Δεκάποδα

Δεκάποδα
Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων:
Devonian–recent
Δεκάποδα, από το έργο του Ερνστ Χέκελ Kunstformen der Natur (1904).
Δεκάποδα, από το έργο του Ερνστ Χέκελ Kunstformen der Natur (1904).
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο:Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία:Αρθρόποδα (Arthropoda)
Υποσυνομοταξία:Καρκινοειδή (Crustacea)
Ομοταξία:Μαλακόστρακα (Malacostraca)
Τάξη:Δεκάποδα (Decapoda)
Latreille, 1802
Υποτάξη

Dendrobranchiata
Pleocyemata

Τα Δεκάποδα είναι τάξη καρκινοειδών εντός της ομοταξίας Μαλακόστρακα. Περιλαμβάνει τα καβούρια, τους αστακούς, τις γαρίδες και τις καραβίδες. Εκτιμάται ότι περιλαμβάνει 15.000 είδη σε περίπου 2.700 γένη, και έχουν βρεθεί 3.300 απολιθωμένα είδη.[1] Σχεδόν τα μισά από αυτά τα είδη είναι καβούρια, ενώ από τα υπόλοιπα οι μεγαλύτερες ομάδες είναι οι γαρίδες και τα ανόμουρα (όπως οι ερημίτες κάβουρες). Το παλαιότερο απολιθωμένο δεκάποδο είναι ο Παλαιοπαλαιμόν, από το Δεβόνιο.[2]

Όπως υπονοεί και το όνομά τους, όλα τα δεκάποδα έχουν δέκα πόδια, με τη μορφή πέντε ζευγών θωρακικών εξαρτημάτων στα πέντε τελευταία θωρακικά τμήματα. Τα μπροστινά τρία λειτουργούν ως τμήματα του στόματος και γενικά αναφέρονται ως γναθόποδα, τα υπόλοιπα είναι τα περειόποδα. Σε πολλά δεκάποδα, το πρώτο ζεύγος φέρει μεγάλες δαγκάνες. Άλλα εξαρτήματα υπάρχουν στην κοιλιά, με κάθε τμήμα να μπορεί να φέρει ένα ζεύγος πλεόποδων, με τα δύο τελευταία να αποτελούν το ουριαίο πτερύγιο (μαζί με το τέλσον) και αποκαλούνται ουρόποδα.

  • Παραπομπές

Παραπομπές

  1. Sammy De Grave; N. Dean Pentcheff; Shane T. Ahyong (2009). «A classification of living and fossil genera of decapod crustaceans». http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s21/s21rbz1-109.pdf. 
  2. Robert P. D. Crean (November 14, 2004). «Order Decapoda: Fossil record and evolution». Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ. Ανακτήθηκε στις January 2, 2010. 


άλλες γλώσσες
Afrikaans: Tienpotiges
asturianu: Decapoda
azərbaycanca: Onayaqlılar
беларуская (тарашкевіца)‎: Дзесяціногія ракападобныя
български: Десетоноги
brezhoneg: Decapoda
català: Decàpodes
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄:
Cebuano: Decapoda
čeština: Desetinožci
English: Decapoda
Esperanto: Dekpieduloj
español: Decapoda
euskara: Decapoda
فارسی: ده‌پایان
français: Decapoda
Gaeilge: Decapoda
galego: Decápodos
hrvatski: Deseteronošci
interlingua: Decapoda
Bahasa Indonesia: Dekapoda
italiano: Decapoda
日本語: 十脚目
한국어: 십각목
kurdî: Dehpê
Latina: Decapoda
Lingua Franca Nova: Decapoda
latviešu: Desmitkājvēži
മലയാളം: ഡെക്കാപോഡ
Nederlands: Tienpotigen
norsk nynorsk: Tifotkreps
norsk: Tifotkreps
occitan: Decapoda
português: Decapoda
Scots: Decapoda
srpskohrvatski / српскохрватски: Deseteronošci
Simple English: Decapod
slovenčina: Desaťnožce
slovenščina: Deseteronožci
српски / srpski: Decapoda
Kiswahili: Kamba (gegereka)
Tagalog: Decapoda
lea faka-Tonga: Veʻehongofulu
українська: Десятиногі
اردو: دسپا
Tiếng Việt: Giáp xác mười chân
Winaray: Decapoda
中文: 十足目
Bân-lâm-gú: Cha̍p-kha-ba̍k
粵語: 十腳目