Hong Cong

香港特別行政區
Hong Kong Special Administrative Region

Rhanbarth Gweinyddol Arbennig Hong Cong
Baner Hong CongArfbais Hong Cong
BanerArfbais
Arwyddair: dim
Anthem: March of the Volunteers
Lleoliad Hong Cong
Prifddinasdim
(Victoria yn hanesyddol.)
(o ran poblogaeth)Sha Tin
Iaith / Ieithoedd swyddogolTsieineeg, Saesneg
Llywodraeth
- Prif WeithredwrCY Leung
Sefydliad
- Meddiannwyd gan y Deyrnas Unedig
- Cytundeb Nanking
- Meddiannwyd gan Japan
- Trosglwyddiad sofraniaeth

25 Ionawr 1841

29 Awst 1842
25 Rhagfyr 1941 - 15 Awst 1945
1 Gorffennaf 1997
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
1,104 km² (-)
4.6
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2006
 - Cyfrifiad 2001
 - Dwysedd
 
6,864,000 (100fed)
6,748,389
6,217/km² (3ydd)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2006
$254.2 biliwn (40fed)
$38,127 (6ed)
Indecs Datblygiad Dynol (2004)0.927 (22ain) – uchel
Arian cyfredDoler Hong Cong (HKD)
Cylchfa amser
 - Haf
HKT (UTC+8)
Côd ISO y wlad.hk
Côd ffôn+852 (01 o Macau)

Un o ddau ranbarth gweinyddol arbennig Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Hong Cong (Tsieinëeg: 香港); y llall yw Macau. Fe'i lleolir ar arfordir deheuol Tsieina wedi'i hamgylchynu gan delta'r Afon Perl a Môr De Tsieina,[1] ac mae'n enwog am ei nenlinell eang a'i harbwr naturiol dwfn. Gyda tirfas o 1,104 km2 (426 mi sg) a phoblogaeth o saith miliwn o bobl, Hong Cong yw un o'r ardaloedd mwyaf dwys ei phoblogaeth yn y byd.[2] Mae 95 y cant o boblogaeth Hong Cong yn Tsieineaidd a 5 y cant o grwpiau ethnig eraill.[3] Daw'r mwyafrif Han yn bennaf o ddinasoedd Guangzhou a Taishan yn y dalaith gyfagos, Guangdong.[4]

Daeth Hong Cong yn drefedigaeth gan yr Ymerodraeth Brydeinig wedi'r Rhyfel Opiwm Cyntaf (1839–42). Yn wreiddiol Ynys Hong Cong yn unig oedd dan reolaeth y Prydeinwyr, ond ehangodd ffiniau'r drefedigaeth i gynnwys Gorynys Kowloon ym 1860 a'r Tiriogaethau Newydd ym 1898. Cafodd ei feddiannu gan Japan yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ac wedi'r rhyfel atfeddiannodd Brydain Hong Cong hyd drosglwyddo sofraniaeth i Tsieina ym 1997.[5][6] Yn ystod ei chyfnod trefedigaethol mabwysiadodd llywodraeth Hong Cong bolisi o ymatal rhag ymyrryd yn yr economi dan yr ethos o anymyrraeth bositif.[7] Cafodd y cyfnod hwn ddylanwad mawr ar ddiwylliant Hong Cong, a elwir yn aml yn "cwrdd rhwng y Dwyrain a'r Gorllewin",[8] ac roedd y system addysg yn arfer dilyn system Lloegr[9] nes iddi gael ei diwygio yn 2009.[10]

Dan yr egwyddor "un wlad, dwy system", mae gan Hong Cong system wleidyddol wahanol i dir mawr Tsieina.[11] Gweithreda barnwriaeth annibynnol Hong Cong dan fframwaith y gyfraith gyffredin.[12][13] Llywodraethir y system wleidyddol gan Gyfraith Sylfaenol Hong Cong, dogfen gyfansoddiadol sy'n mynnu i Hong Cong gael "gradd uchel o hunanlywodraeth" mewn pob mater ac eithrio cysylltiadau tramor ac amddiffyniad milwrol.[14][15] Er bod ei system amlbleidiol yn tyfu, mae etholyddiaeth fechan yn rheoli hanner y Cyngor Deddfwriaethol. Hynny yw, dewisir Prif Weithredwr Hong Cong, sef pennaeth y llywodraeth, gan Bwyllgor Etholiadol o 400 i 1,200 o aelodau, a bydd y system hon yn gweithredu am y 20 mlynedd gyntaf dan sofraniaeth Tsieina.[16][17][18][19]

Mae Hong Cong yn un o brif ganolfannau ariannol y byd, a chanddi economi gwasanaethau cyfalafol gyda threthi isel a masnach rydd. Yr arian cyfred, sef doler Hong Cong, yw'r wythfed arian cyfred a fasnachir mwyaf yn y byd.[20]

