Osmium

Eigenschaften
Allgemein
Name, Symbol, OrdnungszahlOsmium, Os, 76
SerieÜbergangsmetalle
Gruppe, Periode, Block8, 6, d
Aussehenbläulich grau
CAS-Nummer7440-04-2
Massenanteil an der Erdhülle0,01 ppm[1]
Atomar [2]
Atommasse190,23(3)[3] u
Atomradius (berechnet)130 (185) pm
Kovalenter Radius128 pm
Elektronenkonfiguration[Xe] 4f14 5d6 6s2
1. Ionisierungsenergie840 kJ/mol
2. Ionisierungsenergie1600 kJ/mol
Physikalisch [2]
Aggregatzustandfest
Kristallstrukturhexagonal
Dichte22,59 g/cm3[4]
Mohshärte7
Magnetismusparamagnetisch (Χm = 1,5 · 10−5)[5]
Schmelzpunkt3400 ± 50[6] K (ca. 3130 °C)
Siedepunkt5273 K[7] (5000 °C)
Molares Volumen8,42 · 10−6 m3/mol
Verdampfungswärme678 kJ/mol[7]
Schmelzwärme31,8 kJ/mol
Dampfdruck2,52 Pa bei 3300 K
Schallgeschwindigkeit4940 m/s bei 293,15 K
Spezifische Wärmekapazität130 J/(kg · K)
Elektrische Leitfähigkeit10,9 · 106 A/(V · m)
Wärmeleitfähigkeit88 W/(m · K)
Chemisch [2]
Oxidationszustände−2, 0, 2, 3, 4, 6, 8
Normalpotential0,85 V (OsO4 + 8H+ + 8e
→ Os + 4H2O)
Elektronegativität2,2 (Pauling-Skala)
Isotope
IsotopNHt1/2ZAZE (MeV)ZP
184Os0,02 %Stabil
185Os{syn.}93,6 dε1,013185Re
186Os1,58 %>2,0 · 1015 aα2,822182W
187Os1,6 %Stabil
188Os13,3 %Stabil
189Os16,1 %Stabil
190Os26,4 %Stabil
191Os{syn.}15,4 dβ0,314191Ir
192Os41,0 %Stabil
Weitere Isotope siehe Liste der Isotope
NMR-Eigenschaften
 Spin-
Quanten-
zahl I
γ in
rad·T−1·s−1
Er (1H)fL bei
B = 4,7 T
in MHz
187Os1/26,161 · 1061,22 · 10−54,61
189Os3/22,076 · 1070,0023415,5
Sicherheitshinweise
GHS-Gefahrstoffkennzeichnung [8]

Pulver

02 – Leicht-/Hochentzündlich07 – Achtung

Gefahr

H- und P-SätzeH: 228​‐​315​‐​318​‐​335
P: 210​‐​261​‐​280​‐​302+352​‐​305+351+338 [8]
Soweit möglich und gebräuchlich, werden SI-Einheiten verwendet.
Wenn nicht anders vermerkt, gelten die angegebenen Daten bei Standardbedingungen.

Osmium ist ein chemisches Element mit dem Elementsymbol Os und der Ordnungszahl 76; im Periodensystem der Elemente steht es in der 8. Gruppe, der Eisengruppe. Es ist ein hartes, sprödes, stahlblaues Übergangsmetall und gehört zu den Platinmetallen. Osmium besitzt mit 462 GPa den höchsten Kompressionsmodul aller Elemente, lediglich übertroffen von aggregierten Diamant-Nanostäbchen, und mit 22,6 g/cm3 die höchste Dichte.

Biologische Funktionen von Osmium sind weder im menschlichen noch in anderen Organismen bekannt. Technisch wird Osmium wegen seines hohen Preises nur verwendet, wenn Haltbarkeit und Härte ausschlaggebend sind.

In anderen Sprachen
Afrikaans: Osmium
አማርኛ: ኦስሚየም
aragonés: Osmio
العربية: أوزميوم
asturianu: Osmiu
azərbaycanca: Osmium
беларуская: Осмій
беларуская (тарашкевіца)‎: Осм
български: Осмий
भोजपुरी: ऑस्मियम
বাংলা: অজমিয়াম
བོད་ཡིག: ཨོ་སི་མིམ།
brezhoneg: Osmiom
bosanski: Osmij
català: Osmi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Osmium
Cebuano: Osmyo
کوردی: ئۆزمیۆم
corsu: Osmiu
čeština: Osmium
Чӑвашла: Осми
Cymraeg: Osmiwm
dansk: Osmium
Ελληνικά: Όσμιο
English: Osmium
Esperanto: Osmio
español: Osmio
eesti: Osmium
euskara: Osmio
فارسی: اسمیم
suomi: Osmium
føroyskt: Osmium
français: Osmium
Nordfriisk: Osmium
furlan: Osmi
Gaeilge: Oismiam
Gàidhlig: Osmium
galego: Osmio
ગુજરાતી: ઓસ્મીયમ
Gaelg: Osmium
客家語/Hak-kâ-ngî: Osmium
עברית: אוסמיום
हिन्दी: ओस्मियम
Fiji Hindi: Osmium
hrvatski: Osmij
magyar: Ozmium
հայերեն: Օսմիում
interlingua: Osmium
Bahasa Indonesia: Osmium
Ido: Osmio
íslenska: Osmín
italiano: Osmio
日本語: オスミウム
la .lojban.: jinmrbosmi
Basa Jawa: Osmium
ქართული: ოსმიუმი
Kabɩyɛ: Ɔsɩmɩyɔm
қазақша: Осмий
ಕನ್ನಡ: ಆಸ್ಮಿಯಮ್
한국어: 오스뮴
kurdî: Osmiyûm
коми: Осмий
Кыргызча: Осмий
Latina: Osmium
Lëtzebuergesch: Osmium
Limburgs: Osmium
Ligure: Osmio
lumbaart: Òsmio
lietuvių: Osmis
latviešu: Osmijs
македонски: Осмиум
മലയാളം: ഓസ്മിയം
монгол: Осми
मराठी: ओस्मियम
кырык мары: Осмий
Bahasa Melayu: Osmium
Plattdüütsch: Osmium
नेपाली: अज्मियम
नेपाल भाषा: अस्मियम
Nederlands: Osmium
norsk nynorsk: Osmium
norsk: Osmium
occitan: Òsmi
Livvinkarjala: Osmii
ଓଡ଼ିଆ: ଓସ୍‌ମିଅମ
ਪੰਜਾਬੀ: ਓਸਮੀਅਮ
पालि: अस्मियम
polski: Osm
Piemontèis: Òsmio
پنجابی: اوسمیم
português: Ósmio
Runa Simi: Osmiyu
română: Osmiu
armãneashti: Osmiu
русский: Осмий
संस्कृतम्: अस्मियम
sicilianu: Òsmiu
Scots: Osmium
srpskohrvatski / српскохрватски: Osmijum
Simple English: Osmium
slovenčina: Osmium
slovenščina: Osmij
Soomaaliga: Osmiyaam
shqip: Osmiumi
српски / srpski: Осмијум
Seeltersk: Osmium
svenska: Osmium
தமிழ்: ஓசுமியம்
తెలుగు: ఆస్మియం
Tagalog: Osmiyo
Türkçe: Osmiyum
татарча/tatarça: Осмий
українська: Осмій
اردو: Osmium
oʻzbekcha/ўзбекча: Osmiy
vepsän kel’: Osmii
Tiếng Việt: Osmi
Winaray: Osmyo
хальмг: Осмиум
ייִדיש: אסמיום
Yorùbá: Osmium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Osmium
粵語: