Καταμήνιος κύκλος

Έμμηνος κύκλος

Ο έμμηνος κύκλος ή καταμήνιος κύκλος είναι ο επιστημονικός όρος που περιγράφει τις φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν σε μία γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας με σκοπό την σεξουαλική αναπαραγωγή και γονιμοποίηση. Το λήμμα αυτό επικεντρώνεται στον έμμηνο κύκλο της γυναίκας, έναν μηνιαίο κύκλο που διαρκεί περίπου 28 ημέρες. Ο καταμήνιος κύκλος ξεκινά από την πρώτη ημέρα της εμμήνου ρύσεως. Η ορμονική αντισύλληψη παρεμβαίνει στις φυσιολογικές ορμονικές αλλαγές με σκοπό την πρόληψη της γονιμοποίησης.

Ο έμμηνος κύκλος ρυθμίζεται από το σύστημα των ενδοκρινών αδένων, και είναι απαραίτητος για την αναπαραγωγή. Διαιρείται σε τέσσερις φάσεις:[1]

  1. την αιμορραγική φάση ή φάση της εμμηνορρυσίας, όταν το ενδομήτριο καταρρέει και αποβάλλεται με σκοπό να αντικατασταθεί από νέο
  2. την ωοθυλακική φάση, κατά την οποία το ωάριο ωριμάζει στις ωοθήκες
  3. τη φάση της ωορρηξίας, κατά την οποία το ωάριο απελευθερώνεται
  4. την ωχρινική φάση, που χαρακτηρίζεται από απελευθέρωση προγεστερόνης.

Η βαθμιαία αύξηση των οιστρογόνων, κατά τη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης, δρα επάνω στο ενδομήτριο και διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, με αποτέλεσμα την αποκατάσταση του ενδομητρίου που έχει χαθεί κατά την εμμηνορρυσία. Ωοθυλάκια (θυλάκια στην ωοθήκη) αρχίζουν να δημιουργούνται από την πολύπλοκη αλληλεπίδραση των ορμονών και μετά από μερικές ημέρες ένα ή περιστασιακά δύο ωοθυλάκια αυξάνονται πολύ περισσότερο σε σχέση με τα υπόλοιπα και γίνονται τα κυρίαρχα ωοθυλάκια (τα υπόλοιπα ωοθυλάκια ατροφούν και απομακρύνονται από τα φαγοκύτταρα). Κατά προσέγγιση στο μέσο του καταμήνιου κύκλου, 24-36 ώρες μετά την έκκριση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH), το κυρίαρχο ωοθυλάκιο απελευθερώνει ένα ωοκύτταρο ή ωάριο με μια διαδικασία, η οποία καλείται ωορρηξία. Το ωοκύτταρο μπορεί να επιβιώσει μόνο 24 ώρες ή και λιγότερο χωρίς να γονιμοποιηθεί, ενώ τα υπολείμματα του κυρίαρχου ωοθυλακίου αναδιοργανώνονται στην ωοθήκη, ώστε να σχηματίσουν έναν προσωρινό ενδοκρινή αδένα, ο οποίος ονομάζεται ωχρό σωμάτιο.[2] Τα κύτταρα του ωχρού σωματίου εκκρίνουν μεγάλες ποσότητες προγεστερόνης. Υπό την επίδραση της προγεστερόνης, το ενδομήτριο αλλάζει ώστε να προετοιμαστεί για μία ενδεχόμενη εμφύτευση εμβρύου που θα οδηγήσει σε κύηση. Αν το ωοκύτταρο δεν γονιμοποιηθεί σε διάστημα περίπου 2 εβδομάδων μετά την ωοθυλακιορρηξία παλινδρομεί, εκφυλίζεται και ονομάζεται εμμηνορρυσιακό ωχρό σωμάτιο.[3] Αυτό προκαλεί πτώση του επιπέδου των οιστρογόνων και της προγεστερόνης. Μία από τις συνέπειες της ελαττούμενης έκκρισης των ορμονών είναι μία διαδικασία που ονομάζεται έμμηνη ρύση, η οποία χαρακτηρίζεται από την απόπτωση μέρους του ενδομητρικού βλεννογόνου και ξεκινά τον κύκλο από την αρχή.

Κατά τη διάρκεια του εμμηνορρυσιακού κύκλου, συμβαίνουν αλλαγές τόσο στο αναπαραγωγικό σύστημα, όσο και σε άλλα συστήματα του θήλεος (αλλαγές οι οποίες για παράδειγμα,οδηγούν σε ευαισθησία στο στήθος και σε αλλαγές στην διάθεση). Η πρώτη έμμηνη ρύση του θήλεος καλείται εμμηναρχή και συμβαίνει συνήθως σε ηλικία 12-13 χρόνων. Ο μέσος όρος της ηλικίας της εμμηναρχής είναι 12.5 έτη στις Η.Π.Α,[4] 12.72 στον Καναδά[5] και 13.6+-0.10 έτη στην Ισλανδία.[6] Το τέλος της αναπαραγωγικής φάσης της γυναίκας καλείται εμμηνόπαυση (μόνιμη παύση της εμμήνου ρύσεως) και συνήθως επέρχεται στην ηλικία των 45 εως 55 ετών.

Τα δύο σημαντικά αποτελέσματα του εμμηνορρυσιακού κύκλου της γυναίκας είναι: Πρώτο, μόνο ένα ώριμο ωάριο εκβάλλεται φυσιολογικά από τις ωοθήκες κάθε μήνα, με αποτέλεσμα μόνο ένα έμβρυο να είναι δυνατό να αρχίσει να αναπτύσσεται σε κάθε κύηση. Δεύτερο, το ενδομήτριο προετοιμάζεται για την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου κατά τον κατάλληλο χρόνο του μηνιαίου κύκλου.[7]

άλλες γλώσσες
Alemannisch: Menstruationszyklus
العربية: دورة شهرية
azərbaycanca: Heyz
français: Cycle menstruel
हिन्दी: मासिक धर्म
Kreyòl ayisyen: Sik menstriyèl
italiano: Ciclo mestruale
ಕನ್ನಡ: ಋತುಚಕ್ರ
한국어: 월경 주기
Bahasa Melayu: Kitaran haid
Nederlands: Menstruatiecyclus
português: Ciclo menstrual
Runa Simi: K'ikuy
română: Ciclu menstrual
srpskohrvatski / српскохрватски: Menstrualni ciklus
Simple English: Menstrual cycle
slovenščina: Menstruacijski ciklus
Basa Sunda: Siklus ménstruasi
తెలుగు: ఋతుచక్రం
татарча/tatarça: Менструаль цикл
Tiếng Việt: Chu kỳ kinh nguyệt
中文: 月經週期