Feromono

la feromonoj estas kemiaj substancoj ege aktivaj emisiitaj de bestojplantoj, por transmeti informojn al anoj de la sama specio kaj modifii iliajn kondutojnfiziologiojn. Pro ilia informtransdona funkcio ili apartenas al la kategorio de signalkemiaĵoj.

La unua kemie priskribata feromono estas la bombikolo, fare la germana kemiisto Adolf F. Butenandt (1903-1995)[1] en 1959. Oni scias nun produkti sintezajn feromonojn.

Ĉe la mamulojreptilioj, ili estas ricevitaj per organo tiel nomata vomero-naza organo. La insektoj uzas la gustajn organojn de iliaj antenoj.

La feromonoj estas kompareblaj al la hormonoj, sed, male al la klasikaj hormonoj (adrenalino, serotonino...), sekreciiata fare de endokrinaj glandoj kaj agantaj ene de la organismo, la feromonoj estas produktaj fare de eksokrinaj glandoj aŭ ekskreciataj (urino, ŝvito, fekaĵoj...).

Ili povas esti vaporivaj kaj ricevataj per flaro, aŭ per kontakto kaj gusto (ĉe la insektoj).

Estas pruvita ke feromonoj ankaŭ efikas ĉe la Homo.

Other Languages
Afrikaans: Feromoon
العربية: فيرومون
asturianu: Feromona
تۆرکجه: فرومون
беларуская: Ферамоны
беларуская (тарашкевіца)‎: Фэрамоны
български: Феромон
বাংলা: ফেরোমন
bosanski: Feromon
català: Feromona
čeština: Feromon
dansk: Feromon
Deutsch: Pheromon
Ελληνικά: Φερομόνη
English: Pheromone
español: Feromona
eesti: Feromoonid
euskara: Feromona
فارسی: فرومون
suomi: Feromoni
français: Phéromone
Gaeilge: Fearamón
galego: Feromona
עברית: פרומון
hrvatski: Feromoni
Kreyòl ayisyen: Fewomòn
magyar: Feromon
հայերեն: Ֆերոմոններ
Bahasa Indonesia: Feromon
italiano: Feromone
日本語: フェロモン
Basa Jawa: Féromon
қазақша: Феромондар
한국어: 페로몬
Кыргызча: Феромондор
Latina: Pheromonum
lietuvių: Feromonas
മലയാളം: ഫിറോമോൺ
Bahasa Melayu: Feromon
नेपाली: फेरोमोन
Nederlands: Feromoon
norsk nynorsk: Feromon
norsk: Feromon
occitan: Feromòna
polski: Feromony
português: Feromônio
română: Feromon
русский: Феромоны
Scots: Pheromone
srpskohrvatski / српскохрватски: Feromon
Simple English: Pheromone
slovenčina: Feromón
slovenščina: Feromon
српски / srpski: Feromon
Basa Sunda: Féromon
svenska: Feromon
தமிழ்: பெரமோன்
Türkçe: Feromon
українська: Феромони
Tiếng Việt: Pheromone
Winaray: Peromona
中文: 信息素