Κομμουνισμός

Ο κομμουνισμός ως έννοια σχετίζεται με μια μορφή κοινωνίας η οποία θα λειτουργεί αμεσοδημοκρατικά και αποκεντρωμένα, δημιουργώντας ένα κράτος πρόνοιας και εξαλείφοντας τις διακριτές κοινωνικές τάξεις. Ο κομμουνισμός θεωρείται η ανώτερη βαθμίδα εξέλιξης του σοσιαλισμού.[1][2][3][4] Στον κομμουνισμό, η ύπαρξη του κράτους ως μηχανισμού παγίωσης της εξουσίας της άρχουσας τάξης, όπως και οι ίδιες οι κοινωνικές τάξεις είναι πλέον περιττά.[5] Το ταξικό και εξουσιαστικό δίπολο όλων των προηγούμενων ταξικών κοινωνιών (άρχουσα τάξη και καταπιεζόμενες τάξεις) παύει να υφίσταται, ενώ η κοινωνία οργανώνεται πάνω στην βάση των ελεύθερα συνεταιρισμένων παραγωγών.

Το χρήμα στην κομμουνιστική κοινωνία χάνει την ανταλλακτική του αξία και χρησιμοποιείται ως απλή λογιστική μονάδα ανταλλαγής αγαθών (και όχι πια προϊόντων), βάση της αξίας χρήσης των αγαθών αυτών. Τούτο εξηγείται ως εξής: Το χρήμα σε κάθε ταξική κοινωνία έχει διπλό χαρακτήρα. Από τη μια χρησιμοποιείται ως ισοδύναμο ανταλλαγής προϊόντων (πχ ένα σπίτι τόσα χρήματα), από την άλλη όμως έχει την δική του -ανεξάρτητη από τα προϊόντα- αξία. Συσσωρεύεται και είναι μόνο του, πηγή πλούτου και εξουσίας.

Αντιθέτως στον κομμουνισμό το γενικό ισοδύναμο ανταλλαγής αγαθών δεν θα επιτρέπει την συσσώρευσή του, συνεπώς θα δρα αποτρεπτικά ως προς την επανεμφάνιση ταξικών διαιρέσεων και ανισοτήτων.[6][7][8]

Στον κομμουνισμό τα μέσα παραγωγής (γη, εργοστάσια, μεγάλες επιχειρήσεις) αποτελούν κοινωνική / κοινοτική ιδιοκτησία και όχι ατομική, ενώ υφίστανται συλλογική διαχείριση από τους εργαζόμενους/παραγωγούς, με στόχο την κάλυψη των υλικών αναγκών όλων των πολιτών κατά το ρητό «από τον καθένα ανάλογα με τις δυνατότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του». Ως πολιτικός χώρος, στο ευρύτερο πλαίσιο της Αριστεράς, ο κομμουνισμός εκφράζει αυτήν την προσδοκώμενη κοινωνία μέσω ενός σοσιαλιστικού λαϊκού κινήματος το οποίο αντιτίθεται στον καπιταλισμό.

Η αντίληψη της κομμουνιστικής κοινωνίας απορρέει -συν τοις άλλοις- από μία κριτική στην ανταλλακτική οικονομία και στην έννοια της ατομικής ιδιοποίησης του κέρδους που προκύπτει στην παραγωγική διαδικασία,[9][10] ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχει περιγραφεί ως οικονομία δώρων.[11][12]

Ως κομμουνιστές, με μία ευρεία έννοια, μπορούν να περιγραφούν όλοι οι μαρξιστές και οι περισσότεροι ελευθεριακοί σοσιαλιστές (π.χ. οι αναρχοκομμουνιστές). Κατά τον μαρξισμό η μετάβαση από τον καπιταλισμό προς την κομμουνιστική κοινωνία περιλαμβάνει μια αρχική περίοδο ύπαρξης κράτους -εργατικό μισοκράτος που τείνει προς τον μαρασμό και την εξαφάνιση- στην υπηρεσία της εργατικής τάξης και του λαού. Η μεταβατική αυτή περίοδος είναι ο σοσιαλισμός.

Η φύση και ο χαρακτήρας των καθεστώτων του λεγόμενου "υπαρκτού σοσιαλισμού" της Ανατολικής Ευρώπης τα οποία κατέρρευσαν κατά το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 1989 και το 1991, διχάζουν το κομμουνιστικό κίνημα σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με την γνώμη ορισμένων κομμουνιστών, ο σοσιαλισμός υλοποιήθηκε σε αυτές τις χώρες. Κατά την γνώμη άλλων τμημάτων του κομμουνιστικού κινήματος, στις χώρες του ανατολικού μπλοκ ουδέποτε οικοδομήθηκε -παρά τις τιτάνιες προσπάθειες των λαών- ο σοσιαλισμός (βλ. κομμουνιστική επαναθεμελίωση). Πολλές φορές ο όρος κομμουνισμός στην καθομιλουμένη αφορά παρόμοια λαϊκοδημοκρατικά καθεστώτα με απολυταρχικές κυβερνήσεις και ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής από το κράτος και την κρατική/κομματική άρχουσα τάξη, αντί για μία κατάσταση μετάβασης προς την κομμουνιστική κοινωνία (δείτε και το άρθρο κομμουνιστικό κράτος).

