Pryf

Pryfed
Gwenynen
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas:Animalia
Ffylwm:Arthropoda
Is-ffylwm:Hexapoda
Dosbarth:Insecta
Linnaeus, 1758
Urddau

Is-ddosbarth Apterygota

  • Archaeognatha (sioncod gwrychog)
  • Thysanura (pryfed arian)
  • Monura - diflanedig

Is-ddosbarth Pterygota

  • Ephemeroptera (cylion Mai)
  • Odonata (gweision y neidr a mursennod)
  • Palaeodictyoptera - diflanedig
  • Infraclassis Neoptera
    • Blattaria (chwilod duon)
    • Mantodea (mantisiaid)
    • Isoptera (morgrug gwynion)
    • Zoraptera
    • Grylloblattodea
    • Dermaptera (pryfed clust)
    • Plecoptera (pryfed y cerrig)
    • Orthoptera (ceiliogod y rhedyn,
      criciaid ayyb.)
    • Phasmatodea (pryfed brigyn)
    • Embioptera (gwe-nyddwyr)
    • Mantophasmatodea
    • Uwch-urdd Exopterygota
      • Psocoptera (llau llyfrau, llau rhisgl)
      • Phthiraptera (llau)
      • Hemiptera (pycs)
      • Thysanoptera (thripsod)
    • Uwch-urdd Endopterygota
      • Miomoptera - diflanedig
      • Megaloptera (brychod y gro)
      • Raphidioptera (pryfed gyddfog)
      • Neuroptera (adenydd siderog,
        morgruglewod)
      • Coleoptera (chwilod)
      • Strepsiptera (pryfed cacwn)
      • Mecoptera (pryfed sgorpion)
      • Siphonaptera (chwain)
      • Protodiptera - diflanedig
      • Diptera (gwir bryfed)
      • Trichoptera (pryfed gwellt)
      • Lepidoptera (gloynnod byw,
        gwyfynod)
      • Hymenoptera (morgrug,
        gwenyn, cacwn ayyb.)

Anifeiliaid di-asgwrn-cefn sydd yn perthyn i'r dosbarth Insecta yw pryfed (neu drychfilod). Y pryfed yw'r dosbarth mwyaf yn y ffylwm Arthropoda ac yn cynnwys mwy nag 800,000 o rywogaethau - mwy nag unrhyw ddosbarth arall o anifeiliaid. Mae gan bryfed chwe choes. Gall fod hyd at dau bâr o adenydd ganddynt hefyd. Mae pryfed yn byw ymhob amgylchedd ar y ddaear, er mai dim ond ychydig o rywogaethau ohonynt sy'n byw yn y môr.

