Wasiristan

Map sy'n dangos lleoliad Wasiristan
Uned o'r Ffiwsilwyr Gorkhaidd yn Wasiristan yn 1923

Mae talaith Wasiristan (neu Waziristan) yn Diriogaeth Lwythol sy'n gorwedd rhwng Khyber Pakhtunkhwa a Balochistan yng ngorllewin Pacistan, ar y ffin ag Affganistan. Mae'r prif drefi yn cynnwys Miram Shah, Razmak a Wana, ond mae'r rhan fwyaf o'r Wasiriaid yn byw mewn pentrefi bychain yn y bryniau. Mae'r mwyafrif llethol o'r trigolion yn Wasiriaid, un o lwythi Pathan (adweinir hefyd fel Pashtun) y Ffin. Maent yn bobl falch ac annibynnol ac wedi ymladd i gadw eu hannibyniaeth yn y gorffennol, er enghraifft yn erbyn lluoedd Indiaidd Prydain yn y 1930au.

Mae Wasiristan yn ardal fynyddog, rhyw 11,585 cilomedr (4,473 milltir) sgwâr yng Ngogledd-Orllewin Pacistan, yn ffinio ar Affganistan. Mae'r Llinell Durand yn rhedeg rhwng Wasiristan ac Affganistan. Crewyd y llinnell ym 1893 gan Mortimer Durand (ysgrifennydd tramor India Prydeinig) a'r Affgan Amir Abdur Rahman Khan, i denodi eu cylchoedd dylanwad. Poblogir yr ardal – a'r ddwy ochr Llinnell Durand - gan y Pashtun, a siaradir yr iaith Pashto/Pakhto. Mae'n rhan o'r Ardaloedd Llwythol Gweinyddedig yn Ffederal, ystyriedwyd y tu allan o bedair dalaith yr wlad. Roedd hi'n ardal llwythol annibynol hyd at 1893, tu allan yr Ymerodraeth Brydeinig, ac oedd ymosodiadau llwythol yn broblem i'r Prydeinwyr, yn arwain at gyrchoedd cosbol rhwng 1860 a 1945. Daeth yr ardal yn rhan o Bacistan ym 1947. Dros y canrifoedd, mae rhyfeloedd yn Affganistan efo Prydain, India Prydeinig, Rwsia ac yr Unol Daleithiau, wedi effeithio'r Pashtun dros y ffin yn Wasiristan.

Rhannir Wasiristan yn Ogledd Wasiristan a De Wasiristan, efo phoblogaethau (ym 1998) o 361,246 a 429,841. Mae gan y ddau ran o'r llwyth Wasir nodweddiadau gwahanol, ond siarad yr un iaith.

Yn gymdeithasol ac yn grefyddol, mae Wasiristan yn lle ceidwadol.

Gogledd Wasiristan

Miranshah yw prif gomuned Gogledd Wasiristan. Poblogir yr ardal gan y Darwesh Khel (neu Wasiriaid Utmanzai) sydd yn perthyn i Wasiriaid Ahmedzai o De Wasiristan. Is-lwyth y llwyth Wasiri ydynt, ac yn byw mewn pentrefi caerog, yn cynnwys Razmak, Datta Khel, Spin wam, Dosali,Shawa, Shawal ac y Dawars, sydd yn ffermio'r dyffrynoedd isod, ym mhentrefi megis Miranshah, Darpa Khel, Amzoni, Ali Khel, Mirali, Edak, Hurmaz,mussaki, Hassu Khel, Ziraki, Tapi, Issori, Haider Khel, Khaddi ac Arabkot.

En otros idiomas
العربية: وزيرستان
azərbaycanca: Vəziristan
башҡортса: Вазирстан
беларуская: Вазірыстан
български: Вазиристан
català: Waziristan
нохчийн: Вазиристан
čeština: Vazíristán
dansk: Waziristan
Deutsch: Wasiristan
Zazaki: Wezirıstan
English: Waziristan
Esperanto: Vaziristano
español: Waziristán
euskara: Waziristan
فارسی: وزیرستان
suomi: Waziristan
français: Waziristan
galego: Waziristán
עברית: וזיריסטן
Հայերեն: Վազիրիստան
Bahasa Indonesia: Waziristan
italiano: Waziristan
ქართული: ვაზირისტანი
қазақша: Уәзірстан
한국어: 와지리스탄
latviešu: Vaziristāna
Nederlands: Waziristan
norsk: Waziristan
polski: Waziristan
پنجابی: وزیرستان
português: Waziristão
русский: Вазиристан
Scots: Waziristan
Simple English: Waziristan
svenska: Waziristan
Tagalog: Waziristan
Türkçe: Veziristan
татарча/tatarça: Вәзиристан
українська: Вазиристан
oʻzbekcha/ўзбекча: Vaziriston
მარგალური: ვაზირისტანი