Freitag

Der Titel dieses Artikels ist mehrdeutig. Weitere Bedeutungen sind unter Freitag (Begriffsklärung) aufgeführt.

Der Freitag ist gemäß der Europäischen Norm EN 28601 und dem internationalen Standard ISO 8601 der fünfte Tag der Woche, nach jüdischer, christlicher und islamischer Zählung – in der die Woche mit dem Sonntag beginnt – der sechste.

Etymologie

Der Name geht auf den römischen Tagesnamen dies Veneris, also Tag der (Liebesgöttin) Venus, und dieser wiederum auf den babylonischen Wochentagsnamen zurück. Als die südlichen Germanen die Siebentage woche von den Römern übernahmen, übersetzten sie ihn mit ihrer als ähnlich wahrgenommenen Göttin Frija, die im Norden Frigg hieß (vgl. althochdeutsch frîatac, altenglisch frīgedeag). [1] Sie war in der isländischen Edda eher Schutzherrin der Ehe und Mutterschaft. Danach würde man eher die nordgermanische Liebesgöttin Freya an dieser Stelle erwarten, die deshalb auch oft als Namensgeberin des Freitags genannt wird. Allerdings kann ihr Name, der urnordisch *fraujōn (Herrin) gelautet hätte, nicht zu frîatag geführt haben. [2] Eindeutig geklärt ist die Zuweisung jedoch nicht. Im Altnordischen gab es sowohl die Bezeichnungen Freyjudagr als auch Frjádagr als Namen für den Freitag, einmal auf Freya und das andere Mal auf Frigg verweisend. Vermutlich war Frijas Rolle ursprünglich der Venus ähnlicher als später in der isländischen Literatur des Mittelalters. In Skandinavien wurde der Name allerdings nicht nach der dortigen Namensform Frigg gebildet, sondern nur der südgermanische Name übernommen [3] (vgl. schwedisch fredag).

Die romanischen Namen für Freitag ( franz. vendredi, ital. venerdì, span. viernes) gehen ebenfalls auf die lateinische Bezeichnung dies Veneris beziehungsweise Veneris dies zurück.

