Γη

Γη  Αστρονομικό σύμβολο της Γης
The Earth seen from Apollo 17.jpg
Ο «Μπλε βώλος», μία διάσημη φωτογραφία της Γης που τραβήχτηκε από αστροναύτες του Apollo 17.
Ονομασία
Άλλες ονόμασίεςΚόσμος, Γαία, Γαλάζιος πλανήτης
Χαρακτηριστικά τροχιάς
Αφήλιο 152.098.232 χλμ.
(1,01671388 AU)[1]
Περιήλιο 147.098.290 χλμ.
(0,98329134 AU)[1]
Ημιάξονας τροχιάς 149.598.261 χλμ.
(1,00000261 AU)[1]
Περιφέρεια τροχιάς 0,940 Tm
(6.282,84 AU)
Εκκεντρότητα 0,01671123[1]
Περίοδος περιφοράς 365,256363004 ημέρες
(1,000017421 έτη)
Μέγιστη τροχιακή ταχύτητα 30,29 χλμ./δευτ.
109.044 χλμ./ώρα
Μέση τροχιακή ταχύτητα 29,78 χλμ./δευτ.
107.280 χλμ./ώρα[2]
Ελάχιστη τροχιακή ταχύτητα 29,29 χλμ./δευτ.
105.444 χλμ./ώρα
Μέση ανωμαλία 357,51716°[2]
Κλίση τροχιάς 0,00005°(ως προς την Εκλειπτική)
7,155° (ως προς τον Ηλιακό ισημερινό)
Δορυφόροι 1 φυσικός (Σελήνη)
8,300+ τεχνητοί
Φυσικά χαρακτηριστικά
Μέση ακτίνα 6.371,0 χλμ.
Ακτίνα ισημερινού 6.378,1 χλμ.
Ακτίνα γεωγραφικού πόλου 6.356,8 χλμ.
Πλάτυνση 0.003352861
Περιφέρεια ισημερινού 40.075,017 χλμ.
Πολική περιφέρεια 39.940,638 χλμ.
Εμβαδόν επιφάνειας 510.072.000 χλμ.2
148.940.000 χλμ.2 Ξηρά (29.2 %)
361,132,000 χλμ.2 Θάλασσα (70.8 %)
Όγκος 1,08321·1012 χλμ.3[2]
Μάζα 5,9736·1024 χλγρ.[2]
Μέση πυκνότητα 5,515 γρμ./εκ.3
Βαρύτητα επιφάνειας9,780327 μ./δευτ.2
0,99732 g
Ταχύτητα διαφυγής11,186 χλμ./δευτ.[2]
Αστρονομική περίοδος περιστροφής 0,99726968 ημέρες
23ώρες 56λεπτά 4.100δευτ.
Tαχύτητα περιστροφής 1.674,4 χλμ./ώρα
(465,1 μ./δευτ.)
Κλίση άξονα 23,439247°
Λευκαύγεια0,367[2]
Θερμοκρασία επιφάνειας 184 K - 331 K
(-89.2 °C) - (57.8 °C)
Ατμόσφαιρα
Ατμοσφαιρική πίεση επιφανείας 101.325 Νιούτον/μ.2
Ατμοσφαιρική σύσταση 78,08% Άζωτο[2]
20,95% Οξυγόνο
0,930% Αργό
0,038% Διοξείδιο του άνθρακα
περίπου 1% υδρατμοί

Η Γη αποτελεί τον τρίτο πιο κοντινό πλανήτη στον Ήλιο, τον πιο πυκνό και τον πέμπτο μεγαλύτερο σε μάζα στο Ηλιακό Σύστημα και ειδικότερα τον μεγαλύτερο ανάμεσα στους γήινους πλανήτες, δηλαδή τους πλανήτες με στερεό φλοιό και το μοναδικό γνωστό ουράνιο σώμα που φιλοξενεί ζωή.

