Eduko

Knabinoj en Iraka lernejo.
Lekcio ĉe la Fakultato de Biomedicina Inĝenierado, Ĉeĥa Teknika Universitato CTU, en Prago.
Lernejaj geinfanoj side sur korto en Bamozai, ĉe Gardez, Paktja Provinco, Afganio.
Studentaj partoprenantoj en robotika konkurenco nome FIRST Robotics Competition, Vaŝingtono, Usono.

Eduko ampleksas ĉiun agon, kiu intence evoluigas la korpajn, intelektajn kaj moralajn kapablojn de homo. Eduko estas la procezo de faciligado de lernado, aŭ la akiro de scio, kapabloj, valoroj, kredoj, kaj kutimoj. Instruaj metodoj inkludas rakontadon, diskuton, instruadon, trejnadon, kaj esploradon. Eduko ofte okazas sub la konsilado de edukistoj, sed lernantoj ankaŭ povas eduki sin.[1] Eduko povas okazi en formalaj aŭ neformalaj kontekstoj kaj ĉiu sperto kiu havas forman efikon al la maniero kiel oni pensas, sentas, aŭ agoj povas esti konsideritaj instruaj. La metodaro de instruado estas nomita pedagogio.

Eduko estas ofte kaj formale dividis en stadiojn kiel ekzemple antaŭlernejo aŭ infanĝardeno, bazlernejo, mezlernejon kaj tiam kolegion, universitaton aŭ metilernadon.

Laŭ historia kompreno la nocio ĝenerale reprezentas la imagon, ke la edukadon organizas aŭtoritatoj (gepatroj, lernejoj, universitatoj, ŝtatoj...) por infanoj kaj junuloj, kiuj devas diligente ensorbi la edukajn enhavojn, tio estas pli malpli pasive akceptita, dum lernado supozas alia vidpunkto laŭ kiu aktiva sinteno estas postulata kaj preskaŭ neniam tiu havas negativajn nuancojn. Precipe dum la 20-a jarcento kreskis tendenco al la kompreno, ke aktiva alproprigo pro internaj motivoj estas esenca faktoro, kio kontribuas al sukcesa edukado. Post laŭ tiuj ĉi tendencoj diverslande reformiĝis la instrumaniero (ĉefe en okcidenta Eŭropo en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj), kaj kritikistoj plendas, ke pro troa libereco la junularo ne plu lernas celorientite labori, kaj ke tradiciajn valorojn anstataŭas ajnisma kaj konsumisma pensmaniero. La procezo de tutmondiĝo instigas plian reinterpreton de la eduko, kiu ne plu estas defio nur por infanoj kaj junuloj sed por homoj de ĉiu aĝo. Ĉi-rilate uziĝis la slogano "tutviva lernado". La disvolviĝo de la komputiko aperigis novajn instru- kaj lerno-manierojn, oni nun (ne nur, sed ankaŭ) e-lernas en virtuala etenda lernejo.

Rajto pri edukado estis rekonita fare de kelkaj registaroj, sur la tutmonda nivelo: Artikolo 13 el la 1966 Internacia Pakto de la Unuiĝintaj Nacioj pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj rekonas universalaĵon rekte al eduko.[2] En plej multaj regionoj eduko estas deviga ĝis ia aĝo.