In anderen Sprachen
Аҧсшәа: Ахәаша
Afrikaans: Vrydag
Alemannisch: Freitag
አማርኛ: ዓርብ
aragonés: Viernes
Ænglisc: Frīgedæg
العربية: الجمعة
ܐܪܡܝܐ: ܥܪܘܒܬܐ
asturianu: Vienres
авар: Рузман
azərbaycanca: Cümə
تۆرکجه: آینی‌گون
башҡортса: Йома
Boarisch: Freida
žemaitėška: Pernīčė
Bikol Central: Byernes
беларуская: Пятніца
беларуская (тарашкевіца)‎: Пятніца
български: Петък
भोजपुरी: शुक्रवार
Bahasa Banjar: Jumahat
বাংলা: শুক্রবার
བོད་ཡིག: གཟའ་པ་སངས།
brezhoneg: Gwener (deiz)
bosanski: Petak
català: Divendres
Chavacano de Zamboanga: Viernes
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lā̤-bái-ngô
нохчийн: ПӀераска
Cebuano: Biyernes
کوردی: ھەینی
corsu: Vennari
čeština: Pátek
kaszëbsczi: Piątk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пѧтъкъ
Чӑвашла: Эрнекун
Cymraeg: Dydd Gwener
dansk: Fredag
Zazaki: Yene
dolnoserbski: Pětk
ދިވެހިބަސް: ހުކުރު ދުވަސް
eʋegbe: Fiɖagbe
Ελληνικά: Παρασκευή
emiliàn e rumagnòl: Venerdé
English: Friday
Esperanto: Vendredo
español: Viernes
eesti: Reede
euskara: Ostiral
estremeñu: Viernis
فارسی: جمعه
suomi: Perjantai
Võro: Riidi
føroyskt: Fríggjadagur
français: Vendredi
arpetan: Devendro
furlan: Vinars
Frysk: Freed
Gaeilge: An Aoine
Gagauz: Cumaa
贛語: 禮拜五
Gàidhlig: Di-haoine
galego: Venres
گیلکی: جۊمه
Avañe'ẽ: Arapoteĩ
ગુજરાતી: શુક્રવાર
Gaelg: Jeheiney
客家語/Hak-kâ-ngî: Lî-pai-ńg
Hawaiʻi: Pō‘alima
עברית: יום שישי
हिन्दी: शुक्रवार
hrvatski: Petak
hornjoserbsce: Pjatk
Kreyòl ayisyen: Vandredi
magyar: Péntek
Հայերեն: Ուրբաթ
interlingua: Venerdi
Bahasa Indonesia: Jumat
Ilokano: Biernes
íslenska: Föstudagur
italiano: Venerdì
日本語: 金曜日
Basa Jawa: Jumuwah
ქართული: პარასკევი
Taqbaylit: Sem
қазақша: Жұма
kalaallisut: Tallimanngorneq
ភាសាខ្មែរ: ថ្ងៃសុក្រ
ಕನ್ನಡ: ಶುಕ್ರವಾರ
한국어: 금요일
Перем Коми: Витӧдзлун
къарачай-малкъар: Байрым кюн
Ripoarisch: Freidaach
Kurdî: În
коми: Пекнича
kernowek: Dy' Gwener
Кыргызча: Жума
Latina: Dies Veneris
Ladino: Viernes
Lëtzebuergesch: Freideg
лезги: Жуьмя
lumbaart: Venerdé
lietuvių: Penktadienis
latviešu: Piektdiena
мокшень: Цилеши
олык марий: Кугарня
Baso Minangkabau: Jumaik
македонски: Петок
मराठी: शुक्रवार
Bahasa Melayu: Jumaat
မြန်မာဘာသာ: သောကြာ
эрзянь: Сюконьчи
مازِرونی: جومه
Napulitano: Viernarì
Plattdüütsch: Freedag
Nedersaksies: Vriedag
नेपाली: शुक्रवार
Nederlands: Vrijdag
norsk nynorsk: Fredag
norsk: Fredag
Nouormand: Vendrédi
Sesotho sa Leboa: Labohlano
occitan: Divendres
Livvinkarjala: Piätteniččy
ଓଡ଼ିଆ: ଶୁକ୍ରବାର
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ
Deitsch: Freidaag
polski: Piątek
پنجابی: جمعہ
Ποντιακά: Παρασκευήν
پښتو: جمعه
português: Sexta-feira
Runa Simi: Ch'askachaw
română: Vineri
armãneashti: Vińiri
tarandíne: Venerdìe
русский: Пятница
русиньскый: Пятніця
Kinyarwanda: Ku wa gatanu
संस्कृतम्: शुक्रवासरः
sardu: Chenàbura
Scots: Friday
سنڌي: جمعو
davvisámegiella: Bearjadat
srpskohrvatski / српскохрватски: Petak
සිංහල: සිකුරාදා
Simple English: Friday
slovenčina: Piatok
slovenščina: Petek
Gagana Samoa: Aso Faraile
chiShona: Chishanu (musi)
Soomaaliga: Jimco
shqip: E premtja
српски / srpski: Петак
Basa Sunda: Jumaah
svenska: Fredag
Kiswahili: Ijumaa
ślůnski: Pjůntek
తెలుగు: శుక్రవారము
тоҷикӣ: Ҷумъа
Türkmençe: Anna
Tagalog: Biyernes
Tok Pisin: Fraide
Türkçe: Cuma
татарча/tatarça: Җомга
Twi: Fiada
тыва дыл: Бешки хүн
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جۈمە
українська: П'ятниця
اردو: جمعہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Juma
vèneto: Vènere
vepsän kel’: Pätnič
Tiếng Việt: Thứ Sáu
West-Vlams: Vrydag
Volapük: Fridel
walon: Vénrdi
Winaray: Biyernes
Wolof: Àjjuma
吴语: 礼拜五
хальмг: Басң өдр
მარგალური: ობიშხა
ייִדיש: פרייטיק
Vahcuengh: Singhgiz haj
中文: 星期五
Bân-lâm-gú: Lé-pài-gō͘
粵語: 星期五