İspanyolkiyê Cıhudan

İspanyolkiyê Cıhudan
Zıwan
Şınasiye
Dewleti u mıntıqeyİsrail
Amarê qısekerdoğan137 000
WareJerusalem District (d)
Kodê zıwani
ISO 639-2Lad
ISO 639-3Lad
GlottologLadi1251
EthnologueLad
Xısusiyetê zıwani
TopolociyeKes-Fiil-Obce (d) u syllabic language (d)
Cınsiyeto gramatikNeriki (d) u Mayiki (d)
AlfabeAlfabeyê Latinki, Alfabeyê İbranki u Alfabey Kiril
KeyeQ62070054
Alfabey İspanyolkiyê Cıhudan, şeşti-hewtay serreo ke nênuşiyeno.

İspanyolkiyê Cıhudan (ya zi be namey Ladino zi şınasiyeno) yew zıwano Romankiyo ke zıwanê İspanyolkiyê kehani ra abırriyao. Eno zıwan herranê İmperatoriya Usmanıcani'ê kehanan de zey Balkani, Tırkiya, Rocakewtena Miyanêne u zımey qıtay Afrika de qısey biyêne. Eno zıwan ewro İsrail u Tırkiya de qısey beno. Ladino Bosna u Hersek, Fransa, İsrail u Tırkiya de zey zıwanê eqaliyeti (şenıkiye) şınasiyeno, resmiyet de şınasiyao.[1][2][3][4][5]

Zıwanê xo de Ladinoy rê vanê Djudeo-Espanyol (גודיאו-איספאנייול), cokao ke Cıhudi qısey kenê, no name gırewto. Gorey zıwanzanoğan Ladino yew varyantê İspanyolkiyo kıhano. No zıwan nezdiyê İspanyolkiyo seserra pancêsıno (15). Yani çekuyê cı İspanyolki ra kıhanê. Tırki, Fransızki, İbranki, Yunanki, Erebki u taê zıwananê nêmadey Balkani u zıwananê İberki ra çekuyê newey gırewtê bunya xo.[6][7][8][9] Ana fıkıriyeno ke nezdiyê se hezar u dısey hezar merdımi (100.000-200.000) Ladinoy qısey keno. Sebebê cı noyo ke merdımi nêşenê Ladino bımusê lac u keynanê xo, zıwano resmi niyo u hêdi hêdi vıni beno. Zafêri merdımê ke şeşti u panc serri ra pilê, Ladinoy qısey kenê. Bilxasa Tırkiya de hukmati u nasyonalistan (mıliyetçi) Ladino kerdo yasağ teber de. Merdımi zi mecbur mendê ke Ladino qısey mekerê, lac u keynanê xo rê Tırki bımusê. Yew zi cokao ke Ladino nezdiyê zıwanê İspanyolkiyo, İspanyolki o asimile kerdo.[9][10][11][12]

Ladino, ewro İsrail de, Tırkiya de, Dewletê Amerikayê Yewbiyayey de, Fransa de, Yunanıstan de, Brezilya de, İngıltere de, Marok de, Bulğarıstan de u İtalya de, tayn zi Kanada de, Meksika de, Arcantin de, Tunıs de, Uruguay de, Sırbıstan de, Bosna u Hersek de Makedonya de, Belçika de El Salvador de u Hollanda de qısey beno. Teberê nê cayan de fıkıriyeno ke Venezuela de, Mısır de, Cezayir de, Guatemala de, İspanya de, Kuba de, Şili de, Romanya de, Surinam de, Camayka de u Kolombiya de zi qısey beno, hama hetê amari ra sey (100) merdım ra tanyo, kemiyo..[7][8][10][13][14][15][16]

Other Languages
Afrikaans: Ladino
Alemannisch: Ladino
አማርኛ: ላዲኖ
aragonés: Chodigo-espanyol
azərbaycanca: Ladino dili
башҡортса: Сефард теле
беларуская: Ладзіна
беларуская (тарашкевіца)‎: Сэфардзкая мова
brezhoneg: Ladinoeg
čeština: Ladino
Cymraeg: Iddew-Sbaeneg
Deutsch: Judenspanisch
euskara: Ladino
suomi: Ladino
français: Judéo-espagnol
Gaelg: Ladeenish
עברית: לאדינו
Fiji Hindi: Ladino language
magyar: Ladino nyelv
Bahasa Indonesia: Bahasa Ladino
ქართული: ლადინო
한국어: 라디노어
Lingua Franca Nova: Iudi-espaniol (lingua)
lietuvių: Ladino kalba
latviešu: Ladino
македонски: Ладино
മലയാളം: ലാഡിനോ
Mirandés: Judiu-spanhol
norsk nynorsk: Jødespansk
Ирон: Ладино
Deitsch: Ladino
Piemontèis: Lenga giudé-ladin
پنجابی: لاڈینو
português: Judeu-espanhol
română: Limba ladino
Simple English: Ladino language
slovenčina: Ladino
svenska: Ladino
Kiswahili: Ladino
українська: Ладіно
ייִדיש: לאדינא
中文: 拉迪諾語