En otros idiomas
Аҧсшәа: Гонконг
Acèh: Hong Kong
Afrikaans: Hongkong
Akan: Hong Kong
Alemannisch: Hongkong
አማርኛ: ሆንግ ኮንግ
aragonés: Hong Kong
Ænglisc: Hong Kong
العربية: هونغ كونغ
অসমীয়া: হংকং
asturianu: Ḥong Kong
azərbaycanca: Honkonq
تۆرکجه: هونق کونق
башҡортса: Гонконг
Boarisch: Hongkong
žemaitėška: Huonkuongs
Bikol Central: Hong Kong
беларуская: Ганконг
беларуская (тарашкевіца)‎: Ганконг
български: Хонконг
भोजपुरी: हांगकांग
Bislama: Hong Kong
bamanankan: Hong Kong
বাংলা: হংকং
བོད་ཡིག: ཧོང་ཀོང་།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: হংকং
brezhoneg: Hong Kong
bosanski: Hong Kong
буряад: Хонконг
català: Hong Kong
Chavacano de Zamboanga: Hong Kong
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hiŏng-gē̤ng
нохчийн: Гонконг
Cebuano: Hong Kong
Tsetsêhestâhese: Hong Kong
کوردی: ھۆنگ کۆنگ
čeština: Hongkong
Чӑвашла: Гонконг
dansk: Hongkong
Deutsch: Hongkong
Zazaki: Hong Kong
डोटेली: हङकङ
ދިވެހިބަސް: ހޮންކޮންގު
eʋegbe: Hong Kong
Ελληνικά: Χονγκ Κονγκ
English: Hong Kong
Esperanto: Honkongo
español: Hong Kong
eesti: Hongkong
euskara: Hong Kong
estremeñu: Hong Kong
فارسی: هنگ کنگ
suomi: Hongkong
føroyskt: Hongkong
français: Hong Kong
Frysk: Hongkong
Gaeilge: Hong Cong
Gagauz: Hong Kong
贛語: 香港
Gàidhlig: Hong Kong
galego: Hong Kong
ગુજરાતી: હોંગકોંગ
Hausa: Hong Kong
客家語/Hak-kâ-ngî: Hiông-kóng
עברית: הונג קונג
Fiji Hindi: Hong Kong
hrvatski: Hong Kong
Kreyòl ayisyen: Hong Kong
magyar: Hongkong
հայերեն: Հոնկոնգ
interlingua: Hong Kong
Bahasa Indonesia: Hong Kong
Interlingue: Hongkong
Igbo: Hong Kong
Ilokano: Hong Kong
ГӀалгӀай: Гонконг
íslenska: Hong Kong
italiano: Hong Kong
日本語: 香港
Patois: Ang Kang
Basa Jawa: Hong Kong
ქართული: ჰონგ-კონგი
Qaraqalpaqsha: Gonkong
Kabɩyɛ: Hɔŋkɔŋ
Gĩkũyũ: Hong Kong
қазақша: Гонконг
kalaallisut: Hongkong
ភាសាខ្មែរ: ហុងកុង
한국어: 홍콩
kurdî: Hong Kong
kernowek: Hong Kong
Кыргызча: Гонконг
Latina: Hongcongum
Lëtzebuergesch: Hong Kong
лезги: Гонконг
Lingua Franca Nova: Hongkong
Limburgs: Hong Kong
Ligure: Hong Kong
lumbaart: Hong Kong
lingála: Hong Kong
لۊری شومالی: ھونگ کونگ
lietuvių: Honkongas
latviešu: Honkonga
मैथिली: हङकङ
Basa Banyumasan: Hong Kong
Malagasy: Hong Kong
олык марий: Гонконг
Māori: Hongipua
Baso Minangkabau: Hong Kong
македонски: Хонгконг
മലയാളം: ഹോങ്കോങ്
монгол: Хонконг
मराठी: हाँग काँग
Bahasa Melayu: Hong Kong
မြန်မာဘာသာ: ဟောင်ကောင်
مازِرونی: هونگ کونگ
Nāhuatl: Hong Kong
Napulitano: Hong Kong
Plattdüütsch: Hongkong
नेपाली: हङकङ
नेपाल भाषा: हङकङ
Nederlands: Hongkong
norsk nynorsk: Hongkong
norsk: Hongkong
Novial: Hong Kong
Chi-Chewa: Hong Kong
occitan: Hong Kong
ଓଡ଼ିଆ: ହଂକଂ
Ирон: Гонконг
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਂਗਕਾਂਗ
Kapampangan: Hong Kong
Papiamentu: Hong Kong
Picard: Hong Kong
polski: Hongkong
Piemontèis: Hong Kong
پنجابی: ہانگ کانگ
português: Hong Kong
Runa Simi: Hong Kong
română: Hong Kong
tarandíne: Hong Kong
русский: Гонконг
русиньскый: Гонґ Конґ
Kinyarwanda: Hongo Kongo
саха тыла: Хоҥ Коҥ
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱦᱚᱝᱠᱚᱝ
sardu: Hong Kong
sicilianu: Hong Kong
Scots: Hong Kong
srpskohrvatski / српскохрватски: Hong Kong
සිංහල: හොංකොං
Simple English: Hong Kong
slovenčina: Hongkong
slovenščina: Hong Kong
Soomaaliga: Hong Kong
shqip: Hong Kong
српски / srpski: Хонгконг
Sesotho: Hong Kong
Basa Sunda: Hong Kong
svenska: Hongkong
Kiswahili: Hong Kong
ślůnski: Hůngkůng
தமிழ்: ஆங்காங்
тоҷикӣ: Ҳонгконг
Türkmençe: Gonkong
Tagalog: Hong Kong
Setswana: Hong Kong
Türkçe: Hong Kong
татарча/tatarça: Һоң Коң
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: شياڭگاڭ
українська: Гонконг
oʻzbekcha/ўзбекча: Gonkong
vèneto: Hong Kong
vepsän kel’: Honkong
Tiếng Việt: Hồng Kông
Volapük: Honkeän
walon: Hong Kong
Winaray: Hong Kong
Wolof: Ooŋ Koŋ
吴语: 香港
isiXhosa: Hong Kong
მარგალური: ჰონგ-კონგი
ייִדיש: האנג קאנג
Yorùbá: Họ́ng Kọng
Vahcuengh: Yanghgangj
中文: 香港
文言: 香港
Bân-lâm-gú: Hiong-káng
粵語: 香港
isiZulu: Hong Kong