Άμμος

Δείγμα μορίων λάσπης στο μικροσκόπιο
Χοντρή άμμος παραλίας

Άμμος ονομάζεται γενικά κάθε συσσώρευμα μικρών κόκκων πετρωμάτων ή ορυκτών, οι οποίοι παραμένουν ασύνδετοι μεταξύ τους. Για να θεωρηθεί όμως ως άμμος ένα συσσώρευμα, θα πρέπει οι κόκκοι από τους οποίους αποτελείται να έχουν διάμετρο μικρότερη των 6 χιλιοστών.

Είδη

Στη πράξη λογίζεται ως άμμος εκείνη της οποίας οι κόκκοι φθάνουν σε διάμετρο το 1 χιλιοστό. Εξ αυτού, ανάλογα του μεγέθους, η άμμος διακρίνεται σήμερα στις ακόλουθες κατηγορίες:

  1. "Χοντρή άμμος" (με μέγεθος κόκκου άπό 0,50 μέχρι 1 χιλιοστό)
  2. "Μέτρια λεπτή" ή "μέτρια χοντρή" (από 0,25 μέχρι 0,50 χιλιοστά)
  3. "Λεπτή άμμος" ή "ψιλή άμμος" (από 0,10 ,μέχρι 0,25 χιλιοστά), (προσφιλής ονομασία πολλών ακτών) και
  4. "Λεπτότατη άμμος" ή "πολύ ψιλή άμμος" (από 0,05 μέχρι 0,10 χιλιοστά). Από το όριο των 0,05 χιλ. και κάτω το συσσώρευμα χαρακτηρίζεται ως μόρια λάσπης (ιλύος).

Οι κόκκοι της άμμου προέρχονται ως επί το πλείστον από την αποσάθρωση των πετρωμάτων και μερικές φορές από την κατάθρυψή τους. Ανάλογα με το είδος των υλικών που περιέχονται σε μεγαλύτερη ποσότητα στην άμμο, λέγονται χαλαζιακές, γλαυκοφανιτικές, μαρμαρυγιακές, γρανιτοφόρες, αστριούχες και λιγνιτούχες. Όταν είναι χρωματισμένη κόκκινη από οξείδια του σιδήρου, λέγεται σιδηρική ή σιδηρούχος. Επίσης, είναι δυνατό να είναι αργιλούχος, βιτουμενιούχος, χουμοφόρος και ασβεστολιθική. Η ηφαιστειακή άμμος, η οποία σκορπίζεται στον αέρα κατά τις εκρήξεις των ηφαιστείων, ονομάζεται ηφαιστειακή σποδός.

Όταν, με τη διεργασία της διαγένεσης, οι κόκκοι της άμμου υποστούν συγκόλληση, δίνουν πέτρωμα που ονομάζεται ψαμμίτης.

To χρώμα της άμμου καθορίζεται απο τα πετρώματα της.

Ανάλογα με τη φύση των συστατικών της, η άμμος χρησιμοποιείται με πολλούς τρόπους. Η άμμος που αποτελείται από κόκκους καθαρού διοξειδίου του πυριτίου, χρησιμοποιείται στην υαλουργία για την κατασκευή του υάλου. Η δομική άμμος που χρησιμοποιείται στα κονιάματα είναι προϊόν προσχωσιγενές. Ασβεστολιθική και πυριτική άμμος εξάγεται από ορυχεία επιφάνειας, που λέγονται αμμωρυχεία.

Ένα άλλο είδος άμμου είναι η άμμος των χυτηρίων, που χρησιμεύει για την κατασκευή μητρών και πρέπει να παρουσιάζει διάφορες ιδιότητες, κυρίως πλαστικότητα και συνοχή, για να είναι οι μήτρες λεπτές και διαρκείας: Να είναι πυρίμαχη, να μην αποσυντίθεται ή παραμορφώνεται λόγω επαφής με τον λιωμένο σίδηρο, να είναι πορώδης και περατή.

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Sand
aragonés: Arena
Ænglisc: Sand
العربية: رمل
asturianu: Sable (material)
Aymar aru: Aqu
azərbaycanca: Qum (torpaq)
Boarisch: Sond
žemaitėška: Smėltės
беларуская: Пясок
беларуская (тарашкевіца)‎: Пясок
български: Пясък
Bahasa Banjar: Karangan
brezhoneg: Traezh
bosanski: Pijesak
català: Sorra
ᏣᎳᎩ: ᎾᏳ
Чӑвашла: Хăйăр
Cymraeg: Tywod
dansk: Sand
Deutsch: Sand
Zazaki: Qum
English: Sand
Esperanto: Sablo
español: Arena
eesti: Liiv
euskara: Harea
estremeñu: Arena
فارسی: ماسه
suomi: Hiekka
français: Sable
Gaeilge: Gaineamh
Gàidhlig: Gainmheach
galego: Area
עברית: חול
हिन्दी: बालू
hrvatski: Pijesak
Kreyòl ayisyen: Sab
magyar: Homok
Հայերեն: Ավազ
interlingua: Sablo
Bahasa Indonesia: Pasir
íslenska: Sandur
italiano: Sabbia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓯᐅᕋᖅ
日本語:
Basa Jawa: Wedhi
ქართული: ქვიშა
қазақша: Құм
ಕನ್ನಡ: ಮರಳು
한국어: 모래
Кыргызча: Кум
Latina: Harena
Lëtzebuergesch: Sand
Lingua Franca Nova: Arena
Limburgs: Zandj
lingála: Zɛ́lɔ
lietuvių: Smėlis
latviešu: Smiltis
македонски: Песок
മലയാളം: മണൽ
मराठी: वाळू
Bahasa Melayu: Pasir
မြန်မာဘာသာ: သဲ
Nāhuatl: Xālli
नेपाल भाषा: फि
Nederlands: Zand
norsk nynorsk: Sand
Nouormand: Sablloun
Diné bizaad: Séí
occitan: Arena
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੇਤ
polski: Piasek
پنجابی: ریت
português: Areia
Runa Simi: Aqu
română: Nisip
armãneashti: Arinâ
tarandíne: Réne
русский: Песок
саха тыла: Кумах
sicilianu: Rina
Scots: Saund
سنڌي: واري
srpskohrvatski / српскохрватски: Pijesak
Simple English: Sand
slovenčina: Piesok
slovenščina: Pesek
chiShona: Jecha
Soomaaliga: Ciid
српски / srpski: Песак
Basa Sunda: Keusik
svenska: Sand
Kiswahili: Mchanga
தமிழ்: மணல்
ತುಳು: ಪೊಯ್ಯೆ
తెలుగు: ఇసుక
тоҷикӣ: Рег
ไทย: ทราย
Tagalog: Buhangin
Türkçe: Kum
українська: Пісок
اردو: ریت
Tiếng Việt: Cát
West-Vlams: Zand
walon: Såvlon
Winaray: Baras
中文:
粵語: