Georges Danton

Danton en 1792.

Georges Jacques DANTON (naskiĝis la 26-an de oktobro 1759 en Arcis-sur-Aube, Departemento Aube, mortis la 5-an de aprilo 1794 en Parizo) estis franca advokato kaj revoluciulo. Li ekzekutitis ĉar li strebis ĉesigi la de li kuniniciatitan Teroron.

Vivo

Danton ĝuis tre bonan edukadon kaj iĝis advokato. Ĉe la eksplodo de la Franca Revolucio en 1789 li ĵetis sin kun granda vervo en la politikon kaj fondis en 1790 kune kun Camille Desmoulins kaj Jean-Paul Marat la radikalan Cordeliers-Klubon. Liaj paroladoj estis senindulgaj kaj ravigaj, liaj agadoj tamen prudentaj kaj singardaj. Li estis grandanima, ĝentila, ideologie adaptiĝema kaj malfacile ekkonebla persono. En 1791 oni eĉ suspektis lin esti akceptinta subaĉetajn monojn fare de la monarkiemuloj.

En decembro 1791 li eklaboris en la pariza urboadministrado. En aŭgusto 1792 li verŝajne gvidante partoprenis la Bastilo-konkeron kaj la forigon de la monarkio. Kiel ministro pri justico Danton estis tre atakita fare de la ĝirondistoj en la Nacia Konvencio; ili taksis lin danĝera radikalulo. La provoj de Danton trankviligi la kontraŭulojn estis rifuzitaj. Finfine li unuiĝis kun la radikalaj montaruloj por forpeli la ĝirondistojn (junio 1793). Ekde aprilo 1793 Danton prezidis la Komitaton por publika savado, la ekzekutiva organo de la respubliko, sed devis demisii favore al Robespiero pro siaj kontaktoj kun fremdlandanoj kaj onidira sinriĉigo.

En 1794 la gvidanta politikistaro splitiĝis pro novaj interfrakciaj kvereloj kaj reciprokaj akuzoj pri korupcio kaj perfido. Danton intencis peradi inter la malamikoj. Lia simpatio sendube estis kun ili kiuj volis malpliakrigi la Teroron kaj la subpremadon en la interno de la ŝtato - kun la t.n. indulĝemuloj.

Hezite Robespiero venis al la konkludo ke la registaro povus nur labori per la forigo kaj de la ekstremaj radikaluloj kaj de la indulĝemuloj. Laŭ instigo de Robespiero oni arestis Danton, akuzis lin antaŭ la Revolucio tribunalo kaj ekzekutis lin per la gilotino en la 5.4.1794. Liaj lastaj vortoj adresitaj al la ekzekutisto estis: "Tu montreras ma tête au peuple, elle en vaut bien la peine. - Montru mian kapon al la popolo. La kapo meritis tion.")

Other Languages
Alemannisch: Georges Danton
العربية: جورج دانتون
مصرى: دانتون
azərbaycanca: Danton Jorj Jak
беларуская: Жорж Жак Дантон
български: Жорж Дантон
čeština: Georges Danton
hrvatski: Georges Danton
Bahasa Indonesia: Georges Jacques Danton
한국어: 조르주 당통
Lëtzebuergesch: Georges Jacques Danton
latviešu: Žoržs Dantons
македонски: Жорж Дантон
Nederlands: Georges Danton
norsk nynorsk: Georges Danton
srpskohrvatski / српскохрватски: Georges Danton
Simple English: Georges Danton
slovenščina: Georges-Jacques Danton
српски / srpski: Жорж Дантон
Kiswahili: Georges Danton
українська: Жорж Жак Дантон
Tiếng Việt: Georges Danton