Other Languages
Afrikaans: Onderwys
Alemannisch: Bildung
አማርኛ: ትምህርት
aragonés: Educación
العربية: تعليم
অসমীয়া: শিক্ষা
asturianu: Educación
azərbaycanca: Təhsil
تۆرکجه: تحصیل
башҡортса: Мәғариф
žemaitėška: Švėitėms
беларуская: Адукацыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Адукацыя
български: Образование
भोजपुरी: शिक्षा
বাংলা: শিক্ষা
བོད་ཡིག: སློབ་གསོ།
brezhoneg: Deskadurezh
bosanski: Obrazovanje
буряад: Болбосорол
català: Educació
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gáu-ṳ̆k
нохчийн: Дешар
Cebuano: Edukasyon
کوردی: پەروەردە
corsu: Educazioni
čeština: Vzdělávání
Чӑвашла: Вĕрентÿ
Cymraeg: Addysg
dansk: Uddannelse
Deutsch: Ausbildung
Ελληνικά: Εκπαίδευση
English: Education
español: Educación
eesti: Haridus
euskara: Hezkuntza
estremeñu: Educación
suomi: Koulutus
Võro: Koolitus
føroyskt: Útbúgving
français: Éducation
furlan: Educazion
Frysk: Underwiis
Gaeilge: Oideachas
Gàidhlig: Foghlam
galego: Educación
Gaelg: Edjaghys
客家語/Hak-kâ-ngî: Kau-yuk
עברית: חינוך
हिन्दी: शिक्षा
Fiji Hindi: Parrhai
hrvatski: Obrazovanje
Kreyòl ayisyen: Edikasyon timoun
magyar: Oktatás
հայերեն: Կրթություն
interlingua: Education
Bahasa Indonesia: Pendidikan
Ilokano: Edukasion
íslenska: Menntun
italiano: Educazione
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᓂᖅ
日本語: 教育
Patois: Edikieshan
Basa Jawa: Pandhidhikan
ქართული: განათლება
қазақша: Білім беру
kalaallisut: Ilinniartitaaneq
ភាសាខ្មែរ: ការអប់រំ
ಕನ್ನಡ: ಶಿಕ್ಷಣ
한국어: 교육
къарачай-малкъар: Окъуу
kurdî: Perwerde
Кыргызча: Билим берүү
Latina: Educatio
Lëtzebuergesch: Educatioun
Limburgs: Óngerwies
lietuvių: Švietimas
latviešu: Izglītība
Basa Banyumasan: Pendidikan
Malagasy: Fanabeazana
македонски: Образование
монгол: Боловсрол
मराठी: शिक्षण
Bahasa Melayu: Pendidikan
Mirandés: Eiducaçon
မြန်မာဘာသာ: ပညာရေး
Napulitano: Aducazzione
नेपाली: शिक्षा
नेपाल भाषा: शिक्षा
Nederlands: Onderwijs
norsk nynorsk: Utdanning
norsk: Utdannelse
Novial: Edukatione
Nouormand: Êducâtion
occitan: Educacion
Livvinkarjala: Opastus
Ирон: Ахуырад
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਖਿਆ
Kapampangan: Educación
Picard: Éducacion
polski: Edukacja
Piemontèis: Educassion
پنجابی: پڑھائی
پښتو: زده کړه
português: Educação
Runa Simi: Yachachiy
română: Educație
русский: Образование
русиньскый: Ошколованя
саха тыла: Үөрэҕирии
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱮᱪᱮᱫ
sicilianu: Aducazzioni
Scots: Eddication
سنڌي: تعليم
davvisámegiella: Skuvlejupmi
srpskohrvatski / српскохрватски: Obrazovanje
Simple English: Education
slovenčina: Vzdelávanie
slovenščina: Izobraževanje
Soomaaliga: Waxbarasho
shqip: Arsimi
српски / srpski: Образовање
Basa Sunda: Atikan
svenska: Utbildning
Kiswahili: Malezi
தமிழ்: கல்வி
తెలుగు: విద్య
тоҷикӣ: Маориф
ትግርኛ: ትምህርቲ
Türkmençe: Bilim (okuw)
Tagalog: Edukasyon
Tok Pisin: Edukesen
Türkçe: Eğitim
Xitsonga: Dyondzo
татарча/tatarça: Мәгариф
українська: Освіта
اردو: تعلیم
oʻzbekcha/ўзбекча: Taʻlim
vèneto: Educasion
vepsän kel’: Openduz
Tiếng Việt: Giáo dục
Volapük: Dugäl
Winaray: Pag-aram
吴语: 教育
isiXhosa: Imfundo
ייִדיש: חינוך
Vahcuengh: Gyauyuz
中文: 教育
Bân-lâm-gú: Kàu-io̍k
粵語: 教育
isiZulu: Imfundo