Αγία Πετρούπολη

Αγία Πετρούπολη
Εικόνες της Αγίας Πετρούπολης
Σύμβολα
Χώρα Ρωσία
Εσωτερική διαίρεση 18 συνοικίες
Πληθυσμός 5.131.942 κάτοικοι (2014)
Πυκνότητα πληθυσμού 3566,33 κάτ./τ.χλμ
Έκταση 1.439 τ.χλμ
Τηλεφωνικός κωδικός +7 812
Ταχυδρομικός κώδικας 190000-199406
Ιστότοπος gov.spb.ru
Saint Petersburg in Russia (special marker).svg
Εσωτερική διαίρεση της Αγίας Πετρούπολης
Ρωσικές πόλεις στα Wikimedia Commons

Η Πετρούπολη, Πόλη του Αγίου Πέτρου (ρωσικά: Санкт-Петербу́рг, μτγρ.: Σανκτ-Πετερμπούργκ, προφέρεται: [sankt pʲɪtʲɪrˈburk] επί Σοβιετικής εποχής Λενινγκράντ, ρωσικά: Ленинград‎, κατά το διάστημα 1914-1924 Πετρογκράντ, ρωσικά: Петроград‎) είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη και πολιτιστική πρωτεύουσα της Ρωσίας. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αποτελεί ομοσπονδιακή πόλη και μία από τις 85 ομοσπονδιακές ενότητες στις οποίες διαιρείται διοικητικά η χώρα. Βρίσκεται στη βορειοδυτική Ρωσία και πολύ κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία, στο σημείο που ο ποταμός Νέβας εκβάλλει στη Βαλτική Θάλασσα. Είναι κτισμένη επάνω σε σύμπλεγμα μικρών νησιών, τα οποία χωρίζονται από φυσικά και τεχνητά κανάλια και συγκοινωνούν μεταξύ τους με γέφυρες. Με βάση τη ρωσική κρατική οργάνωση, είναι διοικητικό κέντρο του Βορειοδυτικού Ομοσπονδιακού Διαμερίσματος και έδρα του Στόλου της Βαλτικής.

Ιδρύθηκε από τον τσάρο Πέτρο Α΄ το 1703 ως το παράθυρο της Ρωσίας στην Ευρώπη. Εννέα χρόνια αργότερα και μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 ήταν πρωτεύουσα του αχανούς κράτους. Σήμερα αριθμεί σχεδόν 5.000.000 κατοίκους και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ρωσίας μετά την πρωτεύουσα Μόσχα.

Το όνομα της πόλης παρακολουθεί τις κατά καιρούς πολιτικές εξελίξεις. Ιδρύθηκε ως Πετερμπούργκ (Πετρούπολη), όμως το 1914 μετονομάστηκε σε Πετρογκράντ, διότι το Πετερμπούργκ θύμιζε γερμανικά και οι Γερμανοί ήταν τότε αντίπαλοι των Ρώσων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά το θάνατο του Βλαντίμιρ Λένιν και έως το 1991 ονομαζόταν Λένινγκραντ (Ленингра́д, στις δυτικές γλώσσες ακουγόταν προπαροξύτονο). Μολονότι η πόλη έπαψε να ονομάζεται Λένινγκραντ μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το όνομα αυτό διατηρήθηκε στην ονομασία του Όμπλαστ Λενινγκράντ, της ομοσπονδιακής ενότητας που περιβάλλει την πόλη. Η πόλη επί το πλείστον αποκαλείται λανθασμένα «Αγία Πετρούπολη» στα ελληνικά, γιατί η συγκεκριμένη ονομασία παραπέμπει στο νόημα Άγια Πόλη του Πέτρου (στην πραγματικότητα είναι Πόλη του Άγιου Πέτρου). Πολύ ελάχιστα χρησιμοποιείται η σωστή ονομασία «Αγιοπετρούπολη», ενώ αρκετά ευρύτερα αυτής η απλή ονομασία «Πετρούπολη».

Η UNESCO έχει ανακηρύξει ολόκληρο το κέντρο και πολλά προάστιά της ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Ολόκληρη η πόλη αποκαλείται και «πρωτεύουσα του Βορρά» όντας μια τεράστια ανοιχτή έκθεση μνημειακής, διακοσμητικής και χρηστικής αρχιτεκτονικής, γεμάτη μεγαλοπρεπή και μη κτήρια με εξαιρετικές λεπτομέρειες, κήπους και πάρκα, πλατιές λεωφόρους, σκαλιστές γέφυρες, αγάλματα και μνημεία. Για το λόγο αυτό, συχνά αποκαλείται ανοιχτό μουσείο του μπαρόκ και του νεοκλασικισμού. Ακόμα πιο ξεχωριστή κάνουν την πόλη ο Νέβας και τα πολυάριθμα κανάλια που τη διαρρέουν, δίνοντάς της το προσωνύμιο «Βενετία του Βορρά» ή «Πόλη των 300 γεφυρών» (αν και στην πραγματικότητα έχει πάνω από οκτακόσιες).

