Amfibioj

Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Amfibioj
Troveblo de fosilioj: karbonio - ĉi-epoko
rano (Litoria caerulea)
rano (Litoria caerulea)
Biologia klasado
Regno:Bestoj Animalia
Filumo:Ĥorduloj Chordata
Subfilumo:Vertebruloj Vertebrata
Infrafilumo:Makzeluloj Gnathostomata
Superklaso:Kvarpieduloj Tetrapoda
Klaso:Amfibioj Amphibia
Lineo, 1758
Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  
Information icon.svg

Amfibioj estas klaso de la vertebruloj.[1] Ili estas pojkilotermaj[2] tetrapodoj. Modernaj amfibioj estas ĉiuj Lisamfibioj. Ili loĝas en ampleks vario de habitatoj, kaj plej specioj loĝas en surteraj, subteraj, arbajnesal-akvaj ekosistemoj. Amfibioj tipe naskiĝas kiel larvoj vivantaj en akvo, sed kelkaj specioj disvolvigis kutimarajn adaptojn por eviti tion. Junuloj ĝenerale suferas metamorfozon el larvo kun brankoj ak plenkreskula aer-spira formo kun pulmoj. Amfibioj uzas sian haŭton kiel duarangan spiran surfacon kaj kelkaj malgrandaj surteraj salamandroj kaj ranoj ne havas pulmojn kaj dependas tute el siaj haŭtoj. Ili estas supraĵe similaj al reptilioj sed, kun mamuloj kaj birdoj, reptilioj estas amniuloj kaj ne postulas akvejojn en kiuj reproduktiĝi. Pro ties komplekaj reproduktaj necesoj kaj traireblaj haŭtoj, amfibioj estas ofte ekologiaj indikiloj; en ĵusaj jardekoj estis spektakla malpliiĝo en amfibiaj populacioj por multaj specioj tra la tuta mondo.

La plej fruaj amfibioj evoluis en la periodo Devonio el fiŝoj sarkopterigoj kun pulmoj kaj osto-membraj naĝiloj, trajtoj kiuj estis tre helpaj al adaptado al seka tero. Ili diversiĝis kaj iĝis dominantaj dum la periodoj Karbonio kaj Permio, sed estis poste dislolikigtaj fare de reptilioj kaj aliaj vertebruloj. Laŭlonge de al tempo, amfibioj malpliiĝis laŭ grando kaj same malpliiĝis en diverseco, lasante nur la modernan subklasoj de Lisamfibioj. La tri modernaj ordoj de amfibioj estas Anuroj (ranoj kaj bufoj), Urodeloj (nome salamandroj), kaj Senpieduloj (Caecilian). La nombro de konataj amfibiaj specioj estas proksimume 7,000, el kiuj preskaŭ 90% estas ranoj.

Plej malgranda amfibio (kaj vertebruloj) en la mondo estas rano Paedophryne amauensis el Nov-Gvineo kun longo de 7 mm.[3] Plej granda, nune vivanta amfibio estas la Ĉina giganta salamandro, Andrias davidianus kun 1.8 m.[4] Tamen tiu estas nana kompare al la formortinta 9 m Prionosuchus el meza Permio de Brazilo.

La studo de amfibioj estas nomata batraĥologio, dum la studo de kaj reptilioj kaj amfibioj kune estas nomata herpetologio.

Other Languages
Afrikaans: Amfibie
Alemannisch: Amphibien
አማርኛ: አምፊናል
aragonés: Amphibia
العربية: برمائيات
অসমীয়া: উভচৰ প্ৰাণী
asturianu: Amphibia
беларуская: Земнаводныя
беларуская (тарашкевіца)‎: Земнаводныя
български: Земноводни
brezhoneg: Divelfenneg
bosanski: Vodozemci
català: Amfibis
کوردی: وشکاوی
čeština: Obojživelníci
Cymraeg: Amffibiad
dansk: Padder
Deutsch: Amphibien
Ελληνικά: Αμφίβια
English: Amphibian
español: Amphibia
euskara: Anfibio
فارسی: دوزیستان
français: Amphibia
Nordfriisk: Amfiibie
Frysk: Amfibyen
Gaeilge: Amfaibiach
Gàidhlig: Dà-bheathach
galego: Anfibios
Avañe'ẽ: Ypegua
עברית: דו-חיים
हिन्दी: उभयचर
Fiji Hindi: Amphibian
hrvatski: Vodozemci
magyar: Kétéltűek
Հայերեն: Երկկենցաղներ
interlingua: Amphibia
Bahasa Indonesia: Amfibia
Ilokano: Ampibia
Ido: Amfibio
íslenska: Froskdýr
italiano: Amphibia
日本語: 両生類
Patois: Amfibian
la .lojban.: banfi
Basa Jawa: Amfibi
ქართული: ამფიბიები
Адыгэбзэ: Амфибиэхэр
ಕನ್ನಡ: ಉಭಯಚರಗಳು
한국어: 양서류
Перем Коми: Amphibia
kurdî: Bejavî
kernowek: Diwelvennek
Latina: Amphibia
Lëtzebuergesch: Lurchen
Lingua Franca Nova: Amfibio
Limburgs: Amfibieë
Ligure: Amphibia
lietuvių: Varliagyviai
latviešu: Abinieki
македонски: Водоземци
മലയാളം: ഉഭയജീവി
Bahasa Melayu: Amfibia
Napulitano: Amphibia
Plattdüütsch: Amphibien
Nedersaksies: Amfibieën
नेपाली: उभयचर
नेपाल भाषा: एम्पिबियन
Nederlands: Amfibieën
norsk nynorsk: Amfibium
norsk: Amfibier
occitan: Amphibia
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਲਥਲੀ
Kapampangan: Amphibian
polski: Płazy
Piemontèis: Anfibi
português: Anfíbios
rumantsch: Amfibis
română: Amfibieni
русский: Земноводные
русиньскый: Земноводны
саха тыла: Амфибия
sicilianu: Anfibbiu
Scots: Amphibian
srpskohrvatski / српскохрватски: Vodozemci
Simple English: Amphibian
slovenčina: Obojživelníky
slovenščina: Dvoživke
Soomaaliga: Beribiyood
српски / srpski: Водоземци
Seeltersk: Amphibien
Basa Sunda: Ampibi
svenska: Groddjur
Kiswahili: Amfibia
తెలుగు: ఉభయచరము
Tagalog: Ampibiyano
татарча/tatarça: Җир-су хайваннары
українська: Земноводні
اردو: جل تھلیے
oʻzbekcha/ўзбекча: Suvda va quruqlikda yashovchilar
West-Vlams: Amfibieën
walon: Batracyin
Winaray: Ampibyan
isiXhosa: Isele
ייִדיש: אמפיביע
Zeêuws: Amfibieën
中文: 两栖动物
Bân-lâm-gú: Lióng-chhe-lūi
粵語: 兩棲動物