Ζαν-Πωλ Σαρτρ

Ζαν-Πωλ Σαρτρ
Jean Paul Sartre 1965.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Jean-Paul Sartre (Γαλλικά)
Γέννηση 21  Ιουνίου 1905[1][2][3][4][5][6][7][8]
Μπογκοτά[9]
Θάνατος 15  Απριλίου 1980[1][2][3][5][6][7][8]
14ο Δημοτικό Διαμέρισμα Παρισιού
Αιτία θανάτου οίδημα
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Κοιμητήριο του Μονπαρνάς
Κατοικία Παρίσι
Μεντόν
Λα Ροσέλ
Χάβρη (1931–1936)
Λον (1936–1937)
Υπηκοότητα Γαλλία
Θρησκεία αθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα Γαλλικά
Ομιλούμενες γλώσσες Γαλλικά[10]
Σπουδές Λύκειο Ερρίκος Δ'
École Normale Supérieure
Hattemer
Λύκειο Λουί-λε-Γκραν
Πανεπιστήμιο του Παρισιού
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα θεατρικός συγγραφέας
Επιστημολόγος
μυθιστοριογράφος
σεναριογράφος
βιογράφος
κριτικός λογοτεχνίας
δοκιμιογράφος
αντιστασιακός
πολιτικός συγγραφέας
υπαρξιστής
ontologist
συγγραφέας
φιλόσοφος
ακτιβιστής για την ειρήνη
δημοσιογράφος άποψης
διανοούμενος
δημιουργός γραπτών έργων
Εργοδότης Libération
L'Obs
L'Express
Επηρεάστηκε από Μάρτιν Χάιντεγκερ
Λουί Φερντινάντ Σελίν
Εμανυέλ Λεβινάς
Η Σιμόν ντε Μπoβουάρ
Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ
Καρλ Μαρξ
Οικογένεια
Σύντροφος Η Σιμόν ντε Μπoβουάρ
Michelle Vian
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχες Πόλεμος της Αλγερίας και Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας (1964)[11][12]
Eugène Dabit populist novel award
Λεγεώνα της Τιμής[13]
Υπογραφή
Jean-Paul Sartre signature.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ζαν-Πoλ Σαρτρ (γαλλικά: Jean-Paul Charles Aymard Sartre, 21 Ιουνίου 1905 - 15 Απριλίου 1980) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, λογοτέχνης, κριτικός και πολιτικός ακτιβιστής, ο κυριότερος εκπρόσωπος του φιλοσοφικού υπαρξισμού και φαινομενολογίας, καθώς και υποστηρικτής της πολιτικής θεωρίας του Μαρξισμού. Θεωρούσε ότι οι διανοούμενοι πρέπει να παίζουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία και ο ίδιος υπήρξε ένας εσωτερικά στρατευμένος καλλιτέχνης (όχι όμως και στρατευμένος από κάποιο κράτος ή καθεστώς) στηρίζοντας τις αριστερές πολιτικές επιλογές του με τη ζωή του και το έργο του. Στις δυτικές χώρες του ασκήθηκε έντονη κριτική για την υποστήριξη του προς τις κομμουνιστικές κυβερνήσεις της εποχής, όπως αυτές του Φιντέλ Κάστρο στην Κούβα, του Μάο στην Κίνα, καθώς και των Ερυθρών Χμερ στην Καμπότζη, αλλά και εντός της Γαλλίας για την υποστήριξη των Αλγερινών επαναστατών έναντι των γαλλικών στρατευμάτων κατά τον πόλεμο της Αλγερίας.

