Mur Mawr Tsieina

Mur Mawr Tsieina

Hen amddiffynfa Tsieineaidd yw Mur Mawr Tsieina (長城, 长城, "Dinas Hir"). Ystyrir ei fod yn un o ryfeddodau'r byd. Os cynhwysir y muriau atodol sydd hefyd yn rhan ohono, mae'r Mur Mawr yn ymestyn am 50,000 km. Mae'n ymestyn o'r ffin bresennol rhwng Tsieina a Gogledd Corea i fynyddoedd Qian Shang yng ngorllewin Tsieina.

Dywedir yn gyffredinol bod y mur cyntaf wedi ei adeiladu yn y 3edd ganrif C.C. yn ystod teyrnasiad Qin Shi Huang (Ying Zheng), Ymerodwr Cyntaf Brenhinllin y Qin, ond mewn gwirionedd codwyd rhan gyntaf y Mur Mawr mor gynnar â'r 7fed ganrif C.C.. Hyd at yr 17g O.C. roedd ymerodrau Tsieina yn dal i adnewyddu ac ehangu'r Mur.

Roedd yn fwy nac amddiffynfa yn unig. Bu iddo rôl pwysig yn y rhwydwaith cludiant dros dir Canolbarth Asia i'r Dwyrain Canol ac Ewrop a elwir Llwybr y Sidan ac mewn datblygiadau diwylliannol ac economaidd o boptu iddo yn ogystal.

Mae'r rhannau mwyaf enwog heddiw i'w gweld yn Shanhaiguan, Gubeikou, Juyongguan, Badaling, Ynamenguan, Ningwuguan, Jiayuguan a Lintao.

  • llyfryddiaeth

Llyfryddiaeth

  • Luo Zhewen a Zhao Luo, The Great Wall of China in History and Legend (Beijing, 1986). ISBN 0835114546
En otros idiomas
Alemannisch: Chinesische Mauer
azərbaycanca: Böyük Çin səddi
تۆرکجه: چین دیواری
беларуская (тарашкевіца)‎: Вялікая кітайская сьцяна
brezhoneg: Moger Vras Sina
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Diòng-siàng
Zazaki: Bendê Çini
français: Grande Muraille
贛語: 長城
客家語/Hak-kâ-ngî: Van-lî Tshòng-sàng
hrvatski: Kineski zid
Bahasa Indonesia: Tembok Besar Tiongkok
íslenska: Kínamúrinn
日本語: 万里の長城
한국어: 만리장성
Lëtzebuergesch: Chinesesch Mauer
македонски: Кинески Ѕид
Bahasa Melayu: Tembok Besar China
مازِرونی: چین گت دیوار
Nedersaksies: Sinese muur
Nederlands: Chinese Muur
norsk nynorsk: Den kinesiske muren
Nouormand: Graund-murâle
پنجابی: چین دی کندھ
português: Muralha da China
srpskohrvatski / српскохрватски: Veliki kineski zid
Simple English: Great Wall of China
slovenčina: Čínsky múr
slovenščina: Kitajski zid
Soomaaliga: Gidaarka Shiinaha
српски / srpski: Кинески зид
Seeltersk: Chinesiske Muure
Basa Sunda: Témbok Gedé Cina
Kiswahili: Ukuta wa China
Türkçe: Çin Seddi
татарча/tatarça: Бөек Кытай дивары
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Sedichin Sépili
oʻzbekcha/ўзбекча: Buyuk Xitoy devori
vepsän kel’: Kitain sur' sein
吴语: 长城
中文: 长城
文言: 長城
Bân-lâm-gú: Tn̂g-siâⁿ
粵語: 萬里長城