Αυστραλία

Κοινοπολιτεία της Αυστραλίας
Commonwealth of Australia

Σημαία

Εθνόσημο
Καμπέρα
35°18′27″S 149°7′28″E / 35°18′27″S 149°7′28″E / Καμπέρα)
Μεγαλύτερη πόλη
Σίδνεϊ
Καμία[N 1]
Ομοσπονδιακή
Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Ελισάβετ Β'
Πίτερ Κοσγκρόουβ
Μάλκολμ Τέρνμπουλ
Ανεξαρτησία
 • Ισχύον Σύνταγμα
 • Νόμος του Γουεστμίνστερ
 • Νομοθετικά Διατάγματα

1η Ιανουαρίου 1901
11 Δεκεμβρίου 1931

3 Μαρτίου 1986
 • Σύνολο
 • % Νερό
Ακτογραμμή

7.692.024[2] km2 (6η)
1
25.760 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2017 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

24.598.900[3] (53η) 
21.507.717[4]  
3,2 κατ./km2 (235η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

1.187,321 δισ. $[5]  
48.899 $[5]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

1.258,978 δισ. $[5]  
51.850 $[5]  
ΔΑΑ (2015)Αύξηση 0,939 [6] () – πολύ υψηλός
ΝόμισμαΔολάριο Αυστραλίας (AUD)
 • Θερινή ώρα(UTC +8 ως +10,5)
(UTC +9 ως +11,5)
ISO 3166-1AU
Internet TLD.au
Οδηγούν απόαριστερά
Κωδικός κλήσης+61
1Η Αυστραλία έχει και βασιλικό ύμνο, το God Save the Queen.
2Τα Αγγλικά δεν έχουν de jure επίσημη κατoχύρωση.[7]
3Υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις ζώνες ώρας.[8]

Η Κοινοπολιτεία της Αυστραλίας είναι η έκτη μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο (γεωγραφικά) και η μεγαλύτερη στην Αυστραλασία και στην Ωκεανία. Στα νοτιοανατολικά της βρίσκεται η Νέα Ζηλανδία, στα βόρεια της η Ινδονησία, η Παπούα Νέα Γουινέα και το Ανατολικό Τιμόρ. Το όνομα Αυστραλία προέρχεται από τη λατινική φράση terra australis incognita («άγνωστη νότια γη»). Η έκτασή της είναι 7.692.024 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της είναι 24.598.900 κάτοικοι σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση του 2017[3]. Πρωτεύουσα είναι η Καμπέρα, με 380.000 κατοίκους. Αποτελείται από την αυστραλιανή ήπειρο, την Τασμανία και πολυάριθμα νησιά.

Για τουλάχιστον 40.000 χρόνια πριν από τον ευρωπαϊκό αποικισμό στα τέλη του 18ου αιώνα, η Αυστραλία κατοικούνταν από ιθαγενείς Αυστραλούς, οι οποίοι ανήκουν σε μια ή περισσότερες από τις περίπου 250 γλωσσικές ομάδες.[9][10] Μετά την ανακάλυψη από Ολλανδούς εξερευνητές το 1606, το ανατολικό μισό της Αυστραλίας διεκδικήθηκε από τη Βρετανία το 1770 και αρχικά εγκαταστάθηκαν μέσω της ποινής της μεταφοράς στην αποικία της Νέας Νότιας Ουαλίας, η οποία επισήμως ιδρύθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1788 (αν και επίσημη κατοχή της γης είχε συμβεί στις 26 Ιανουαρίου 1788).[11] Ο πληθυσμός αυξήθηκε σταθερά κατά τα επόμενα χρόνια, η ήπειρος εξερευνήθηκε και επιπλέον πέντε αυτοδιοικούμενες υπερπόντιες βρετανικές αποικίες ιδρύθηκαν. Αυτές οι έξι αποικίες ενώθηκαν το 1901.

Οι κάτοικοι της Αυστραλίας ομιλούν την αγγλική γλώσσα ενώ συνυπάρχουν και οι γλώσσες των ιθαγενών που μοιάζουν μεταξύ τους και διαιρούνται σε δυο μεγάλες ομάδες, την ομάδα του νότου και την ομάδα του βορρά. Νόμισμα της χώρας είναι το δολάριο Αυστραλίας.

