Τεχεράνη

Τεχεράνη (تهران)

Έμβλημα

Χάρτης
Τεχεράνη (تهران) βρίσκεται στο τόπο Ιράν
Τεχεράνη (تهران)
Τεχεράνη (تهران)
Πληροφορίες
Χώρα Ιράν Ιράν
Επαρχία Τεχεράνη
Πληθυσμός9.110.347 (2010)
Έκταση 716,9 km²
Υψόμετρο 1.191 m
ΔήμαρχοςΜοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ
Δικτυακός τόποςtehran.ir

Η Τεχεράνη είναι η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα του Ιράν. Βρίσκεται στο κέντρο περίπου της χώρας, 112 χλμ. νότια της Κασπίας θάλασσας. Το μητροπολιτικό συγκρότημα το 2004 ξεπέρασε τον πληθυσμό των 12 εκατομμυρίων κατοίκων [1]. Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 1.200 μέτρων πάνω από το επίπεδο της θάλασσας στις πλαγιές της οροσειράς Αλμπόρζ. Η ονομασία της πόλης προέρχεται από το αρχαίο περσικό teh, που σημαίνει «θερμό» και τη λέξη ran, δηλαδή «τόπος».

Η Τεχεράνη είναι σήμερα ένα σύγχρονο και σημαντικό βιομηχανικό, πνευματικό και εμπορικό κέντρο. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί οργανισμοί βρίσκονται συγκεντρωμένοι στην Τεχεράνη. Στην πόλη βρίσκεται ακόμα σημαντικός αριθμός βιομηχανιών - που αποτελούν το 1/4 των βιομηχανικών συγκροτημάτων ολόκληρης της χώρας - στους τομείς ειδών διατροφής, υφαντουργίας, μηχανουργίας, χημικών προϊόντων, ξυλείας, υαλουργίας κ.ά. Από τα μνημεία τα πιο αξιόλογα είναι το ανάκτορο Γκιουλιστάν, το κοινοβούλιο, το Μαρμάρινο Ανάκτορο κ.ά.

Η πόλη διαθέτει σύγχρονους αυτοκινητόδρομους και δίκτυο μετρό 120 χλμ. και τεσσάρων γραμμών (άλλες δύο είναι υπό κατασκευή). Λειτουργούν δύο διεθνή αεροδρόμια (το Μεχραμπάντ και το πιο σύγχρονο Ιμάμ Χομεϊνί). Χαρακτηρίζεται από ξηρό κλίμα, όπως και αρκετές ακόμα περιοχές του Ιράν. Ετησίως, η μέση θερμοκρασία είναι 17 βαθμοί Κελσίου με ακραίες τιμές που μπορούν να φτάσουν τους 43 ή -15 βαθμούς τους καλοκαιρινούς ή χειμερινούς μήνες αντίστοιχα[2].

Η πρώτη αναφορά στην Τεχεράνη συναντάται σε χρονικό του 11ου αιώνα, στο οποίο περιγράφεται ως μικρό χωριό βόρεια του Ρέι (Rayy), που αποτελεί σήμερα προάστιο της Τεχεράνης[2]. Αναπτύχθηκε ραγδαία και το 13ο αιώνα αποτελούσε ήδη σημαντική εμπορική πόλη. Κατά περιόδους υπήρξε τόπος διαμονής των αυτοκρατόρων της δυναστείας των Σαφαβιδών. Το 1788 έγινε πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας και τότε κτίστηκαν δύο τείχη γύρω από το αυτοκρατορικό μέγαρο και την πόλη. Κατά τα χρόνια 1796-1833, η Τεχεράνη πήρε χαρακτήρα της πρωτεύουσας και στολίστηκε με ανάκτορα, όπως του Γκιουλιστάν, με διάφορα τεμένη και με πολυάριθμα μνημεία. Συγχρόνως, ο πληθυσμός της πολλαπλασιάστηκε. Ένα μεγάλο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της πόλης, στα τέλη του 19ου αιώνα, μεταμόρφωσαν την πρωτεύουσα, η οποία επεκτάθηκε σημαντικά, ενώ παράλληλα χτίστηκαν νέα τείχη, δρόμοι και κτίρια. Τη σύγχρονη όμως όψη την απέκτησε με τον Ρεζά Χαν (1921-41), τον ηγέτη της δυναστείας Παχλεβί (1925-79). Επί των ημερών του, τα τείχη, οι παλιές πύλες και ολόκληρες συνοικίες εξαφανίστηκαν και τη θέση τους πήραν εκτεταμένες πλατείες και μεγάλοι δεντροφυτεμένοι δρόμοι. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου πολέμου, από 28 Νοεμβρίου ως 1 Δεκεμβρίου 1943, έγινε στην Τεχεράνη η πρώτη διάσκεψη των Συμμάχων (Διάσκεψη της Τεχεράνης), στην οποία πήραν μέρος ο Τσώρτσιλ, ο Ρούσβελτ και ο Στάλιν. Εκεί υπογράφηκε διακήρυξη γνωστή με το όνομα «Διακήρυξη της Τεχεράνης».

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, κατά τη διάρκεια του πολέμου του Ιράν με το Ιράκ, παράκμασε οικονομικά αντιμετωπίζοντας παράλληλα φυσικές φθορές. Η ανάπτυξη της πόλης επιταχύνθηκε ξανά στη δεκαετία του 1990, μετά το πέρας του πολέμου, με τους προέδρους Χασεμί Ραφσαντζανί και Μοχαμάντ Χατάμι να προωθούν οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Η αυξημένη κυκλοφορία οχημάτων αλλά και η χρήση ορυκτών καυσίμων από τις βιομηχανίες οδήγησαν σε υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Η Τεχεράνη συγκαταλέγεται σήμερα στις πόλεις με τα μεγαλύτερα κυκλοφοριακά προβλήματα[3].

