Thoth

ḏḥwty
Thoth
Thoth.svg
Thoth, fel dyn pen ibis
Canolfan gwlt bwysigHermopolis
SymbolauIbis, disg y lleuad, sgrôl papurfrwyn, ysgrifbinnau cyrs, palet ysgrifennu, stylus, babŵn, gloriannau
CymarSeshat,[1] Ma'at, Nehemtawy[2]
RhieniNeb (creodd ef ei hun); fel arall Neith neu Ra neu Horws ac Hathor
PlantSeshat yn ôl ambell ffynhonnell

Mae Thoth (o'r Roeg Θώθ thṓth; sy'n dod o'r Aiffteg ḏḥw.ty) yn dduw o'r Hen Aifft. Yn y celfyddydau, gwelir ef fel arfer yn ddyn gyda phen ibis neu fabŵn, anifeiliaid sy'n sanctaidd iddo. Seshat oedd ei wrthran fenywaidd, a Maat oedd ei wraig.[3]

Lleolwyd prif deml Thoth yn ninas Khmun,[nodyn 1][4] a alwyd yn Hermopolis Magna yn ystod cyfnod y Groeg-Rufeinig[5] (roeddent yn ei gysylltu â'u duw nhw, Hermes) a ϣⲙⲟⲩⲛⲉⲓⲛ Shmounein yn y Gopteg. Dinistriwyd Khmun yn rhannol ym 1826.[6] Yn y ddinas honno, Thoth oedd arweinydd yr Ogdoad, wyth duw pwysig a gafodd eu haddoli yn Hermopolis. Roedd hefyd ganddo nifer o gysegrfeydd yn ninasoedd Abydos, Hesert, Urit, Per-Ab, Rekhui, Ta-ur, Sep, Hat, Pselket, Talmsis, Antcha-Mutet, Bah, Amen-heri-ab, a Ta-kens.

Roedd Thoth yn chwarae llawer o rolau pwysig ac amlwg ym Mytholeg yr Aifft, megis cynnal y bydysawd, a bod yn un o ddau dduw ( Maat oedd y llall) a oedd yn sefyll ar naill ochr cwch Ra.[7] Yn hwyrach yn hanes yr Hen Aifft, daeth Thoth yn gysylltiedig â chyflafareddu rhwng duwiau,[8] hudoliaeth, y system o ysgrifennu, datblygu gwyddoniaeth,[9] a beirniadu'r meirw.[10]

Gweler hefyd

  • Llygad Horws
  • Llyfr Thoth
  • (Crowley)
    • Pecyn tarot Thoth
  • Thout, y mis cyntaf yn y calendr Coptig
En otros idiomas
Afrikaans: Thoth
Alemannisch: Thoth
العربية: تحوت
مصرى: تحوت
azərbaycanca: Tot
беларуская: Тот
български: Тот
brezhoneg: Tot
bosanski: Thoth
català: Thot
čeština: Thovt
dansk: Thoth
Deutsch: Thot
Ελληνικά: Θωθ
English: Thoth
Esperanto: Toto
español: Tot
eesti: Thot
euskara: Tot
فارسی: تحوت
suomi: Thot
français: Thot
Gaeilge: Tót
עברית: תחות
हिन्दी: थोथ
hrvatski: Thoth
magyar: Thot
հայերեն: Թոթ
Bahasa Indonesia: Thoth
íslenska: Þoþ
italiano: Thot
日本語: トート
Basa Jawa: Thoth
ქართული: თოტი
한국어: 토트
Latina: Thoth
lietuvių: Totas
latviešu: Tots
македонски: Тот
മലയാളം: തോത്ത്
Bahasa Melayu: Dewa Thoth
Nedersaksies: Thoth
Nederlands: Thoth (mythologie)
norsk: Tot
occitan: Djehoti
polski: Thot
português: Tot
română: Thot
русский: Тот
sicilianu: Thoth
Scots: Thoth
srpskohrvatski / српскохрватски: Tot
Simple English: Thoth
slovenčina: Thovt
slovenščina: Tot
српски / srpski: Теут
svenska: Thot
Tagalog: Thoth
Türkçe: Thoth
українська: Тот
اردو: تحوت
Tiếng Việt: Thoth
Winaray: Thoth
მარგალური: თოტი
中文: 托特