Hebraeg

Yr wyddor Hebraeg

Mae Hebraeg yn iaith Semitaidd a siaredir gan ychydig dros 7 miliwn o bobl yn Israel a thros y byd. Iaith wreiddiol yr ysgrythurau Iddewig (Hen Destament y Beibl Cristnogol) yw Hebraeg Beiblaidd (neu Glasurol). Diflanodd Hebraeg fel iaith lafar yn yr 2g OC, ond parhaodd fel iaith ysgrifenedig. Cafodd Hebraeg ei hadfywio fel iaith lafar yn niwedd y 19g a daeth yn iaith swyddogol gwladwriaeth fodern Israel yn yr 20g.[1]

Er mai'r mwyaf amlwg ydyw hi, un ymhlith nifer o ieithoedd Iddewig yw Hebraeg. Ymhlith y lleill y mae Iddew-Almaeneg neu Yiddish-Daitsch a Ladino (Sbaeneg Iddewig). Cafodd y rhain eu defnyddio gan wahanol gymunedau Iddewig tra bu Hebraeg llafar yn farw, ond crebachu fu eu hanes yn sgil yr adfywiad yn nefnydd yr Hebraeg, gan adael lleiafrifoedd bychain iawn o siaradwyr yr ieithoedd hyn, os o gwbl.

Un o wyrthiau ieithyddol yr 20g oedd adfywiad Hebraeg, na bu'n iaith gyntaf i neb ers canrifoedd. Mae mewnfudwyr i Israel, o Ewrop, Unol Daleithiau America, yr hen Undeb Sofietaidd ac Affrica, er enghraifft yn cael eu trochi yn yr Hebraeg trwy gyrsiau Wlpan. Mae llyfr gan Norman Berdichevsky, 'Modern hebrew: The Past Present and Future of a Revitalized Language' yn cyfeirio'n fyr at ddylanwad y mudiad Hebraeg ar y Gymraeg.[2]

Ysgrifennir Hebraeg yn ei gwyddor ei hun, o'r dde i'r chwith. Mae 22 cymeriad yn yr wyddor, pob un yn gytsain. Dynodir llafariaid gan system o nodau, ond fel arfer dim ond mewn cyhoeddiadau i blant a dysgwyr y'u defnyddir.

Ymhlith cyfieithiadau i'r Gymraeg o'r Hebraeg fodern y mae;