Ο Σαρτρ είναι επίσης γνωστός για την ανοικτή σχέση που διατηρούσε με την διάσημη θεωρητικό του φεμινισμού και φιλόσοφο-μυθιστοριογράφο, Σιμόν ντε Μποβουάρ. Αχώριστοι πάνω από μισό αιώνα και οι δύο μαζί αμφισβήτησαν τις κοινωνικές και πολιτισμικές συμβάσεις του περιβάλλοντος στο οποίο μεγάλωσαν, το οποίο θεωρούσαν μεγαλοαστικό και ρηχό (μπουρζουά) ως προς τον τρόπο ζωής και σκέψης. Η σύγκρουση μεταξύ της καταδυναστευτικής, και πνευματικά καταστροφικής συμμόρφωσης με το κατεστημένο, και η αναζήτηση του αυθεντικού τρόπου του υπάρχειν αποτέλεσε την κύρια θεματολογία της πρώιμης περιόδου του Σαρτρ, το οποίο και αποτύπωσε στο κύριο φιλοσοφικό του έργο με τίτλο Το είναι και το μηδέν (L'Être et le Néant) το οποίο εκδόθηκε το 1943, ενώ άλλα σημαντικά φιλοσοφικά έργα του αποτελούν το Ο υπαρξισμός είναι ανθρωπισμός (L'existentialisme est un humanisme) του 1946, και η Κριτική της διαλεκτικής λογικής (La Critique de la raison dialectique) του 1960.[14]

Αποστρεφόταν τις επίσημες τελετές και τα αξιώματα και γι' αυτό τον λόγο, το 1964, αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας, αναφέροντας πως ένας συγγραφέας δεν πρέπει να επιτρέψει στον εαυτό του να μετατραπεί σε θεσμό.[15]Το έργο του εξακολουθεί να επηρεάζει και να αποτελεί αντικείμενο μελέτης της κοινωνιολογίας, κριτικής θεωρίας, μετα-αποικιοκρατισμού, και λογοτεχνικής ανάλυσης.

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Jean-Paul Sartre
Alemannisch: Jean-Paul Sartre
aragonés: Jean-Paul Sartre
العربية: جان بول سارتر
asturianu: Jean-Paul Sartre
Aymar aru: Jean-Paul Sartre
azərbaycanca: Jan Pol Sartr
башҡортса: Жан-Поль Сартр
žemaitėška: Žans Puolės Sartros
беларуская: Жан-Поль Сартр
беларуская (тарашкевіца)‎: Жан-Поль Сартр
български: Жан-Пол Сартр
brezhoneg: Jean-Paul Sartre
čeština: Jean-Paul Sartre
Esperanto: Jean-Paul Sartre
estremeñu: Jean-Paul Sartre
føroyskt: Jean-Paul Sartre
français: Jean-Paul Sartre
Gàidhlig: Jean-Paul Sartre
Fiji Hindi: Jean-Paul Sartre
Kreyòl ayisyen: Jean-Paul Sartre
հայերեն: Ժան Պոլ Սարտր
interlingua: Jean-Paul Sartre
Bahasa Indonesia: Jean-Paul Sartre
íslenska: Jean-Paul Sartre
Basa Jawa: Jean-Paul Sartre
Кыргызча: Жан-Поль Сартр
Lëtzebuergesch: Jean-Paul Sartre
Lingua Franca Nova: Jean-Paul Sartre
lietuvių: Jean-Paul Sartre
македонски: Жан Пол Сартр
Bahasa Melayu: Jean-Paul Sartre
Mirandés: Jean-Paul Sartre
မြန်မာဘာသာ: ယန်းပေါလ်ဆတ်
مازِرونی: ژان‌پل سارتر
नेपाल भाषा: जां-पल सारत्रे
Nederlands: Jean-Paul Sartre
norsk nynorsk: Jean-Paul Sartre
Piemontèis: Jean-Paul Sartre
português: Jean-Paul Sartre
Runa Simi: Jean-Paul Sartre
русиньскый: Жан-Пол Сартр
sicilianu: Jean-Paul Sartre
srpskohrvatski / српскохрватски: Jean-Paul Sartre
Simple English: Jean-Paul Sartre
slovenčina: Jean-Paul Sartre
slovenščina: Jean-Paul Sartre
српски / srpski: Жан Пол Сартр
Kiswahili: Jean-Paul Sartre
татарча/tatarça: Жан-Поль Сартр
українська: Жан-Поль Сартр
oʻzbekcha/ўзбекча: Jean-Paul Sartre
Tiếng Việt: Jean-Paul Sartre
მარგალური: ჟან-პოლ სარტრი
Vahcuengh: Jean-Paul Sartre
Bân-lâm-gú: Jean-Paul Sartre
粵語: 薩特