Franz Kafka
English: Franz Kafka

Franz Kafka
Kafka1906 cropped.jpg
GanwydFranz Kafka Edit this on Wikidata
3 Gorffennaf 1883 Edit this on Wikidata
Prag Edit this on Wikidata
Bu farw3 Mehefin 1924 Edit this on Wikidata (40 oed)
Achos: Diciâu Edit this on Wikidata
Kierling Edit this on Wikidata
Man preswylPrag Edit this on Wikidata
DinasyddiaethAwstria-Hwngari, Tsiecoslofacia Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Karl-Ferdinands-Universität
  • Prifysgol Charles yn Prague Edit this on Wikidata
Galwedigaethnofelydd, chwedleuwr, awdur storiau byrion, gwirebwr, dyddiadurwr, cyfieithydd, Cyfreithiwr, Sgriptiwr, bardd-gyfreithiwr, claims adjuster, rhyddieithwr, Ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Allgemeine Unfallversicherungsanstalt
  • Assicurazioni Generali Edit this on Wikidata
Adnabyddus amThe Metamorphosis, The Trial, The Castle, Before the Law Edit this on Wikidata
ArddullModerniaeth, fiction, Stori fer, Pritça, Nofel, flash fiction Edit this on Wikidata
MudiadModernist literature, Dirfodaeth Edit this on Wikidata
TadHermann Kafka Edit this on Wikidata
MamJulie Kafková Edit this on Wikidata
PartnerDora Diamant Edit this on Wikidata
Llofnod
Franz Kafka's signature.svg

Llenor yn ysgrifennu yn Almaeneg oedd Franz Kafka (3 Gorffennaf 1883 - 3 Mehefin 1924).

Ganwyd yn ninas Prâg, oedd yr adeg honno yn rhan o Awstria-Hwngari, i deulu Iddewig dosbarth-canol. Almaeneg oedd ei famiaith. O 1889 hyd 1893, aeth i'r Deutsche Knabenschule, ysgol elfennol i fechgyn, ac oddi yno i'r Altstädter Deutsches Gymnasium, gan gymeryd ei arholiad Maturita yn 1901.

Aeth i Brifysgol Charles-Ferdinand ym Mhrâg, lle dechreuodd astudio cemeg cyn newid i'r gyfraith ymhen pythefnos. Graddiodd yn 1906, ac aeth i weithio i gwmni yswiriant yn 1907. Yn y cyfnod yma, dyfeisiodd yr het galed i weithwyr diwydiannol, ac enillodd fedal am hyn. Yn 1923, symudodd i Berlin i ganolbwyntio ar ysgrifennu. Roedd wedi bod yn dioddef o'r diciau ers 1917, a chyn hir dychwelodd i Prâg cyn mynd i sanatoriwm yn Kierling ger Vienna lle bu farw yn 1924.

  • gwaith

Gwaith

Dim ond ychydig o’i waith cafodd ei gyhoeddi yn ystod ei fywyd. Cyhoeddwyd casgliadau o straeon byrion Betrachtung (Myfyrdod) ac Ein Landarzt (Meddyg cefn gwlad) a straeon unigol fel Die Verwandlung (Y Cyfnewidiad) mewn cylchgronau llenyddol ond heb gael fawr o sylw.

Mynnodd Kafka roedd ei waithiau heb eu gorffen - Der Process, Das Schloss ac Amerika i‘w cael eu dinistrio‘n llwyr gan ei ffrind Max Brod. Ond anwybyddodd Brod dymuniadau Kafka ac fe’u cyhoeddwyd ar ôl iddo farw.

Daeth waith Kafka yn hynod o ddylanwadol yn ystod ail hanner yr 20g gan ysbrydoli nifer fawr o ysgrifenwyr, beirniad, artistiaid ac athronyddion.

Yr enwocaf o'i weithiau yw'r stori fer Die Verwandlung (Y Cyfnewidiad), lle mae dyn yn deffro un bore i ddarganfod ei fod wedi troi yn fath o bryf enfawr a ffiaidd a'r nofel Der Prozeß (Y Prawf, 1925) ble mae dyn yn cael ei gyhuddo gan awdurdod biwrocrataidd dideimlad, gyda natur o’i drosedd byth yn cael ei datgelu.

Mae straeon a nofelau Kaka wedi profocio dehongliadau di-ri. Mae llawer o feirniad yn gweld ei waith fel alegorïau, mae rhai eraill wedi dadlau bod perthynas anodd Kafka a’i dad wrth wraidd ei waith. Mae eraill yn pwysleisio ei feirniadaeth o systemau gormesol a'u biwrocratwyr di-wyneb, y trais a’r creulondeb totalitariaeth.