Χαρακτηριστικό της πόλης είναι οι «λευκές νύχτες» του Ιουνίου. Ο ουρανός φαίνεται να μη σκοτεινιάζει ποτέ τις νύχτες εκείνες - φαινόμενο που οφείλεται στη θέση της Αγίας Πετρούπολης κοντά στον Αρκτικό Κύκλο (60° Β, σχεδόν στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με τις σκανδιναβικές πρωτεύουσες).

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Sint Petersburg
Alemannisch: Sankt Petersburg
aragonés: Sant Petersburgo
العربية: سانت بطرسبرغ
asturianu: San Petersburgu
Aymar aru: Santu Pitirwurhu
azərbaycanca: Sankt-Peterburq
башҡортса: Санкт-Петербург
žemaitėška: Sankt Peterborgs
беларуская: Санкт-Пецярбург
беларуская (тарашкевіца)‎: Санкт-Пецярбург
български: Санкт Петербург
Bislama: San-Peterburg
bamanankan: Saint Petersburg
brezhoneg: Sant-Petersbourg
bosanski: Sankt Peterburg
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sankt-Peterburg
qırımtatarca: Sankt Peterburg
čeština: Petrohrad
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Санктъ Пєтєрбоургъ
Cymraeg: St Petersburg
dolnoserbski: Sankt Petersburg
Esperanto: Sankt-Peterburgo
español: San Petersburgo
eesti: Peterburi
estremeñu: San Petersburgu
Võro: Peterburk
føroyskt: St. Pætursborg
Gàidhlig: Sankt Peterburg
Avañe'ẽ: San Petersburgo
客家語/Hak-kâ-ngî: Sankt-Peterburg
Fiji Hindi: Saint Petersburg
hrvatski: Sankt-Peterburg
hornjoserbsce: Pětrohród
Kreyòl ayisyen: Saint-Pétersbourg
interlingua: Sancte Petroburgo
Bahasa Indonesia: Sankt-Peterburg
italiano: San Pietroburgo
la .lojban.: sankt. peterburg
Basa Jawa: St. Petersburg
Qaraqalpaqsha: Sankt Peterburg
Taqbaylit: Saint-Petersburg
Адыгэбзэ: Бытырбыху
kalaallisut: Sankt Petersborg
Перем Коми: Петракар
къарачай-малкъар: Санкт-Петербург
kernowek: Sen Pederburg
Latina: Petropolis
Lëtzebuergesch: Sankt Péitersbuerg
Limburgs: Sint-Petersburg
lumbaart: San Pederburgh
latgaļu: Pīterpiļs
latviešu: Sanktpēterburga
олык марий: Санкт-Петербург
македонски: Санкт Петербург
кырык мары: Санкт-Петербург
Bahasa Melayu: Saint Petersburg
Mirandés: San Petersburgo
مازِرونی: سن پترزبورگ
Dorerin Naoero: St. Petersburg
Napulitano: San Pietroburgo
Plattdüütsch: Sankt Petersborg
Nedersaksies: Sint-Petersborg
Nederlands: Sint-Petersburg
norsk nynorsk: St. Petersburg
Chi-Chewa: Saint Petersburg
Livvinkarjala: Piiteri
polski: Petersburg
Piemontèis: San Peroborgh
português: São Petersburgo
Runa Simi: Sankt Peterburg
tarandíne: San Pitreburghe
русиньскый: Санкт-Петербурґ
sicilianu: San Pietruburgu
srpskohrvatski / српскохрватски: Sankt Peterburg
Simple English: Saint Petersburg
slovenčina: Petrohrad
slovenščina: Sankt Peterburg
Soomaaliga: Saint Petersburg
српски / srpski: Санкт Петербург
Kiswahili: Sankt Peterburg
ślůnski: Pejtersburg
Türkmençe: Sankt-Peterburg
Türkçe: Sankt-Peterburg
татарча/tatarça: Питырбур
chiTumbuka: Saint Petersburg
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Sankt-Pétérburg
українська: Санкт-Петербург
oʻzbekcha/ўзбекча: Sankt-Peterburg
vepsän kel’: Piter
Tiếng Việt: Sankt-Peterburg
West-Vlams: Sint-Petersburg
Volapük: Sankt-Peterburg
吴语: 圣彼得堡
ייִדיש: פעטערבורג
中文: 圣彼得堡
文言: 聖彼得堡
Bân-lâm-gú: Sankt-Peterburg
粵語: 聖彼得堡