куроподобны
davvisámegiella: Vuoncceslottit
srpskohrvatski / српскохрватски: Kokoške
Simple English: Galliformes
slovenčina: Kurotvaré
slovenščina: Kure
српски / srpski: Кокоши
svenska: Hönsfåglar
Tagalog: Galliformes
Türkçe: Tavuksular
татарча/tatarça: Тавыксыманнар
українська: Куроподібні
oʻzbekcha/ўзбекча: Tovuqsimonlar
Tiếng Việt: Bộ Gà
West-Vlams: Hoenderveugels
walon: Glinacîs
Winaray: Galliformes
Zeêuws: 'Oenachtigen
中文: 鸡形目
粵語: 雞形目