Παραπομπές

  1. «Social Situation - Tehran». Επίσημη ιστοσελίδα Τεχεράνης. Ανακτήθηκε στις 2011-02-15. 
  2. 2,0 2,1 "Tehrān." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online
  3. Historical Dictionary of Iran (2007), σελ. 328
άλλες γλώσσες
Acèh: Tèhran
адыгабзэ: Тегеран
Afrikaans: Teheran
Alemannisch: Teheran
አማርኛ: ቴህራን
aragonés: Teherán
العربية: طهران
ܐܪܡܝܐ: ܛܗܪܐܢ
مصرى: طهران
অসমীয়া: তেহৰাণ
asturianu: Teḥrán
azərbaycanca: Tehran
تۆرکجه: تهران
башҡортса: Тәһран
Boarisch: Teheran
žemaitėška: Teherans
Bikol Central: Tehran
беларуская: Тэгеран
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэгеран
български: Техеран
বাংলা: তেহরান
བོད་ཡིག: ཏེ་ཧི་རན།
brezhoneg: Tehran
bosanski: Teheran
буряад: Тегеран
català: Teheran
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tehran
нохчийн: ТехӀран
کوردی: تاران
qırımtatarca: Tehran
čeština: Teherán
Чӑвашла: Тегеран
Cymraeg: Tehran
dansk: Teheran
Deutsch: Teheran
Zazaki: Tehran
डोटेली: तेहरान
English: Tehran
Esperanto: Teherano
español: Teherán
eesti: Teheran
euskara: Teheran
estremeñu: Teherán
فارسی: تهران
suomi: Teheran
Võro: Teheran
føroyskt: Tehran
français: Téhéran
Frysk: Teheran
Gaeilge: Teheran
Gagauz: Tahran
Gàidhlig: Tehran
galego: Teherán
گیلکی: تئران
Hausa: Tehran
客家語/Hak-kâ-ngî: Tehran
עברית: טהראן
हिन्दी: तेहरान
Fiji Hindi: Tehran
hrvatski: Teheran
hornjoserbsce: Teheran
Kreyòl ayisyen: Teheran
magyar: Teherán
հայերեն: Թեհրան
interlingua: Teheran
Bahasa Indonesia: Teheran
Interlingue: Teheran
Ilokano: Tehran
ГӀалгӀай: Тегеран
Ido: Tehran
íslenska: Teheran
italiano: Teheran
日本語: テヘラン
Basa Jawa: Teheran
ქართული: თეირანი
Qaraqalpaqsha: Tehran
Taqbaylit: Ṭehran
Адыгэбзэ: Дыхьэрэн
Kabɩyɛ: Teeraŋ
Kongo: Teheran
қазақша: Тегеран
kalaallisut: Tehran
ಕನ್ನಡ: ತೆಹ್ರಾನ್
한국어: 테헤란
kurdî: Tehran
kernowek: Tehran
Кыргызча: Тегеран
Latina: Teheranum
Lëtzebuergesch: Teheran
лезги: Тегьран
Limburgs: Teheran
Ligure: Teheran
lumbaart: Teheran
لۊری شومالی: تیرۊ
lietuvių: Teheranas
latviešu: Teherāna
Malagasy: Teheran
олык марий: Тегеран
Māori: Tehran
македонски: Техеран
മലയാളം: ടെഹ്റാൻ
монгол: Тегеран
मराठी: तेहरान
Bahasa Melayu: Teheran
မြန်မာဘာသာ: တီဟီရန်မြို့
эрзянь: Тегеран ош
مازِرونی: تهرون
Napulitano: Teheran
नेपाली: तेहरान
नेपाल भाषा: तेहरान
Nederlands: Teheran
norsk nynorsk: Teheran
norsk: Teheran
Chi-Chewa: Tehran
occitan: Teheran
Livvinkarjala: Tegeran
ଓଡ଼ିଆ: ତେହେରାନ
Ирон: Тæхран
ਪੰਜਾਬੀ: ਤਹਿਰਾਨ
Papiamentu: Teheran
Norfuk / Pitkern: Tegeraan
polski: Teheran
Piemontèis: Teheran
پنجابی: تہران
پښتو: تهران
português: Teerã
Runa Simi: Tehran
rumantsch: Teheran
română: Teheran
tarandíne: Teheran
русский: Тегеран
русиньскый: Тегеран
саха тыла: Тегеран
sardu: Teheran
sicilianu: Teheran
Scots: Tehran
davvisámegiella: Teheran
srpskohrvatski / српскохрватски: Teheran
සිංහල: ටෙහ්රාන්
Simple English: Tehran
slovenčina: Teherán
slovenščina: Teheran
chiShona: Tehran
Soomaaliga: Tahraan
shqip: Teherani
српски / srpski: Техеран
svenska: Teheran
Kiswahili: Tehran
ślůnski: Teheran
தமிழ்: தெகுரான்
తెలుగు: టెహరాన్
тоҷикӣ: Теҳрон
Türkmençe: Tähran
Tagalog: Teherán
Türkçe: Tahran
татарча/tatarça: Тәһран
Twi: Teheran
удмурт: Тегеран
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تېھران
українська: Тегеран
اردو: تہران
oʻzbekcha/ўзбекча: Tehron
vèneto: Tehran
vepsän kel’: Tehran
Tiếng Việt: Tehran
Volapük: Tehran
Winaray: Tehran
吴语: 德黑兰
მარგალური: თეირანი
ייִדיש: טעהראן
Yorùbá: Tehran
中文: 德黑兰
文言: 德黑蘭
Bân-lâm-gú: Tehran
粵語: 德黑蘭