Σύμφωνα με ενδείξεις μέσω ραδιομετρικής χρονολόγησης και άλλων πηγών, η Γη σχηματίστηκε περίπου πριν από περίπου 4,54 δισεκατομμύρια έτη.[3][4][5] Αλληλεπιδρά με τα άλλα αντικείμενα του χώρου μέσω βαρυτικών δυνάμεων, ιδιαίτερα με τον Ήλιο και τη Σελήνη, η οποία αποτελεί τον μοναδικό μόνιμο φυσικό δορυφόρο της. Η αλληλεπίδραση της Γης με το βαρυτικό πεδίο της Σελήνης δημιουργεί την παλίρροια των ωκεανών, σταθεροποιεί την κατεύθυνση του άξονα περιστροφής της Γης και σταδιακά μειώνει τον ρυθμό περιστροφής του πλανήτη μας. Κατά την διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της περίπου 365,26 φορές, δημιουργώντας 365,26 ηλιακές ημέρες ή ένα αστρικό έτος.[σ 1] Ο άξονας περιστροφής της Γης έχει κλίση 23,4° με τον κάθετο στο επίπεδο τροχιάς της άξονα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εποχικές διαφορές στην επιφάνεια της Γης με περίοδο ενός τροπικού έτους (365,24 ηλιακές μέρες).[6]

Η λιθόσφαιρα της Γης διαιρείται σε αρκετές άκαμπτες τεκτονικές πλάκες που μετακινούνται πάνω στην επιφάνεια του πλανήτη, σε περιόδους που διαρκούν πολλά εκατομμύρια έτη. Το 71% της επιφάνειας της Γης καλύπτεται από νερό,[7] με το υπόλοιπο να αποτελείται από διάφορες μορφές εδάφους όπως βουνά, έρημοι και πεδιάδες. Το θαλάσσιο σώμα της Γης μαζί με το νερό των λιμνών και των ποταμών στις ηπείρους και το νερό της ατμόσφαιράς της αποτελεί την υδρόσφαιρά της. Οι πολικές περιοχές της Γης καλύπτονται κατά κόρον με πάγο, συμπεριλαμβανομένου του στρώματος πάγου της Ανταρκτικής και του θαλάσσιου πάγου του Αρκτικού σώματος πάγου, η τροπική ζώνη γύρω από τον ισημερινό χαρακτηρίζεται από έντονες βροχοπτώσεις και πυκνή βλάστηση, ενώ στους παράλληλους κύκλους του τροπικού του Καρκίνου και του Αιγόκερω υπάρχουν αχανείς περιοχές ξηρών και άνυδρων περιοχών. Το εσωτερικό της Γης παραμένει ενεργό με έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα μετάλλου, έναν εξωτερικό πυρήνα σε υγρή κατάσταση που παράγει το μαγνητικό πεδίο της και τον μανδύα της που μετακινεί, σε περιόδους πολλών εκατομμυρίων χρόνων τις τεκτονικές πλάκες της λιθόσφαιρας.

Κατά την διάρκεια των πρώτων δισεκατομμυρίων ετών από την δημιουργία της,[8] στους ωκεανούς της Γης εμφανίστηκε ζωή, η οποία άρχισε να επηρεάζει και να μεταβάλει την ατμόσφαιρα και την επιφάνειά της, ενισχύοντας τον γρήγορο πολλαπλασιασμό τόσο αερόβιων, όσο και αναερόβιων οργανισμών. Από εκείνη την περίοδο μέχρι σήμερα, ο συνδυασμός της απόστασής της από τον Ήλιο, των φυσικών ιδιοτήτων της και της γεωλογικής της ιστορίας, επέτρεψε στην ζωή να ακμάσει και να εξελιχθεί. Χωρίς μεγάλη αμφισβήτηση, οι πρώτοι έμβιοι οργανισμοί εμφανίστηκαν στην Γη τουλάχιστον 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Φυσικές ενδείξεις για προγενέστερη ζωή συμπεριλαμβάνουν γραφίτη, μια ουσία παραγόμενη από ζωή, που βρέθηκε σε ιζηματογενή πετρώματα στην νοτιοδυτική Γροιλανδία, καθώς και «υπολείμματα βιοτικών υλικών» που βρέθηκαν σε βράχους ηλικίας 4,1 δισεκατομμυρίων ετών στην Δυτική Αυστραλία.[9][10] Η βιοποικιλότητα της Γης έχει αυξηθεί με συνεχή ρυθμό εκτός όταν διακόπτεται από μαζικές αφανίσεις.[11] Παρόλο που οι ακαδημαϊκοί υπολογίζουν ότι περισσότερα από το 99% των ειδών ζωής (πάνω από 5 δισεκατομμύρια)[12] που έχουν υπάρξει στην Γη έχουν εξαφανιστεί,[13][14] υπάρχουν ακόμα περίπου 10–14 εκατομμύρια σωζόμενα είδη,[15][16] εκ των οποίων περί τα 1,2 εκατομμύρια έχουν μελετηθεί από τον άνθρωπο, ενώ πάνω από το 86% δεν έχουν καν περιγραφεί.[17] Στη Γη ζουν επίσης πάνω από 7,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι,[18] το κυρίαρχο είδος στον πλανήτη, οι οποίοι εξαρτιούνται από την βιόσφαιρα και τα ορυκτά της για την επιβίωσή τους.

