चन्द्रमा

चन्द्रमा Moon symbol
Full moon in the darkness of the night sky. It is patterned with a mix of light-tone regions and darker, irregular blotches, and scattered with varying sizes of impact craters, circles surrounded by out-thrown rays of bright ejecta.
पृथ्वी का उत्तरी गोलार्द्ध बठे धेकियाः पूर्ण चंद्र
Designations
Adjectivesलूनर, सेलेनिक
Orbital characteristics
Perigee363,295 किमी
(0.0024 एयू)
Apogee405,503 किमी
(0.0027 एयू)
Semi-major axis
384,399
(0.00257 AU)[१]
Eccentricity0.0549[१]
Orbital period
27.321582 d (27 d 7 h 43.1 min[१])
Synodic period
29.530589 d (29 d 12 h 44 min 2.9 s)
Average orbital speed
1.022 किमी/सेकंड
Inclination5.145° क्रांतिवृत्त बठे[२] (पृथ्वी की भूमध्यरेखा बठे 18.29° और 28.58° का बीच)[१]
Longitude of ascending node
regressing by one revolution in 18.6 years
Argument of perigee
progressing by one revolution in 8.85 years
Satellite ofपृथ्वी
Physical characteristics
Mean radius
1,737.10 km  (0.273 Earths)[१][३]
Equatorial radius
1,738.14 km (0.273 Earths)[३]
Polar radius
1,735.97 km  (0.273 Earths)[३]
Flattening0.00125
Circumference10,921 km (equatorial)
Surface area
3.793 km2  (0.074 Earths)
Volume2.1958 km3  (0.020 Earths)
Mass7.3477 kg  (0.012300 Earths[१])
Mean density
3.3464 [१]
Surface gravity
1.622 (0.165 4 g)
Escape velocity
2.38 km/s
Sidereal rotation period
27.321582 d (समकालिक)
Equatorial rotation velocity
4.627 m/s
Axial tilt
1.5424° (क्रांतिवृत्त बठे)
6.687° (कक्षीय तल)[२]
Albedo0.136[४]
Surface temp.minmeanmax
equator100 के220 के390 के
85°N[५]70 के130 के230 के
Apparent magnitude
−2.5 to −12.9[lower-alpha १]
−12.74 (माध्य पूर्ण चंद्र)
Angular diameter
29.3 से 34.1 आर्क मीनट
Atmosphere[६]
Surface pressure
10−7 Pa (दिन)
10−10 Pa (रात)
Composition by volumeAr, He, Na, K, H, Rn

चन्द्रमा पृथ्वी को यकमात्तरै उपग्रह हो। यो सौर मंडल को पचाउँ सबहै ठुलो प्राकृतिक उपग्रह हो। पृथ्वी का बीच है चन्द्रमा का बीच सम्मै दूरी ३८४,४०३ किलोमीटर छ। यो दूरी पृथ्वी कि परिधि कि ३० गुणा छ। चन्द्रमा मि गुरुत्वाकर्षण पृथ्वी है १/६ छ। यो प्रथ्वी कि परिक्रमा २७.३ दिन मि पुरा अरन्छ रे आफुना अक्ष का चारैहण यक पूरा चक्कर लै २७.३ दिन मि लाउँछ। यिसै कारण ले चन्द्रमा को यक हिस्सा सदान पृथ्वी कि तिर हुन्छ।

