Εδουάρδος ο Πρεσβύτερος

Εδουάρδος ο Γηραιός
Edward the Elder.jpg
Γέννηση 871 [1]
Wantage
Θάνατος 17  Ιουλίου 924
Farndon, Cheshire
Υπηκοότητα Ουέσσεξ
Οικογένεια
Σύζυγος Έκγκουίν
Έλφλεντ του Ουέσεξ
Eadgifu of Kent
Τέκνα Έθελσταν
Εαντγκίφου του Ουέσεξ
Έλφγουιρντ της Αγγλίας
Ήντιθ της Αγγλίας
Έντουιν του Εδουάρδου του Πρεσβύτερου
Εδμόνδος Α΄ της Αγγλίας
Έντρεντ της Αγγλίας
Eadburh of Winchester
Eadhild
Γονείς Αλφρέδος του Ουέσσεξ και Ίαλσουιθ
Αδέλφια Έθελουερντ
Έλφθριθ της Φλάνδρας
Έθελφλαεντ
Έθελγκιφου
Οικογένεια Οίκος του Ουέσσεξ
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα μονάρχης (899–924)
μονάρχης (918–924)
Commons page  Σχετικά πολυμέσα

Ο Εδουάρδος ο Πρεσβύτερος (Edward the Elder, περί το 870 - 17 Ιουλίου 924) βασιλιάς των Αγγλοσαξόνων ( 899924) από τον Οίκο του Ουέσσεξ ήταν γιος και διάδοχος του Αλφρέδου του Μέγα και της Ίλσγουιθ. Κατέλαβε την ανατολική Αγγλία και την ανατολική Μίνλαντς από τους Δανούς (917) και στην συνέχεια έγινε βασιλιάς της Μερκίας μετά τον θάνατο της αδελφής του Έθελφλιντ. Τα δυο καταστατικά τα οποία υπέγραψε στην διάρκεια της βασιλείας του αποδίδουν στον Εδουάρδο τον τίτλο του "βασιλιά των Αγγλοσαξόνων" ένας τίτλος που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον πατέρα του Αλφρέδο τον Μέγα. [2] Το Αγγλοσαξωνικό χρονικό αναφέρει ότι οι βασιλείς της Σκωτίας, του Στραθκλάιντ και οι κυβερνήτες της Νορθούμπριας επέλεξαν τον Εδουάρδο σαν "βασιλιά και αφέντη τους" (920) αν και η αναφορά αμφισβητήθηκε από τους σύγχρονους ιστορικούς. [3] Ο Εδουάρδος αναφέρεται ως πρεσβύτερος στο έργο του Βούλφσταν "η ζωή του Αγίου Έθελγουλντ" (996) για να τον διακρίνει από τον εγγονό του μετέπειτα βασιλιά Εδουάρδο τον Μάρτυρα.

Η Μερκία ήταν το κυρίαρχο βασίλειο στην Αγγλία τον 8ο αιώνα, παρέμεινε σε αυτή την θέση μέχρι την ήττα της από το Ουέσσεξ στην Μάχη του Ελλαντάν (825). Τα δυο βασίλεια στην συνέχεια έγιναν σύμμαχοι με αμοιβαία μεταξύ τους υποστήριξη απέναντι στις επιδρομές των Βίκινγκ. [4] Το 865 ο Μεγάλος Δανικός Στρατός χρησιμοποίησε την Ανατολική Αγγλία σαν ορμητήριο για τις επιθέσεις του, οι κάτοικοι της Ανατολικής Αγγλίας πιέστηκαν να εξαγοράσουν την ειρήνη γι'αυτό την επόμενη χρονιά οι Βίκινγκ επιτέθηκαν στην Νορθούμπρια διορίζοντας στην περιοχή έναν υποτελή τους βασιλιά (867). Στην συνέχεια οι Βίκινγκ επιτέθηκαν στην Μερκία στην οποία πέρασαν τον χειμώνα του 867-868. Ο βασιλιάς Μπούργκρεντ της Μερκίας συμμάχησε με τον Έθελρεντ του Ουέσσεξ και του Κεντ και τον μικρότερο αδελφό του τον μελλοντικό Αλφρέδο τον Μέγα προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους Βίκινγκ οι οποίοι αρνήθηκαν οποιαδήποτε συμφωνία, στο τέλος οι κάτοικοι της Μερκίας αναγκάστηκαν να αγοράσουν την ειρήνη. Την επόμενη χρονιά οι Δανοί κατέκτησαν την Ανατολική Αγγλία, στην συνέχεια έδιωξαν τον βασιλιά Μπούργκρεντ απο την Μερκία τοποθετώντας νέο δικό τους υποτελή βασιλιά τον Κέολγουλφ (874), αργότερα οι Βίκινγκ μοίρασαν την Μερκία στα δυο επιτρέποντας στον Κέολγουλφ να κυβερνήσει στο δυτικό τμήμα ενώ οι ίδιοι κράτησαν το ανατολικό (877). Την επόμενη χρονιά ο Αλφρέδος συνέτριψε τους Δανούς στην Μάχη του Έντινγκτον κατορθώνοντας να κερδίσει από τους Βίκινγκ το Ουέσσεξ και την δυτική Μερκία ενώ οι ίδιοι διατήρησαν την ανατολική Μερκία, την Νορθούμπρια και την Ανατολική Αγγλία. [5]

Πρώτα χρόνια

Παιδικά χρόνια

Ο Εδουάρδος ο πρεσβύτερος σε ένα γενεαλογικό δέντρο του 13ου αιώνα.

Ο Αλφρέδος ο Μέγας παντρεύτηκε την βασίλισσα της Μερκίας Ίαλσουιθ (868) κόρη του Έθελρεντ Μούκελ, κόμη του Γκαινί και της Ίντμπουρ η οποία ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας της Μερκίας. Ο Αλφρέδος και η Ίαλσουιθ απέκτησαν πέντε παιδιά, το μεγαλύτερο παιδί τους Έθελφλαεντ παντρεύτηκε τον Έθελρεντ, λόρδο της Μερκίας και έγινε η ίδια κυρία της Μερκίας μετά τον θάνατο του. Ο Εδουάρδος ήταν το δεύτερο παιδί τους, η δεύτερη κόρη και τρίτο παιδί τους Έθελγκιφου έγινε ηγουμένη στο Σάφτεσμπουρι. Η τρίτη τους κόρη Έλφθριθ της Φλάνδρας παντρεύτηκε τον Βαλδουίνο Β΄ της Φλάνδρας και το μικρότερο παιδί τους Έθελουερντ είχε πλούσια σχολική εκπαίδευση και εκμάθηση της Λατινικής. Ο Αλφρέδος και η Ίαλσουιθ απέκτησαν πολλά άλλα παιδιά ακόμα που πέθαναν σε βρεφική ηλικία, το όνομα του Εδουάρδου μεταφράζεται ως "προστάτης της υγείας". Η συγγραφέας Μπάρμπαρα Γιόρκε (γεν. 1951) αναφέρει ότι το όνομα του προέρχεται από την γιαγιά του από μητέρα Ίντμπουρ κάτι που αντανακλά την επέκταση της Σαξονικής πολιτικής αποκτώντας δεσμούς με την Μερκία. Η μεγαλύτερη κόρη τους Έθελφλαεντ γεννήθηκε την επόμενη χρονιά μετά τον γάμο των γονέων τους, ο Εδουάρδος μεγάλωσε μαζί με την μικρότερη αδελφή του Έλφθριθ με την οποία βρισκόταν πιο κοντά στην ηλικία. Το 893 ωστόσο που οδήγησε τα στρατεύματα του πατέρα του σε μάχη πρέπει να ήταν ενήλικας, ο μεγαλύτερος γιος του Έθελσταν γεννήθηκε την επόμενη χρονιά (894) γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η πιθανή ημερομηνία γέννησης του Εδουάρδου βρισκόταν στα μέσα της δεκαετίας του 870. [6] Σύμφωνα με το έργο του Ασσέρ "Η ζωή του βασιλιά Αλφρέδου" ο Εδουάρδος και η Έλφθριθ έλαβαν πλούσια εκκλησιαστική εκπαίδευση με ψαλμούς και παλιά Αγγλικά ποιήματα, διδάχθηκαν να είναι ευγενείς και ταπεινόφρονες, σύμφωνα με τον Ασσέρ ήταν υπάκουοι απέναντι στον πατέρα τους και ευγενείς στους επισκέπτες. Αυτή ήταν η μοναδική περίπτωση ενός Αγγλοσάξονα πρίγκιπα και πριγκίπισσας που έλαβαν την ίδια ανατροφή. [7]