  • 'Atgofion Haganah' (bywgraffiad o Israel) gan Judith Maro, cyfieithwyd gan William Williams, Wytherin Gwasg y Brython, Lerpwl. 1972
  • 'Hanes Teulu fy Nhad' gan Judith Maro, cyfieithwyd gan William Williams, Wytherin Taliesin cyf 29, t36-46 . Rhagfyr 1974
  • Cael y Llun yn Iawn. Cerdd gan Amir Or, troswyd drwy'r Saesneg, gan Chris Meredith. Taliesin cyf 131. Haf 2007.
  • "Does dim blodau i'r senorita". (stori fer ) gan Iotam Rewfeni, y cyfieithu gan Richard Crowe ac Amnon Shapiro. Tu Chwith, cyfrol 2. Haf 1994
En otros idiomas
Аҧсшәа: Иврит
адыгабзэ: Джуртыбзэ
Afrikaans: Hebreeus
Alemannisch: Hebräische Sprache
አማርኛ: ዕብራይስጥ
aragonés: Idioma hebreu
العربية: لغة عبرية
asturianu: Idioma hebréu
azərbaycanca: İvrit dili
تۆرکجه: عبری دیلی
башҡортса: Йәһүд теле
Boarisch: Hebräisch
žemaitėška: Hebraju kalba
Bikol Central: Hebreo
беларуская: Іўрыт
беларуская (тарашкевіца)‎: Іўрыт
български: Иврит
Bahasa Banjar: Bahasa Ibrani
brezhoneg: Hebraeg
bosanski: Hebrejski jezik
буряад: Иврит
català: Hebreu
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hĭ-báik-lài-ngṳ̄
нохчийн: Иврит
Cebuano: Inebreo
qırımtatarca: İbrani tili
čeština: Hebrejština
kaszëbsczi: Hebrejsczi jãzëk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єврєискъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Иврит
Zazaki: İbranki
dolnoserbski: Hebrejšćina
Ελληνικά: Εβραϊκή γλώσσα
emiliàn e rumagnòl: Ebràic
Esperanto: Hebrea lingvo
español: Idioma hebreo
euskara: Hebreera
estremeñu: Luenga ebrea
فارسی: زبان عبری
suomi: Heprea
føroyskt: Hebraiskt mál
français: Hébreu
arpetan: Hèbrèo
Nordfriisk: Hebreewsk spriak
Frysk: Hebriuwsk
Gaeilge: An Eabhrais
贛語: 希伯來語
Gàidhlig: Eabhra
Avañe'ẽ: Evréo ñe'ẽ
Gaelg: Ewnish
客家語/Hak-kâ-ngî: Hî-pak-lòi-ngî
עברית: עברית
Fiji Hindi: Hebrew bhasa
hrvatski: Hebrejski jezik
hornjoserbsce: Hebrejšćina
magyar: Héber nyelv
հայերեն: Եբրայերեն
interlingua: Lingua hebree
Bahasa Indonesia: Bahasa Ibrani
íslenska: Hebreska
italiano: Lingua ebraica
日本語: ヘブライ語
Basa Jawa: Basa Ibrani
ქართული: ებრაული ენა
Taqbaylit: Taɛebrit
Адыгэбзэ: Иврит
Kabɩyɛ: Hɛbra kʊnʊŋ
қазақша: Иврит тілі
kalaallisut: Hebraimiutut
ភាសាខ្មែរ: ភាសាហេព្រើរ
ಕನ್ನಡ: ಇವ್ರಿತ್
한국어: 히브리어
Перем Коми: Еврей кыв
коми: Иврит
kernowek: Ebrow
Кыргызча: Еврей тили
Ladino: Lingua ebrea
Lëtzebuergesch: Hebräesch
Lingua Franca Nova: Ivri (lingua)
Limburgs: Hebreeuws
lumbaart: Lengua ebraica
lingála: Liébeleo
لۊری شومالی: زۊن عبری
lietuvių: Hebrajų kalba
latviešu: Ivrits
мокшень: Евреень кяль
Malagasy: Fiteny hebreo
Baso Minangkabau: Bahaso Ibrani
македонски: Хебрејски јазик
മലയാളം: ഹീബ്രു
монгол: Еврей хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Ibrani
မြန်မာဘာသာ: ဟီဘရူးဘာသာစကား
Plattdüütsch: Hebrääsche Spraak
Nedersaksies: Hibbrais
नेपाल भाषा: हिब्रू भाषा
Nederlands: Hebreeuws
norsk nynorsk: Hebraisk
norsk: Hebraisk
occitan: Ebrieu
Kapampangan: Hebrew amanu
Norfuk / Pitkern: Hiibruu
Piemontèis: Lenga ebréa antica
پنجابی: عبرانی
português: Língua hebraica
Runa Simi: Iwriyu simi
română: Limba ebraică
русский: Иврит
русиньскый: Гебрейскый язык
саха тыла: Иврит
sicilianu: Lingua ebbràica
Scots: Ebreu
srpskohrvatski / српскохрватски: Hebrejski jezik
Simple English: Hebrew language
slovenčina: Hebrejčina
slovenščina: Hebrejščina
Soomaaliga: Af-Hebrow
српски / srpski: Хебрејски језик
svenska: Hebreiska
Kiswahili: Kiebrania
தமிழ்: எபிரேயம்
తెలుగు: హీబ్రూ భాష
тоҷикӣ: Забони ибрӣ
ትግርኛ: ዕብራይስጥ
Türkmençe: Iwrit dili
Tagalog: Wikang Ebreo
Türkçe: İbranice
татарча/tatarça: Яһүд теле
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىبرانى تىلى
українська: Іврит
oʻzbekcha/ўзбекча: Ivrit
vepsän kel’: Evrejan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Hebrew
Volapük: Hebreyapük
吴语: 希伯来语
მარგალური: ურიული ნინა
ייִדיש: העברעאיש
Yorùbá: Èdè Hébérù
中文: 希伯来语
Bân-lâm-gú: Hi-pek-lâi-gí
粵語: 希伯來文
isiZulu: IsiHebheru