Γεωγραφία

Η Αυστραλία βρίσκεται στο νότιο τμήμα του ανατολικού ημισφαιρίου και βρέχεται από θάλασσα. Από το βορρά βρέχεται από την Αραφούρα θάλασσα και τη θάλασσα του Τιμόρ στην ανατολή από τον Ειρηνικό ωκεανό (Θάλασσα της Τασμανίας και Θάλασσα των Κοραλλίων) και στα δυτικά και νότια από τον Ινδικό ωκεανό. Η Αυστραλία είναι η έκτη μεγαλύτερη χώρα με βάση τη συνολική της έκταση[12] και ανάλογα με τον ορισμό, θεωρείται η μικρότερη ήπειρος[13] ή το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.[14]

Μορφολογία

Εικόνα από δορυφόρο

Η Αυστραλία ήταν στα αρχαία γεωλογικά χρόνια[ασαφές] κομμάτι μιας μεγάλης ξηράς που κάλυπτε όλο το νότιο ημισφαίριο, γνωστής ως Γκοντβάνα. Δεν διαθέτει σπουδαία βουνά. Οι Αυστραλιανές Άλπεις έχουν σήμερα διαβρωθεί τόσο, ώστε οι σιδηροδρομικές γραμμές δυσκολεύονται να περάσουν από τα παράλια στο εσωτερικό. Τα ψηλότερα βουνά είναι η Τάουνσενδ και η Κόσιουσκο (2.228 μ.), που βρίσκονται στην πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας και η Βόγογκ, στην πολιτεία Βικτόρια. Η κορυφή Μόσον στο απομακρυσμένο νησί Χερντ έχει ύψος 2.745 μέτρα. Στην Αυστραλιανή Ανταρκτική Περιοχή το ψηλότερο βουνό είναι το όρος ΜακΚλίντοκ (3.492 μ.).[15]

Το μέγεθος της Αυστραλίας τις προσδίδει μεγάλη ποικιλία τοπίων, με τροπικά δάση στα βορειοανατολικά, οροσειρές στα νοτιοανατολικά και νοτιοδυτικά, και έρημο στο κέντρο.[16] Είναι η πιο επίπεδη[17] ήπειρος, με τα παλαιότερα και λιγότερο εύφορα εδάφη.[18][19] Η έρημος και οι ημιερημικές εκτάσεις καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη έκταση της χώρας.[20] Η μέση βροχόπτωση στην ηπειρωτική Αυστραλία κατά μέσο όρο είναι λιγότερη από 500 χιλιοστά βροχής ετησίως.

Σε μεγάλη έκταση το έδαφος κλίνει προς τα μέσα κι έτσι εμποδίζεται η διαφυγή των νερών προς τη θάλασσα. Το πιο χαμηλό σημείο αυτής της κοίλης Αυστραλίας περιλαμβάνει τη λίμνη Έυρ, που βρίσκεται 12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Γενικά οι λίμνες της Αυστραλίας είναι πολλές, αλλά δεν έχουν όλες πάντα νερό. Το νερό των λιμνών είναι αλμυρό και έτσι δεν είναι χρήσιμα τα εδάφη τους, για να αποξηρανθούν. Οι σπουδαιότερες, εκτός από την Έυρ, είναι η λίμνη Αμαντέους, η Γκάιντνερ και η λίμνη Τόρρενς, όλες τους ενδοροϊκές αλμυρές λίμνες. Ο σπουδαιότερος ποταμός της Αυστραλίας είναι ο Μάρεϊ που εκβάλλει στον Ινδικό ωκεανό. Είναι ο σημαντικότερος και μεγαλύτερος ποταμός, γιατί έχει πάντοτε νερό και γιατί μαζί με τους παραποτάμους καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ηπείρου. Άλλος, μικρότερης σημασίας, ποταμός είναι ο Κούπερ που εκβάλλει στη λίμνη Έυρ.