Αντιδράσεις στο θέμα της διαδοχής

Σαν γιος βασιλιά και μάλιστα μεγαλύτερος διδάχθηκε από τα χρόνια της ζωής του τις βασιλικές υποχρεώσεις παρόλα αυτά η θέση του στον θρόνο δεν ήταν εξασφαλισμένη επειδή τον διεκδικούσαν τα ξαδέλφια του Έθελχιλμ και Έθελγουλντ γιοι του Έθελρεντ του Ουέσσεξ και του Κεντ μεγαλύτερου αδελφού του Αλφρέδου ο οποίος είχε διατελέσει και βασιλιάς πριν από τον πατέρα του. Τα περισσότερα που είναι γνωστά από την παιδική του ηλικία αναφέρουν οτι έλαβε κανονική ανατροφή Αγγλοσάξονα πρίγκιπα σε μια περίοδο που ήταν έντονη η επίδραση των Καρολιδών. [8] Ο Έθελχιλμ καταγράφεται στον κατάλογο του Αλφρέδου στα μέσα της δεκαετίας του 880 και πέθανε πιθανότατα την επόμενη δεκαετία αλλά ο Έθελγουλντ καταγράφεται στο μοναδικό καταστατικό που εμφανίζεται μαζί με τον Εδουάρδο να κατέχει πολύ ψηλή θέση. Ο Έθελγουλντ είχε επιπλέον το πλεονέκτημα να εμφανίζεται σε καταστατικό η μητέρα του ως βασίλισσα αντίθετα η μητέρα του Εδουάρδου Ίαλσουιθ δεν καταγράφηκε ποτέ ως σύζυγος του βασιλιά αλλά ο Αλφρέδος φρόντισε από την αρχή να έχει ο γιος του τα απαραίτητα προσόντα για να τον διαδεχτεί. Ο Αλφρέδος άφησε μια σειρά από ακίνητα και τίτλους στους ανιψιούς του ενώ το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του το άφησε στον γιο του Εδουάρδο ακολουθώντας την τακτική που είχε ξεκινήσει ο παππούς του Εγβέρτος του Ουέσσεξ για να εξασφαλίσει τα δικαιώματα του γιου του Έθελγουλφ του Ουέσσεξ στον θρόνο των δυτικών Σαξόνων με την δήλωση του σαν βασιλιά του Κεντ. [9] Ο Αλφρέδος είχε να αντιμετωπίσει και άλλους διεκδικητές του θρόνου απέναντι στον γιο του όπως ο κουνιάδος του ένας κόμης από την Μερκία με το όνομα Έθελγουλφ και ο γαμπρός του Έθελριντ και έναν συγγενή του με το όνομα Οσφέρθ πιθανότατα νόθος γιος του Αλφρέδου. Ο Αλφρέδος όταν ενηλικιώθηκε ο Εδουάρδος φρόντισε να του μάθει όλα τα βασιλικά καθήκοντα, εμφανιζόταν σε όλα τα καταστατικά δίπλα απο τον πατέρα του τον οποίο συνόδευε σε όλες τις μάχες. [10]

Ο Εδουάρδος ο πρεσβύτερος νίκησε τους Βίκινγκ στην μάχη του Φάρναμ (893) αλλά η υπηρεσία του στρατού του είχε λήξει και χρειαζόταν ενισχύσεις, ο ανανεωμένος Αγγλικός στρατός ήρθε από το Λονδίνο υπό την ηγεσία του γαμπρού του Έθελρεντ. Οι Άγγλοι νίκησαν τους Βίκινγκ και στις νέες επιδρομές τους (893, 896), ο συγγραφέας Ρίτσαρντ Αμπελς (γεν. 1951) αναφέρει ότι η μεγάλη νίκη οφείλεται στον Έθελρεντ και τον Εδουάρδο. [11] Η Γιορκ αναφέρει ότι ο Αλφρέδος είχε συνειδητοποιήσει το γεγονός ότι θα ήταν άχρηστη οποιαδήποτε διαδοχή στον θρόνο αν ο γιος του δεν είχε τις κατάλληλες ικανότητες να κυβερνήσει. [12]