Κατά τη διάρκεια της ιστορίας, στον κομμουνισμό έχει πολλές φορές ασκηθεί κριτική, κυρίως από υποστηρικτές καπιταλιστικών, φιλελευθέρων, φασιστικών και αναρχικών [13][14] πολιτικών θεωριών. Οι κριτικοί του κομμουνισμού χωρίζονται σε αυτούς που ασκούν κριτική στην πρακτική εφαρμογή του κομμουνιστικού συστήματος και σε αυτούς που ασκούν κριτική στις κομμουνιστικές αρχές και ιδεολογίες. Η πολιτική ιδεολογία που στηρίζεται στην αντιπαράθεση και στην εναντίωση στον κομμουνισμό ονομάζεται αντικομμουνισμός.

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Kommunisme
Alemannisch: Kommunismus
አማርኛ: ኰሙኒስም
aragonés: Comunismo
العربية: شيوعية
مصرى: شيوعيه
অসমীয়া: সাম্যবাদ
asturianu: Comunismu
azərbaycanca: Kommunizm
تۆرکجه: کومونیسم
башҡортса: Коммунизм
Boarisch: Kommunismus
žemaitėška: Komunėzmos
Bikol Central: Komunismo
беларуская: Камунізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Камунізм
български: Комунизъм
বাংলা: সাম্যবাদ
brezhoneg: Komunouriezh
bosanski: Komunizam
буряад: Коммунизм
català: Comunisme
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gê̤ṳng-sāng-ciō-ngiê
کوردی: کۆمۆنیزم
čeština: Komunismus
dansk: Kommunisme
Deutsch: Kommunismus
Zazaki: Komunizm
English: Communism
Esperanto: Komunismo
español: Comunismo
eesti: Kommunism
euskara: Komunismo
estremeñu: Comunismu
فارسی: کمونیسم
suomi: Kommunismi
Võro: Kommunism
føroyskt: Kommunisma
français: Communisme
Frysk: Kommunisme
Gaeilge: Cumannachas
贛語: 共產主義
Gàidhlig: Co-mhaoineas
galego: Comunismo
客家語/Hak-kâ-ngî: Khiung-sán chú-ngi
עברית: קומוניזם
हिन्दी: साम्यवाद
Fiji Hindi: Samyawaad
hrvatski: Komunizam
magyar: Kommunizmus
հայերեն: Կոմունիզմ
interlingua: Communismo
Bahasa Indonesia: Komunisme
Ilokano: Komunismo
íslenska: Kommúnismi
italiano: Comunismo
日本語: 共産主義
Patois: Kamiunizam
la .lojban.: kaurpo'esi'o
Basa Jawa: Kumunisme
ქართული: კომუნიზმი
Kabɩyɛ: Komiinism
қазақша: Коммунизм
한국어: 공산주의
къарачай-малкъар: Коммунизм
kurdî: Komûnîzm
Кыргызча: Коммунизм
Latina: Communismus
Lëtzebuergesch: Kommunismus
лезги: Коммунизм
Lingua Franca Nova: Comunisme
Limburgs: Communisme
lumbaart: Comunism
lingála: Kominisimɛ
لۊری شومالی: کومونیست
lietuvių: Komunizmas
latviešu: Komunisms
Malagasy: Kômonisma
македонски: Комунизам
മലയാളം: കമ്യൂണിസം
монгол: Коммунизм
मराठी: साम्यवाद
Bahasa Melayu: Komunisme
Malti: Komuniżmu
Mirandés: Quemunismo
မြန်မာဘာသာ: ကွန်မြူနစ်ဝါဒ
مازِرونی: کمونیسم
Plattdüütsch: Kommunismus
Nedersaksies: Kommunisme
नेपाली: साम्यवाद
नेपाल भाषा: साम्यवाद
Nederlands: Communisme
norsk nynorsk: Kommunisme
norsk: Kommunisme
Nouormand: Commeunisme
occitan: Comunisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ
Picard: Conmunnime
polski: Komunizm
Piemontèis: Comunism
پنجابی: کمیونزم
پښتو: کمونيزم
português: Comunismo
Runa Simi: Kumunismu
rumantsch: Communissem
română: Comunism
русский: Коммунизм
русиньскый: Комунізм
संस्कृतम्: समानतावादः
саха тыла: Коммунизм
sicilianu: Cumunismu
Scots: Communism
davvisámegiella: Kommunisma
srpskohrvatski / српскохрватски: Komunizam
Simple English: Communism
slovenčina: Komunizmus
slovenščina: Komunizem
Soomaaliga: Shuuciyad
shqip: Komunizmi
српски / srpski: Комунизам
Sesotho: Bokôminisii
Seeltersk: Kommunismus
svenska: Kommunism
Kiswahili: Ukomunisti
తెలుగు: కమ్యూనిజం
тоҷикӣ: Коммунизм
Tagalog: Komunismo
Türkçe: Komünizm
татарча/tatarça: Коммунизм
тыва дыл: Коммунизм
удмурт: Коммунизм
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۇممۇنىزم
українська: Комунізм
oʻzbekcha/ўзбекча: Kommunizm
vèneto: Comunismo
Winaray: Komunismo
吴语: 共产主义
მარგალური: კომუნიზმი
ייִדיש: קאמוניזם
中文: 共产主义
文言: 共產主義
Bân-lâm-gú: Kiōng-sán-chú-gī
粵語: 共產主義