Σε μικρή απόσταση από τις βορειοδυτικές ακτές βρίσκεται ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος, ο μεγαλύτερος του κόσμου, ο οποίος εκτείνεται σε μήκος άνω των 2.000 χιλιομέτρων.[21] Το όρος Ογκούστους στη δυτική Αυστραλία διεκδικεί το τίτλο του μεγαλύτερου μονολίθου στον κόσμο,[22] ενώ πολύ γνωστός είναι ο μονόλιθος Ουλουρού στην κεντρική Αυστραλία.

Κλίμα

Το κλίμα της Αυστραλίας είναι διαφορετικό από μέρος σε μέρος. Γενικά, αν και σημειώνονται πολλές βροχές, συχνά φυσούν ξηροί άνεμοι που συντελούν στην έλλειψη βροχών για πολλά χρόνια. Σ' αυτές τις περιόδους ξηρασίας τα εδάφη ερημώνονται εντελώς. Το κλίμα της Αυστραλίας είναι πολύ υγιεινό και δεν ευνοεί τις επιδημικές αρρώστιες, όπως τη φυματίωση, ευνοεί όμως τη διάρροια, τη δυσεντερία και την ελονοσία. Η χώρα ανακοίνωσε το Δεκέμβριο του 2008 ότι ως το έτος 2020 θα έχει μειώσει κατά τουλάχιστον 5% τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σχέση με τα επίπεδα του 2000.[23]

