Γονίδιο

Απεικόνιση ενός γονιδίου σε σχέση με τη διπλή έλικα του DNA και ένα χρωμόσωμα (δεξιά)

Τα γονίδια είναι συγκεκριμένες αλληλουχίες βάσεων του DNA, τα οποία περιέχουν αποθηκευμένη μία συγκεκριμένη γενετική πληροφορία. Υπάρχουν γονίδια τα οποία μεταγράφονται σε mRNA και μεταφράζονται σε πρωτεΐνες. Με τον τρόπο αυτό τα γονίδια καθορίζουν τη σειρά ή την αλληλουχία των αμινοξέων σε μία πολυπεπτιδική αλυσίδα, ενώ υπάρχουν γονίδια τα οποία μεταγράφονται σε tRNA, rRNA και snRNA. Τονίζεται ότι το snRNA συναντάται μόνο στα ευκαρυωτικά κύτταρα και έχει ρόλο στην ωρίμανσή τους μαζί με τα ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια mRNA.

Το μόριο που προκύπτει ως προϊόν από την γονιδιακή έκφραση είναι είτε πρωτεΐνη είτε RNA, και αναφέρεται ως γονιδιακό προϊόν. Τα γονίδια μέσω των γονιδιακών προϊόντων τους ελέγχουν κάθε κυτταρική δραστηριότητα και κατευθύνουν τη φυσική ανάπτυξη και συμπεριφορά του οργανισμού. Τα περισσότερα γονίδια κωδικοποιούν πρωτεΐνες, οι οποίες είναι βιολογικά μακρομόρια αποτελούμενα από γραμμικές αλυσίδες αμινοξέων και μπορεί να ελέγχουν τις βιοχημικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται στα κύτταρα, ενώ άλλες πρωτεΐνες έχουν άλλους ρόλους. Μερικά γονίδια δεν κωδικοποιούν πρωτεΐνες, αλλά τα μόρια των μεταγραφόμενων από αυτά RNA διαδραματίζουν βασικούς ρόλους στην βιοσύνθεση των πρωτεϊνών και στον έλεγχο της γονιδιακής έκφρασης.

Τα περισσότερα γονίδια περιέχουν κάποιες περιοχές που δεν κωδικοποιούν τα γονιδιακά προϊόντα, αλλά συχνά ρυθμίζουν τη γονιδιακή έκφραση. Μία κρίσιμη περιοχή που δεν κωδικοποιεί, είναι ο υποκινητής, μία σύντομη ακολουθία DNA, απαραίτητη για την έναρξη της γονιδιακής έκφρασης. Στα γονίδια ευκαρυωτικών οργανισμών περιέχονται συχνά κάποιες περιοχές που αποκαλούνται ιντρόνια ή εσώνια και αφαιρούνται από το mRNA σε μια διαδικασία γνωστή ως συγκόλληση ή ωρίμανση του mRNA, που γίνεται στον πυρηνα, (splicing). Οι περιοχές που κωδικοποιούν πραγματικά το προϊόν των γονιδίων, είναι γνωστές ως εξώνια. Το τελικό προϊόν των γονιδίων μπορεί να είναι πολύ μικρότερο από τo αρχικό RNA.Το σύνολο των γονιδίων αποτελεί τμήμα μόνο του γονιδιώματος ενός οργανισμού, που απαρτίζεται από το σύνολο του κυτταρικού DNA.

  • Έχει καθιερωθεί διεθνώς οτιδήποτε αναφέρεται σε, ή έχει σχέση με, γονίδια να χαρακτηρίζεται γενετικός ή γενετικό (genetic).
  • Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


άλλες γλώσσες
Afrikaans: Geen (genetika)
Alemannisch: Gen
العربية: جين
asturianu: Xen
azərbaycanca: Gen
башҡортса: Ген
беларуская: Ген
беларуская (тарашкевіца)‎: Ген
български: Ген
বাংলা: জিন
bosanski: Gen
català: Gen
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gĭ-ĭng
čeština: Gen
Cymraeg: Genyn
dansk: Gen
Deutsch: Gen
English: Gene
Esperanto: Geno
español: Gen
eesti: Geen
euskara: Gene
فارسی: ژن
suomi: Geeni
français: Gène
Nordfriisk: Geen
Frysk: Gen
Gaeilge: Géin
galego: Xene
हिन्दी: जीन
hrvatski: Gen
Kreyòl ayisyen: Jèn
magyar: Gén
Հայերեն: Գեն
Bahasa Indonesia: Gen
Ido: Geno
íslenska: Erfðavísir
italiano: Gene
日本語: 遺伝子
Patois: Jiin
Basa Jawa: Gen
ქართული: გენი
қазақша: Ген
ಕನ್ನಡ: ವಂಶವಾಹಿ
한국어: 유전자
kurdî: Gen
Кыргызча: Ген
Latina: Genum
ລາວ: ຢີນ
lietuvių: Genas
latviešu: Gēns
македонски: Ген
മലയാളം: ജീൻ
монгол: Ген
Bahasa Melayu: Gen
မြန်မာဘာသာ: မျိုးရိုးဗီဇ
नेपाली: जीन
Nederlands: Gen
norsk nynorsk: Gen
norsk: Gen
occitan: Gèn
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੀਨ
polski: Gen
پنجابی: جین
پښتو: جين
português: Gene
română: Genă
русский: Ген
sicilianu: Geni
Scots: Gene
سنڌي: جين
srpskohrvatski / српскохрватски: Gen
සිංහල: ජාන
Simple English: Gene
slovenčina: Gén
slovenščina: Gen
shqip: Gjeni
српски / srpski: Ген
svenska: Gen
Kiswahili: Jeni
தமிழ்: மரபணு
తెలుగు: జన్యువు
ไทย: ยีน
Türkçe: Gen
українська: Ген
اردو: وراثہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Gen
Tiếng Việt: Gen
Winaray: Hene
isiXhosa: I-gene
მარგალური: გენი
ייִדיש: גענע
Vahcuengh: Gihyinh
中文: 基因
Bân-lâm-gú: Ûi-thoân-chú
粵語: 基因