Ο αστρονομικός συμβολισμός της γης αποτελείται από έναν περικυκλωμένο σταυρό, αναπαριστώντας έναν μεσημβρινό και έναν παράλληλο· μία παραλλαγή, τοποθετεί τον σταυρό πάνω από τον κύκλο (Unicode: ⊕.

Η ονομασία της Γης στην ελληνική γλώσσα προέρχεται από το όνομα της θεάς της ελληνικής μυθολογίας Γαίας.

άλλες γλώσσες
Аҧсшәа: Адгьыл
Acèh: Bumoë
адыгабзэ: ЧIыгу
Afrikaans: Aarde
Alemannisch: Erde
አማርኛ: መሬት
aragonés: Tierra
Ænglisc: Eorðe
العربية: الأرض
ܐܪܡܝܐ: ܐܪܥܐ
مصرى: الارض
অসমীয়া: পৃথিৱী
asturianu: Tierra
Atikamekw: Aski
Aymar aru: Aka pacha
azərbaycanca: Yer
تۆرکجه: یئر
башҡортса: Ер
Boarisch: Eadn
žemaitėška: Žemė
Bikol Central: Kinaban
беларуская: Зямля (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Зямля
български: Земя
भोजपुरी: पृथ्वी
Bahasa Banjar: Bumi
বাংলা: পৃথিবী
བོད་ཡིག: སའི་གོ་ལ།
буряад: Дэлхэй
català: Terra
Chavacano de Zamboanga: Tierra
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-giù
нохчийн: Дуьне
ᏣᎳᎩ: ᎡᎶᎯ
کوردی: زەوی
qırımtatarca: Dünya
čeština: Země
kaszëbsczi: Zemia
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ꙁємлꙗ
Чӑвашла: Çĕр (планета)
Cymraeg: Y Ddaear
dansk: Jorden
Deutsch: Erde
Zazaki: Dınya
dolnoserbski: Zemja
डोटेली: पृथ्वी
ދިވެހިބަސް: ބިން
emiliàn e rumagnòl: Tèra
English: Earth
Esperanto: Tero
español: Tierra
eesti: Maa
euskara: Lurra
estremeñu: Tierra
فارسی: زمین
suomi: Maa
føroyskt: Jørðin
français: Terre
arpetan: Tèrra
Nordfriisk: Jard
furlan: Tiere
Frysk: Ierde
Gaeilge: An Domhan
贛語: 地球
galego: Terra
Avañe'ẽ: Yvy
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: धर्तरी
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐍂𐌸𐌰
ગુજરાતી: પૃથ્વી
Gaelg: Yn Dowan
Hausa: Duniya
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-khiù
Hawaiʻi: Honua
עברית: כדור הארץ
हिन्दी: पृथ्वी
Fiji Hindi: Dunia
hrvatski: Zemlja
hornjoserbsce: Zemja
Kreyòl ayisyen: Latè
magyar: Föld
հայերեն: Երկիր
interlingua: Terra
Bahasa Indonesia: Bumi
Interlingue: Terra
Igbo: Àlà
ГӀалгӀай: Лаьтта
Ido: Tero
íslenska: Jörðin
italiano: Terra
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓄᓇ
日本語: 地球
Patois: Oert
la .lojban.: terdi
Basa Jawa: Bumi
ქართული: დედამიწა
Qaraqalpaqsha: Jer
Taqbaylit: Akal
Kabɩyɛ: Tɛtʋ
Kongo: Ntoto
Gĩkũyũ: Thĩ
қазақша: Жер
kalaallisut: Nunarsuaq
ភាសាខ្មែរ: ផែនដី
ಕನ್ನಡ: ಭೂಮಿ
한국어: 지구
Перем Коми: Мушар
