Kil

Kil

Kil ee läidhiethëmïth [mammal]. Yen anɔŋ muɔɔt [toes] kediäk, muɔtdït në ciɛlic ku muɔɔt kor kerou. Kil ayee kuat tök keyik akaja, maguar, kacigo, ku tapir. Ee koolë anɔŋ mɛ̈cthok kil kedhiëc, ku wäärthɛɛric, anɔŋ mɛ̈cthok kɔ̈k. Në mɛ̈cthok kedhiëc ye anɔŋic ee koolë, mɛ̈cthok kerou aa tɔ̈ Aprika ku mɛ̈cthok kediäk aa tɔ̈ Paguot Asia.

Läi de kuatëkil aa lääiënyuäth, aa dït apɛi (kil ee tök në lääiënyuäth dïtbëtɛɛm, ku athiek ë kil mɛ̈cthok ëbɛ̈n alëu be yaa 1000kg ku tëkac), anɔŋ guop biɔ̈ŋ dhil kecit (1.5–5 thm [centimeter]), looi në mɛ̈tmɛ̈tic kolajen [collagen], ku nyith thiin (400–600g) në läidhiethëmïth dïtic, ku tuŋ dït. Kek aa lac nyuäth yäär, lakin të lëu rɔt, aalëu bïk miëth ril cam ku waac yänydenic. Mɛ̈cthok ë kil në Apirïka acïn thok lec tueŋ, ku ee miëth tet yethook; kënë acïï cït läi kɔ̈k kuatdenic.

Kɔc aa kiɛl nök rin tuuŋken. Tuŋ ë kil aye ɣaac ku ɣɔɔc thuŋcolic, ku ayee looi në ceŋceŋ kɔ̈k keye kene dhëŋ ku wal ë mukciɛɛŋthɛɛr [traditional]. Asia Pabak ee thuuk dïtbëtɛɛm në tuuŋ ë kiɛl. Theemic, cin de tuuŋ ë kil athöŋ ke cin de mïlaŋ thuukcolic. Kɔc aa tuuŋ kil guur ku camkï abiik, rin yekeke tak ku gam lɔn bïï yen tuanytuany nyai. Tuuŋ aa looi në keratin, ee wëëth tök ye nhiɛ̈m looi kekë riöp. Mɛ̈cthok kerou de Apirïka ku këde Sumatra anɔŋ tuuŋ kerou, ku kil de India ku këde Java anɔŋ tuŋ tök. Akut Pinyëbɛ̈n bë Käŋpinynhom Kony, ayeke luel lɔn mɛ̈cthok kil kadiäk aa awicthum [endangered] apɛi, ku aa wic bïï ke tiit tënë ajooŋ ee yiep läi.

Other Languages
Afrikaans: Renoster
Alemannisch: Nashorn
አማርኛ: አውራሪስ
العربية: كركدنيات
asturianu: Rhinocerotidae
azərbaycanca: Kərgədanlar
تۆرکجه: کرگدن
беларуская: Насарогі
беларуская (тарашкевіца)‎: Насарогі
български: Носорози
বাংলা: গণ্ডার
བོད་ཡིག: བསེ་རུ།
brezhoneg: Frikorneg
bosanski: Nosorog
català: Rinoceronts
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Să̤-ngiù
нохчийн: МармаӀ
čeština: Nosorožcovití
dansk: Næsehorn
Deutsch: Nashörner
Ελληνικά: Ρινόκερος
English: Rhinoceros
Esperanto: Rinoceredoj
español: Rhinocerotidae
euskara: Errinozero
فارسی: کرگدن
føroyskt: Nashyrningur
français: Rhinocéros
arpetan: Rinocèros
Nordfriisk: Nööshurner
Gàidhlig: Sròn-adharcach
galego: Rinocerontes
Avañe'ẽ: Tĩatĩ
עברית: קרנפיים
हिन्दी: गैण्डा
hrvatski: Nosorozi
Kreyòl ayisyen: Rinoseròs
հայերեն: Ռնգեղջյուր
Bahasa Indonesia: Badak
ГӀалгӀай: Бирнал
íslenska: Nashyrningur
italiano: Rhinocerotidae
日本語: サイ
Basa Jawa: Warak
Kongo: Kifalu
kalaallisut: Siissisoq
ಕನ್ನಡ: ಖಡ್ಗಮೃಗ
한국어: 코뿔소
kurdî: Kerkedan
коми: Сюраныр
Кыргызча: Кериктер
лакку: Каргадан
Lingua Franca Nova: Rinosero
Limburgs: Neushores
lingála: Kánga
lietuvių: Raganosiniai
latviešu: Degunradži
मैथिली: गैंडा
македонски: Носорог
മലയാളം: കാണ്ടാമൃഗം
मराठी: गेंडा
Bahasa Melayu: Badak sumbu
မြန်မာဘာသာ: ကြံ့
مازِرونی: کرگردن
नेपाली: गैंडा
नेपाल भाषा: धिर्मेय्
Nederlands: Neushoorns
norsk nynorsk: Nashorn
norsk: Neshorn
Diné bizaad: Déélgééd
ଓଡ଼ିଆ: ଗଣ୍ଡା
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੈਂਡਾ
پنجابی: گینڈا
português: Rinoceronte
Runa Simi: Sinqawaqra
română: Rinocer
русский: Носороговые
Scots: Rhinoceros
srpskohrvatski / српскохрватски: Nosorozi
Simple English: Rhinoceros
slovenčina: Nosorožcovité
slovenščina: Nosorogi
chiShona: Chipembere
Soomaaliga: Wiyil
српски / srpski: Носорози
Sesotho: Tšukulu
Basa Sunda: Badak
svenska: Noshörningar
Kiswahili: Kifaru
тоҷикӣ: Каркадан
ไทย: แรด
Tagalog: Rinosero
Türkçe: Gergedan
удмурт: Носорог
українська: Носорогові
اردو: گینڈا
oʻzbekcha/ўзбекча: Karkidonlar
Tiếng Việt: Tê giác
хальмг: Орңһ
中文: 犀牛
Bân-lâm-gú: Sai-gû
粵語: 犀牛