Mae Kafka yn aml cael ei gyfrif yn nghyd-destun Dirfodaeth (Existentialist). Tra bod Swrealwyr wedi’u dennu i’w ddefnydd o’r abswrd.

Nofelau

Franz Kafka, 1923
  • Der Prozeß (Y Prawf, 1925)
  • Das Schloß (Y Castell, 1926)
  • Amerika (1927)
En otros idiomas
Аҧсшәа: Франц Кафка
Afrikaans: Franz Kafka
Alemannisch: Franz Kafka
aragonés: Franz Kafka
العربية: فرانس كافكا
asturianu: Franz Kafka
Aymar aru: Franz Kafka
azərbaycanca: Frans Kafka
башҡортса: Франц Кафка
Boarisch: Franz Kafka
žemaitėška: Franz Kafka
беларуская: Франц Кафка
беларуская (тарашкевіца)‎: Франц Кафка
български: Франц Кафка
Bislama: Franz Kafka
brezhoneg: Franz Kafka
bosanski: Franz Kafka
буряад: Франц Кафка
català: Franz Kafka
нохчийн: Кафка, Франц
čeština: Franz Kafka
Deutsch: Franz Kafka
Zazaki: Franz Kafka
Ελληνικά: Φραντς Κάφκα
English: Franz Kafka
Esperanto: Franz Kafka
español: Franz Kafka
euskara: Franz Kafka
estremeñu: Franz Kafka
føroyskt: Franz Kafka
français: Franz Kafka
Gaeilge: Franz Kafka
贛語: 卡夫卡
Gàidhlig: Franz Kafka
galego: Franz Kafka
Avañe'ẽ: Franz Kafka
Bahasa Hulontalo: Franz Kafka
עברית: פרנץ קפקא
Fiji Hindi: Franz Kafka
hrvatski: Franz Kafka
Kreyòl ayisyen: Franz Kafka
magyar: Franz Kafka
հայերեն: Ֆրանց Կաֆկա
Արեւմտահայերէն: Ֆրանց Քաֆքա
interlingua: Franz Kafka
Bahasa Indonesia: Franz Kafka
Interlingue: Franz Kafka
Ilokano: Franz Kafka
íslenska: Franz Kafka
italiano: Franz Kafka
Patois: Franz Kafka
ქართული: ფრანც კაფკა
Qaraqalpaqsha: Franz Kafka
Адыгэбзэ: Франц Кафка
Kabɩyɛ: Franz Kafka
қазақша: Франц Кафка
kurdî: Franz Kafka
Кыргызча: Франц Кафка
Lëtzebuergesch: Franz Kafka
Lingua Franca Nova: Franz Kafka
Limburgs: Franz Kafka
lumbaart: Franz Kafka
لۊری شومالی: فرانتس کافکا
lietuvių: Franz Kafka
latviešu: Francs Kafka
Malagasy: Franz Kafka
олык марий: Франц Кафка
Minangkabau: Franz Kafka
македонски: Франц Кафка
монгол: Франц Кафка
кырык мары: Кафка, Франц
Bahasa Melayu: Franz Kafka
Mirandés: Franz Kafka
မြန်မာဘာသာ: ဖရန့်ဇ်ကပ်ဖ်ကာ
مازِرونی: فرانتس کافکا
Plattdüütsch: Franz Kafka
Nederlands: Franz Kafka
norsk nynorsk: Franz Kafka
occitan: Franz Kafka
Livvinkarjala: Franz Kafka
Picard: Franz Kafka
polski: Franz Kafka
Piemontèis: Franz Kafka
پنجابی: فرانز کافکا
português: Franz Kafka
Runa Simi: Franz Kafka
română: Franz Kafka
armãneashti: Franz Kafka
русский: Кафка, Франц
русиньскый: Франц Кафка
саха тыла: Франц Кафка
sicilianu: Franz Kafka
srpskohrvatski / српскохрватски: Franz Kafka
Simple English: Franz Kafka
slovenčina: Franz Kafka
slovenščina: Franz Kafka
српски / srpski: Франц Кафка
Seeltersk: Franz Kafka
svenska: Franz Kafka
Kiswahili: Franz Kafka
Tagalog: Franz Kafka
Türkçe: Franz Kafka
татарча/tatarça: Франц Кафка
українська: Франц Кафка
oʻzbekcha/ўзбекча: Franz Kafka
vèneto: Franz Kafka
vepsän kel’: Kafka Franc
Tiếng Việt: Franz Kafka
Volapük: Franz Kafka
Winaray: Franz Kafka
მარგალური: ფრანც კაფკა
ייִדיש: פראנץ קאפקא
Yorùbá: Franz Kafka
Bân-lâm-gú: Franz Kafka
粵語: 卡夫卡