къарачай-малкъар: Джер
Ripoarisch: Ääd (Planeet)
kurdî: Erd
коми: Му
kernowek: Dor
Кыргызча: Жер
Ladino: Tierra
Lëtzebuergesch: Äerd
Lingua Franca Nova: Tera
Luganda: Ensi
Limburgs: Eerd
Ligure: Tæra
lumbaart: Tera
lingála: Mabelé
ລາວ: ໂລກ
لۊری شومالی: جأهوٙن
lietuvių: Žemė
latgaļu: Zeme
latviešu: Zeme
मैथिली: पृथ्वी
Basa Banyumasan: Bumi
Malagasy: Tany
олык марий: Мланде (планет)
Māori: Whenua
Baso Minangkabau: Bumi
македонски: Земја (планета)
മലയാളം: ഭൂമി
монгол: Дэлхий
मराठी: पृथ्वी
кырык мары: Мӱлӓндӹ (планета)
Bahasa Melayu: Bumi
Malti: Art
Mirandés: Tierra
မြန်မာဘာသာ: ကမ္ဘာဂြိုဟ်
مازِرونی: زمین
Dorerin Naoero: Eb
Nāhuatl: Tlalticpactli
Napulitano: Terra
Plattdüütsch: Eer
Nedersaksies: Eerde
नेपाली: पृथ्वी
नेपाल भाषा: प्रिथिबी
Nederlands: Aarde (planeet)
norsk nynorsk: Jorda
norsk: Jorden
Novial: Tere
Nouormand: Tèrre
Sesotho sa Leboa: Lefase
Diné bizaad: Nahasdzáán
occitan: Tèrra
ଓଡ଼ିଆ: ପୃଥିବୀ
Ирон: Зæхх
ਪੰਜਾਬੀ: ਧਰਤੀ
Kapampangan: Yatu
Papiamentu: Tera
Picard: Tière
Pälzisch: Erde
Norfuk / Pitkern: Erth
polski: Ziemia
Piemontèis: Tèra (pianeta)
پنجابی: زمین
پښتو: ځمکه
português: Terra
Runa Simi: Tiksimuyu
rumantsch: Terra
Romani: Phuv
română: Pământ
armãneashti: Locu
русский: Земля
русиньскый: Земля (планета)
Kinyarwanda: Isi
संस्कृतम्: पृथ्वी
саха тыла: Сир
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ
sardu: Terra
sicilianu: Terra (pianeta)
Scots: Yird
سنڌي: زمين
davvisámegiella: Eana
srpskohrvatski / српскохрватски: Zemlja
සිංහල: මහ පොළොව
Simple English: Earth
slovenčina: Zem
slovenščina: Zemlja
chiShona: Rinopasi
Soomaaliga: Dhul
shqip: Toka
српски / srpski: Земља
Sesotho: Lefatshe
Seeltersk: Äide
Basa Sunda: Marcapada
svenska: Jorden
Kiswahili: Dunia
ślůnski: Źymja
தமிழ்: புவி
ತುಳು: ಭೂಮಿ
తెలుగు: భూమి
tetun: Rai
тоҷикӣ: Замин
Türkmençe: Ýer
Tagalog: Daigdig
Tok Pisin: Giraun
Türkçe: Dünya
Xitsonga: Misava
татарча/tatarça: Җир
тыва дыл: Чер
удмурт: Музъем
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر شارى
українська: Земля
اردو: زمین
oʻzbekcha/ўзбекча: Yer
vèneto: Tera
vepsän kel’: Ma
Tiếng Việt: Trái Đất
West-Vlams: Eirde (planete)
Volapük: Tal
walon: Daegne
Winaray: Kalibotan
Wolof: Suuf
吴语: 地球
хальмг: Делкә һариг
მარგალური: დიხაუჩა
ייִדיש: ערד-פלאנעט
Yorùbá: Ayé
Vahcuengh: Giuznamh
Zeêuws: Aerde
中文: 地球
文言: 坤輿
Bân-lâm-gú: Tē-kiû
粵語: 地球
isiZulu: Umhlaba