  • rhestr pryfed

Rhestr pryfed

  • Cacynen (Wasp: Apocrita)
  • Cardwenynen (Carder bumble-bee: Bombus humilis a Shrill carder bee Bombus sylvarum)
  • Ceiliog y rhedyn (Grashopper: Orthoptera)
  • Coenagrion Benfro (Southern damselfly: Coenagrion mercuriale)
  • Chwannen (Flea: Siphonaptera)
  • Chwilen (Beetle, Coleoptera)
    • Chwilen deigr (Tiger beetle: Cicindela germanica)
    • Chwilen ddaear (Ground beetle: Lionychus quadrillium, Panagaeus crux-major a Perileptus areolatus)
    • Chwilen ddu (Cockroach: Blattodea)
    • Chwilen ddŵr (Water beetle: Bidessus minutissimus)
    • Chwilen gorniog (Stag beetle: Lucanus cervus)
    • Chwilen grwydr (Rove beetle: Meotica anglica)
  • Glöyn byw (Butterfly: Papilionoidea)
  • Gwas y neidr (Dragonfly: Odonata)
  • Gwenynbryf smotiog (Dotted beefly: Bombylius discolor)
  • Gwenynen (Bee: Apoidea)
  • Gwiddonyn (Weevil: Curculionoidea)
  • Gwyfyn: (Moth: Heterocera)
  • Lleuen (Louse: Phthiraptera)
  • Morgrugyn (Ant: Formicidae)
    • Morgrugyn du'r gors (Black bog ant: Formica candida)
    • Morgrugyn gwyn (Termite: Isoptera)
  • Pryf (Fly)
    • Pryf clust (Earwig: Dermaptera)
    • Pryf lladd (Hornet robber fly: Asilus crabroniformis, Spiriverpa (Thereva) lunulata a Thinobius newberyi)
    • Pryf pigfain (Stiletto fly: Cliorismia rustica)
    • Pryf soldiwr (Soldier fly: Odontomyia hydroleon)
    • Pryf tân (Firefly: Lampyridae)
    • Pryf teiliwr (Cranefly: Tipulidae)
    • Pryf y cerrig (Stonefly: Plecoptera)
  • Saerwenynen (Mason bee: Osmia parietina a Osmia xanthomelana)
Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am pryf
yn Wiciadur.
En otros idiomas
Afrikaans: Insek
Alemannisch: Insekten
አማርኛ: ሦስት አጽቄ
aragonés: Insecta
Ænglisc: Ceorfdēor
العربية: حشرة
ܐܪܡܝܐ: ܪܚܫܐ
অসমীয়া: পতংগ
asturianu: Inseutos
Aymar aru: Ch'iwi
azərbaycanca: Həşəratlar
تۆرکجه: حشره‌لر
башҡортса: Бөжәктәр
žemaitėška: Vabzdē
беларуская: Насякомыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Вусякі
български: Насекоми
Bislama: Insek
বাংলা: কীট
brezhoneg: Amprevan
bosanski: Insekti
català: Insectes
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tè̤ng-ngiê
нохчийн: Сагалмат
Cebuano: Insekto
Tsetsêhestâhese: Meškêso
کوردی: مێروو
čeština: Hmyz
dansk: Insekter
Deutsch: Insekten
Ελληνικά: Έντομα
English: Insect
Esperanto: Insektoj
español: Insecta
eesti: Putukad
euskara: Intsektu
estremeñu: Insecta
فارسی: حشره
Võro: Mutuk
føroyskt: Skordýr
français: Insecte
Nordfriisk: Insekten
Frysk: Ynsekten
Gaeilge: Feithid
galego: Insectos
Avañe'ẽ: Tymbachu'i
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐌽𐍄𐍉𐌼𐍉𐌽
Gaelg: Insecta
客家語/Hak-kâ-ngî: Khûn-chhùng
עברית: חרקים
हिन्दी: कीट
Fiji Hindi: Kirwa
hrvatski: Kukci
Kreyòl ayisyen: Ensèk
magyar: Rovarok
հայերեն: Միջատներ
interlingua: Insecta
Bahasa Indonesia: Serangga
Ilokano: Insekto
Ido: Insekto
íslenska: Skordýr
italiano: Insecta
日本語: 昆虫
Patois: Insek
ქართული: მწერები
Qaraqalpaqsha: Shıbın-shirkeyler
Адыгэбзэ: ХьэпӀацӀэхэр
қазақша: Жәндіктер
ಕನ್ನಡ: ಕೀಟ
한국어: 곤충
कॉशुर / کٲشُر: کیوٚم
kernowek: Hweskeren
Кыргызча: Курт-кумурска
Latina: Insecta
Lëtzebuergesch: Insekten
лакку: Ущущулгъи
лезги: Пепеяр
Lingua Franca Nova: Inseto
Limburgs: Insekte
lumbaart: Inset
lingála: Nyama ekɛ́
lietuvių: Vabzdžiai
latviešu: Kukaiņi
Basa Banyumasan: Srangga
олык марий: Шыҥа-копшаҥге
македонски: Инсекти
മലയാളം: പ്രാണി
монгол: Шавж
मराठी: कीटक
кырык мары: Капшангы
Bahasa Melayu: Serangga
مازِرونی: بئو
Nāhuatl: Yolcatzin
Napulitano: Inzetto
Plattdüütsch: Insekten
Nedersaksies: Insekt
नेपाली: किरा
नेपाल भाषा: की
Nederlands: Insecten
norsk nynorsk: Insekt
norsk: Insekter
occitan: Insecta
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੀਟ
Kapampangan: Insectu
Pälzisch: Insekten
polski: Owady
پنجابی: کیڑے
پښتو: خوځندکې
português: Insetos
Runa Simi: Palama
română: Insectă
armãneashti: Insectâ
русский: Насекомые
русиньскый: Хробач
Kinyarwanda: Inigwahabiri
संस्कृतम्: जन्तुः
саха тыла: Үөн-көйүүр
sardu: Babbalottu
sicilianu: Nzettu
Scots: Insect
srpskohrvatski / српскохрватски: Insekt
සිංහල: කෘමියෝ
Simple English: Insect
slovenčina: Hmyz
slovenščina: Žuželke
Soomaaliga: Xasharaad
shqip: Insekti
српски / srpski: Инсекти
Seeltersk: Insekte
Basa Sunda: Gegeremet
svenska: Insekter
Kiswahili: Wadudu
தமிழ்: பூச்சி
తెలుగు: కీటకము
тоҷикӣ: Ҳашарот
ไทย: แมลง
ትግርኛ: ሓሽራ
Tagalog: Kulisap
lea faka-Tonga: ʻinisēkite
Türkçe: Böcek
татарча/tatarça: Бөҗәкләр
українська: Комахи
اردو: حشرات
oʻzbekcha/ўзбекча: Hasharotlar
vèneto: Bai
vepsän kel’: Gavedid
Tiếng Việt: Côn trùng
West-Vlams: Insektn
walon: Inseke
Winaray: Insektó
Wolof: Gunóor
吴语: 昆虫
хальмг: Хорха
მარგალური: ჭანდეფი (Insecta)
ייִדיש: אינסעקט
Yorùbá: Kòkòrò
Vahcuengh: Non
中文: 昆虫
Bân-lâm-gú: Khun-thiông
粵語: 昆蟲