άλλες γλώσσες
Аҧсшәа: Австралиа
Acèh: Australia
адыгабзэ: Аустралие
Afrikaans: Australië
Alemannisch: Australien
አማርኛ: አውስትራልያ
aragonés: Australia
Ænglisc: Australia
العربية: أستراليا
asturianu: Australia
Aymar aru: Australla
azərbaycanca: Avstraliya
تۆرکجه: استرالیا
башҡортса: Австралия
Boarisch: Australien
žemaitėška: Australėjė
Bikol Central: Australya
беларуская: Аўстралія
беларуская (тарашкевіца)‎: Аўстралія
български: Австралия
भोजपुरी: आस्ट्रेलिया
Bislama: Ostrelia
Bahasa Banjar: Australia
bamanankan: Ostralia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: অস্ট্রেলিয়া
brezhoneg: Aostralia
bosanski: Australija
буряад: Австрали
català: Austràlia
Chavacano de Zamboanga: Australia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ó̤-ciŭ
нохчийн: Австрали
Cebuano: Awstralya
ᏣᎳᎩ: ᎡᎳᏗᏜ
کوردی: ئوسترالیا
corsu: Australia
qırımtatarca: Avstraliya
čeština: Austrálie
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Аѵстралїꙗ
Чӑвашла: Австрали
Cymraeg: Awstralia
dansk: Australien
Deutsch: Australien
Zazaki: Australya
dolnoserbski: Awstralska
ދިވެހިބަސް: އޮސްޓަރުލިޔާ
eʋegbe: Australia
emiliàn e rumagnòl: Austràglia
English: Australia
Esperanto: Aŭstralio
español: Australia
eesti: Austraalia
euskara: Australia
estremeñu: Austrália
فارسی: استرالیا
suomi: Australia
Võro: Austraalia
føroyskt: Avstralia
français: Australie
arpetan: Ôstralia
Nordfriisk: Austraalien
furlan: Australie
Gaeilge: An Astráil
Gagauz: Avstraliya
贛語: 澳大利亞
Gàidhlig: Astràilia
galego: Australia
Avañe'ẽ: Autarália
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऑस्ट्रेलिया
ગુજરાતી: ઑસ્ટ્રેલિયા
Hausa: Asturaliya
客家語/Hak-kâ-ngî: Au-chû
Hawaiʻi: ‘Aukekulelia
עברית: אוסטרליה
Fiji Hindi: Australia
hrvatski: Australija
hornjoserbsce: Awstralska
Kreyòl ayisyen: Ostrali
Հայերեն: Ավստրալիա
interlingua: Australia
Bahasa Indonesia: Australia
Interlingue: Australia
Igbo: Ostraliya
Ilokano: Australia
ГӀалгӀай: Астрали
íslenska: Ástralía
italiano: Australia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᔅᑦᕌᓕᐊ
Patois: Aschrielia
la .lojban.: sralygu'e
Basa Jawa: Ostrali
ქართული: ავსტრალია
Qaraqalpaqsha: Avstraliya
Taqbaylit: Usṭralya
Адыгэбзэ: Аустралиэ
Kabɩyɛ: Ositraalii
Kongo: Australia
Gĩkũyũ: Australia
қазақша: Аустралия
kalaallisut: Australia
ភាសាខ្មែរ: អូស្ត្រាលី
къарачай-малкъар: Австралия
Ripoarisch: Australien
kurdî: Awistralya
kernowek: Ostrali
Кыргызча: Австралия
Latina: Australia
Ladino: Australia
Lëtzebuergesch: Australien
лезги: Австралия
Lingua Franca Nova: Australia
Limburgs: Australië
Ligure: Australia
lumbaart: Aüstralia
lietuvių: Australija
latgaļu: Australeja
latviešu: Austrālija
мокшень: Австралие
Malagasy: Aostralia
олык марий: Австралий
Māori: Ahitereiria
Baso Minangkabau: Australia
македонски: Австралија
മലയാളം: ഓസ്ട്രേലിയ
монгол: Австрали
кырык мары: Австрали
Bahasa Melayu: Australia
Malti: Awstralja
Mirandés: Oustrália
မြန်မာဘာသာ: ဩစတြေးလျနိုင်ငံ
مازِرونی: استرالیا
Dorerin Naoero: Otereiriya
Nāhuatl: Australia
Napulitano: Australia
Plattdüütsch: Australien
Nedersaksies: Australië (laand)
नेपाल भाषा: अस्त्रेलिया
Nederlands: Australië (land)
norsk nynorsk: Australia
norsk: Australia
Novial: Australia
Nouormand: Australie
Sesotho sa Leboa: Australia (naga)
occitan: Austràlia
Livvinkarjala: Avstrualii
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਸਟਰੇਲੀਆ
Kapampangan: Australia
Papiamentu: Australia
Picard: Australie
Deitsch: Australie
Norfuk / Pitkern: Ostrielya
polski: Australia
Piemontèis: Australia
پنجابی: آسٹریلیا
Ποντιακά: Αυστραλία
português: Austrália
Runa Simi: Awstralya
rumantsch: Australia
Kirundi: Australiya
română: Australia
tarandíne: Australie
русский: Австралия
русиньскый: Австралія
Kinyarwanda: Ositaraliya
संस्कृतम्: आस्ट्रेलिया
саха тыла: Аустралиа
sardu: Australia
sicilianu: Australia
Scots: Australie
davvisámegiella: Australia
Sängö: Ostralïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Australija
Simple English: Australia
slovenčina: Austrália (štát)
slovenščina: Avstralija
Gagana Samoa: Ausetalia
chiShona: Australia
Soomaaliga: Australia
shqip: Australia
српски / srpski: Аустралија
Basa Sunda: Australia
svenska: Australien
Kiswahili: Australia
ślůnski: Australijo
tetun: Austrália
тоҷикӣ: Австралия
ትግርኛ: ኣውስትራሊያ
Türkmençe: Awstraliýa
Tagalog: Australia
Tok Pisin: Ostrelia
Türkçe: Avustralya
татарча/tatarça: Австралия
chiTumbuka: Australia
reo tahiti: Auterāria
тыва дыл: Австралия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاۋستىرالىيە
українська: Австралія
oʻzbekcha/ўзбекча: Avstraliya (davlat)
vèneto: Austrałia
vepsän kel’: Avstralii
Tiếng Việt: Úc
West-Vlams: Australië (land)
Volapük: Laustralän
walon: Ostraleye
Winaray: Australya
Wolof: Óstraali
吴语: 澳大利亚
მარგალური: ავსტრალია
ייִדיש: אויסטראליע
Yorùbá: Austrálíà
Vahcuengh: Audaihleihya
Zeêuws: Australië
中文: 澳大利亚
文言: 澳大利亞
Bân-lâm-gú: Ò-chiu
粵語: 澳洲
isiZulu: I-Ostreliya