Τελική επικράτηση

Η διαθήκη του Αλφρέδου του Μέγα στον Εδουάρδο τον πρεσβύτερο

Ο ιστορικός Τζάνετ Νέλσον (γεν. 1942) αναφέρει το γεγονός ότι υπήρχε σύγκρουση ανάμεσα στον Αλφρέδο και στον γιο του Εδουάρδο την δεκαετία του 890. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από το ότι το Αγγλοσαξωνικό χρονικό το οποίο συντάχθηκε υπό την επίβλεψη του Αλφρέδου δεν αναφέρει τις μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες του Εδουάρδου, δεν αναφέρουν καν την παρουσία του σε σπουδαίες μάχες όπως η μάχη του Φάρναμ στην οποία ήταν πρωταγωνιστής. Τα στρατιωτικά κατορθώματα του Εδουάρδου τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του πατέρα του τα γνωρίζουμε περισσότερο από τα Χρονικά του Έθελγουιρντ τα οποία είχαν συγγραφεί τον 10ο αιώνα. Ο Τζάνετ Νέλσον αναφέρει ότι ο Αλφρέδος τίμησε σε μεγαλοπρεπή τελετή τον εγγονό του Έθελσταν της Αγγλίας επειδή πιθανότατα αυτόν είχε στόχο να χρίσει σαν διάδοχο του αντί για τον Εδουάρδο τον έστειλε στην Μερκία στην αυλή του θείου του Έθελρεντ και της θείας του Έθελφλιντ αλλά δεν γνωρίζουμε αν ήταν ιδέα του Αλφρέδου ή του Εδουάρδου. Άλλη μια απόδειξη για την εχθρότητα που υπήρχε μεταξύ πατέρα και γιου ήταν το γεγονός ότι η μητέρα του Εδουάρδου Ίλσγουιθ η οποία δεν υπήρχε στα καταστατικά της βασιλείας του Αλφρέδου αναφέρεται στα πρώτα χρόνια του Εδουάρδου. [13] Το 893 ο Εδουάρδος ο πρεσβύτερος παντρεύτηκε την Έκγκουιν με την οποία απέκτησε δυο παιδιά τον μετέπειτα τον μετέπειτα βασιλιά Έθελσταν και μια κόρη η οποία παντρεύτηκε τον Σίτρικ τον Βίκινγκ βασιλιά της Γιορκ. Ένας αντίπαλος του Έθελσταν ισχυριζόταν ότι η μητέρα του ήταν ερωμένη ευτελούς καταγωγής για να τον υποτιμήσει αλλά τα Χρονικά του Αγίου Ντάνσταν αναφέρουν ότι ήταν συγγενής του αγίου, ο Γουλιέλμος του Μαλμέσμπουρι αναφέρει επιπλέον ότι ήταν ευγενής. Η Έκγκουιν πέθανε γύρω στο 899 και ο Εδουάρδος παντρεύτηκε την εποχή που πέθαινε ο πατέρας του την δεύτερη σύζυγο του Έλφλεντ κόρη του κόμη Έθελχελμ του Γουίλτσαιρ. [14]

Ο Αλφρέδος πέθανε στις 26 Οκτωβρίου 899, τον διαδέχθηκε ο Εδουάρδος αλλά ο Έθελγουλντ αμφισβήτησε την διαδοχή. [15] Πολιόρκησε τις βασιλικές εκτάσεις στο Γουίμπορν με συμβολική σημασία επειδή ήταν η περιοχή που τάφηκε ο πατέρας του και το Κράισττσερτς. Ο Εδουάρδος βάδισε στο φρούριο του Μπάντμπουρρι και ο Έθελγουλντ δήλωσε ότι θα μείνει και θα πεθάνει στο Γουίμπορν παρόλα αυτά δραπέτευσε για την Νορθούμπρια στην οποία έγινε δεκτός από τους Δανούς οι οποίοι τον έστεψαν βασιλιά. [16] Ο Εδουάρδος και αυτός με την σειρά του στέφτηκε βασιλιάς στο Γουίντσεστερ στις 8 Ιουνίου 900. Ο Έθελγουλντ ήρθε με τον στόλο του στο Έσσεξ (901), την επόμενη χρονιά ξεκίνησε τις επιδρομές στην Μερκία και το βόρειο Ουέσσεξ, μετά την οπισθοχώρηση του Εδουάρδου οι άντρες του Κεντ δήλωσαν την πίστη τους στους Δανούς. Οι δυο στρατοί συναντήθηκαν στην μάχη του Χολμ στις 13 Δεκεμβρίου 902, οι Δανοί νίκησαν με πολύ βαριές απώλειες ανάμεσα στις οποίες και ο ίδιος ο Έθελγουλντ, ο Εδουάρδος ήταν ελεύθερος να αναλάβει χωρίς αντιδράσεις τον θρόνο. [17]

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Eduard die Ouere
беларуская: Эдуард Старэйшы
беларуская (тарашкевіца)‎: Эдўард Старэйшы
brezhoneg: Edward the Elder
bosanski: Edvard Stariji
Հայերեն: Էդուարդ Ավագ
Bahasa Indonesia: Edward Tua
Lëtzebuergesch: Edward den Eeleren
Nederlands: Eduard de Oudere
português: Eduardo, o Velho
srpskohrvatski / српскохрватски: Edward Stariji
Simple English: Edward the Elder
slovenčina: Eduard I. Starší
српски / srpski: Едвард Старији
українська: Едуард Старший