सन्दर्भअन

  1. १.० १.१ १.२ १.३ १.४ १.५ १.६ Wieczorek, M. (2006). "The constitution and structure of the lunar interior". Reviews in Mineralogy and Geochemistry. 60 (1): 221–364. 10.2138/rmg.2006.60.3. 
  2. २.० २.१ Lang, Kenneth R. (2011), The Cambridge Guide to the Solar System, 2nd ed., Cambridge University Press.
  3. ३.० ३.१ ३.२ Williams, Dr. David R. (2 February 2006). "Moon Fact Sheet". NASA/ National Space Science Data Center. Retrieved 31 December 2008. 
  4. Matthews, Grant (2008). "Celestial body irradiance determination from an underfilled satellite radiometer: application to albedo and thermal emission measurements of the Moon using CERES". Applied Optics. 47 (27): 4981–93. 2008ApOpt..47.4981M. 10.1364/AO.47.004981. 18806861. 
  5. A.R. Vasavada; D.A. Paige & S.E. Wood (1999). "Near-Surface Temperatures on Mercury and the Moon and the Stability of Polar Ice Deposits". Icarus. 141 (2): 179–193. 1999Icar..141..179V. 10.1006/icar.1999.6175. 
  6. Lucey, P.; Korotev, Randy L. (2006). "Understanding the lunar surface and space-Moon interactions". Reviews in Mineralogy and Geochemistry. 60 (1): 83–219. 10.2138/rmg.2006.60.2. 
Other Languages
Аҧсшәа: Амза
Afrikaans: Maan
Alemannisch: Mond
አማርኛ: ጨረቃ
aragonés: Luna
Ænglisc: Mōna
العربية: القمر
ܐܪܡܝܐ: ܣܗܪܐ
مصرى: قمر
অসমীয়া: চন্দ্ৰ
asturianu: Lluna
azərbaycanca: Ay
تۆرکجه: آی
башҡортса: Ай (юлдаш)
Boarisch: Mond
žemaitėška: Mienolis
беларуская (тарашкевіца)‎: Месяц (спадарожнік)
български: Луна
भोजपुरी: चंद्रमा
বাংলা: চাঁদ
བོད་ཡིག: ཟླ་བ།
brezhoneg: Loar
буряад: Һара
català: Lluna
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nguŏk-giù
Tsetsêhestâhese: Taa'é-eše'he
کوردی: مانگ
corsu: Luna
qırımtatarca: Ay (kök cismi)
čeština: Měsíc
kaszëbsczi: Miesądz
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Мѣсѧць
Cymraeg: Lleuad
dansk: Månen
Deutsch: Mond
ދިވެހިބަސް: ހަނދު
Ελληνικά: Σελήνη
emiliàn e rumagnòl: Lónna
English: Moon
Esperanto: Luno
español: Luna
eesti: Kuu
euskara: Ilargia
estremeñu: Luna
فارسی: ماه
Fulfulde: Lewru
suomi: Kuu
Võro: Kuu
føroyskt: Mánin
français: Lune
arpetan: Lena
Nordfriisk: Moune
furlan: Lune
Gaeilge: An Ghealach
贛語: 月光
Gàidhlig: Gealach
galego: Lúa
Avañe'ẽ: Jasy
ગુજરાતી: ચંદ્ર
Gaelg: Yn Eayst
Hausa: Wata
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngie̍t-khiù
Hawaiʻi: Mahina
עברית: הירח
हिन्दी: चन्द्रमा
Fiji Hindi: Chandarma
hrvatski: Mjesec
hornjoserbsce: Měsačk
Kreyòl ayisyen: Lalin
magyar: Hold
հայերեն: Լուսին
interlingua: Luna
Bahasa Indonesia: Bulan
Interlingue: Lune
ꆇꉙ:
Ilokano: Bulan
ГӀалгӀай: Бутт (новкъар)
Ido: Luno
íslenska: Tunglið
italiano: Luna
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑕᖅᑭᖅ
日本語:
Patois: Muun
la .lojban.: lunra
Basa Jawa: Rembulan
ქართული: მთვარე
Qaraqalpaqsha: Ay
Taqbaylit: Ayyur (itri)
Адыгэбзэ: Мазэ
Kabɩyɛ: Fenaɣ
қазақша: Ай (серік)
kalaallisut: Qaammat
ភាសាខ្មែរ: ព្រះច័ន្ទ
ಕನ್ನಡ: ಚಂದ್ರ
한국어:
Перем Коми: Тӧлісь
कॉशुर / کٲشُر: ज़ून
Ripoarisch: Moond (Ääd)
kurdî: Heyv
коми: Тӧлысь
kernowek: Loor
Кыргызча: Ай
Latina: Luna
Ladino: Luna
Lëtzebuergesch: Äerdmound
лезги: Варз
Lingua Franca Nova: Luna
Limburgs: Maon
Ligure: Lunn-a
lumbaart: Lüna
lietuvių: Mėnulis
latviešu: Mēness
мокшень: Ков
Malagasy: Volana
македонски: Месечина
മലയാളം: ചന്ദ്രൻ
монгол: Сар
मराठी: चंद्र
Bahasa Melayu: Bulan (satelit)
Malti: Qamar
Mirandés: Luna
မြန်မာဘာသာ: လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)
Dorerin Naoero: Maraman
Nāhuatl: Metztli
Napulitano: Luna
Plattdüütsch: Maand (Eer)
Nedersaksies: Maone (eerde)
नेपाली: चन्द्रमा
नेपाल भाषा: तिमिला
Nederlands: Maan
norsk nynorsk: Månen
norsk: Månen
Novial: Lune
Nouormand: Leune
Diné bizaad: Ooljééʼ
occitan: Luna
ଓଡ଼ିଆ: ଜହ୍ନ
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੰਦਰਮਾ
Kapampangan: Bulan
polski: Księżyc
Piemontèis: Lun-a
پنجابی: چن
Ποντιακά: Φέγγος
پښتو: سپوږمۍ
português: Lua
Runa Simi: Killa
rumantsch: Glina
română: Luna
armãneashti: Lunâ
русский: Луна
русиньскый: Місяць (сателіт)
संस्कृतम्: चन्द्रः
саха тыла: Ый
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ
sardu: Luna
sicilianu: Luna
Scots: Muin
سنڌي: چنڊ
davvisámegiella: Mánnu
srpskohrvatski / српскохрватски: Mjesec
Simple English: Moon
slovenčina: Mesiac
slovenščina: Luna
Soomaaliga: Bil
shqip: Hëna
српски / srpski: Месец
Seeltersk: Moune
Basa Sunda: Bulan (satelit)
svenska: Månen
Kiswahili: Mwezi
ślůnski: Mjeśůnczek
தமிழ்: நிலா
ತುಳು: ಚಂದ್ರೆ
తెలుగు: చంద్రుడు
тоҷикӣ: Моҳтоб
Türkmençe: Aý (hemra)
Türkçe: Ay
татарча/tatarça: Ай (иярчен)
тыва дыл: Ай
українська: Місяць (супутник)
اردو: چاند
oʻzbekcha/ўзбекча: Oy
vèneto: Łuna
vepsän kel’: Kudmaine
Tiếng Việt: Mặt Trăng
West-Vlams: Moane
Volapük: Mun
walon: Lune
吴语: 月球
მარგალური: თუთა (ალმაშარე)
ייִדיש: לבנה
Yorùbá: Òṣùpá
Vahcuengh: Ronghndwen
Zeêuws: Maen (Aerde)
中文: 月球
文言:
Bân-lâm-gú: Goe̍h-niû
粵語: 月光
isiZulu: Inyanga