Corea

Lleoliad Corea yn Asia
Mynyddoedd Seoraksan, Corea

Gwlad hanesyddol a thiriogaeth ddaearyddol a diwylliannol yn Nwyrain Asia, i'r dwyrain o Tsieina ac i'r gorllewin o Japan, yw Corea. Ers y 1950au fe'i rhennir yn ddwy wladwriaeth, sef Gweriniaeth De Corea a Gweriniaeth Pobl Democrataidd Corea. Gwlad Gomiwnyddol yw Gogledd Corea a rhwng Mehefin 1950 a Gorffennaf 1953 bu rhyfel rhwng y ddwy wlad fel rhan o'r Rhyfel Oer.

Dawnswraig draddodiadol yn 2008 yn Seoul, Gweriniaeth Corea.

Hanes Corea

Meddiannodd Siapan Corea o 1910 hyd at 1945 pan "ymroddodd" Siapan tua diwedd yr ail ryfel byd. Derbyniwyd yr ymroddiad gan yr Undeb Sofietaidd yng gogledd y wlad, a gan yr Unol Daleithiau yn y de. Wrth i'r llywodraeth Sofietaidd a llywodraeth yr Unol Daleithiau fethu cytuno ar ddyfodol y wlad, Syngman Rhee ddaeth yn arweinydd y De cyfalfol a'r Capten Kim Il Sung yn arweinydd y Gogledd sosialaidd.

Rhyfel Corea

Gyda'r bwriad o ail uno'r wlad o dan ei arweiniaeth ymosododd lluoedd Kim Il Sung ar y De yn 1950. Dechreuodd Rhyfel Corea gyda goresgyniad Inchon ar 25ain o Fehefin. Daeth Prydain a'r Unol Daleithiau i mewn yn filwrol ar ochr y De tra bu'r Gogledd yn mwynhau cefnogaeth yr Undeb Sofietaidd dan Stalin a Gweriniaeth Pobl Tsieina dan Mao Zedong. Arwyddwyd cadoediad rhwng y Gogledd a'r Unol Daleithiau ar rhan yr CU yn Panmunjeom yn 1953 a chrewyd ffin cadoediad yn ardal anfilwrol (DMZ - Demilitarised Zone) hyd Lledred 38 rhwng y De a'r Gogledd, tua'r un lle a'r ffin cyn y rhyfel. Yn dechnegol, mae'r ddwy wlad yn dal mewn rhyfel.

Heddiw

Mae Gweriniaeth De Corea (prifddinas: Seoul) dan ei harlywydd Lee Myung-bak yn wlad ddemocrataidd heddiw, ond mae'r Gogledd yn parhau i fod yn wlad Stalinaidd ar linellau'r hen Undeb Sofietaidd dan ei harweinydd Kim Jong-un a'i lywodraeth yn Pyongyang.

En otros idiomas
Afrikaans: Korea
Alemannisch: Korea
አማርኛ: ኮርያ
Ænglisc: Corēa
العربية: كوريا
asturianu: Corea
žemaitėška: Kuoriejė
беларуская: Карэя
беларуская (тарашкевіца)‎: Карэя
български: Корея
Bahasa Banjar: Koréa
বাংলা: কোরিয়া
བོད་ཡིག: ཀོ་རི་ཡ།
brezhoneg: Korea
bosanski: Koreja
буряад: Солонгос
català: Corea
Chavacano de Zamboanga: Corea
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dièu-siēng
کوردی: کۆریا
qırımtatarca: Koreya
čeština: Korea
kaszëbsczi: Kòreja
dansk: Korea
Deutsch: Korea
English: Korea
Esperanto: Koreio
español: Corea
eesti: Korea
euskara: Korea
فارسی: کره (کشور)
Võro: Korea
føroyskt: Korea
français: Corée
Gaeilge: An Chóiré
Gàidhlig: Coirea
galego: Corea
Avañe'ẽ: Koréa
客家語/Hak-kâ-ngî: Chêu-sién
עברית: קוריאה
हिन्दी: कोरिया
hrvatski: Koreja
Հայերեն: Կորեա
Bahasa Indonesia: Korea
Ido: Korea
italiano: Corea
日本語: 朝鮮
la .lojban.: dcosyn/xanguk
Basa Jawa: Koréa
ქართული: კორეა
Taqbaylit: Kurya
қазақша: Корея
ಕನ್ನಡ: ಕೊರಿಯ
한국어: 한국
къарачай-малкъар: Корея
kernowek: Korea
Кыргызча: Корея
Latina: Corea
Lingua Franca Nova: Corea
Limburgs: Korea
lumbaart: Corea
lietuvių: Korėja
latviešu: Koreja
македонски: Кореја
മലയാളം: കൊറിയ
मराठी: कोरिया
Bahasa Melayu: Korea
မြန်မာဘာသာ: ကိုရီးယားနိုင်ငံ
Plattdüütsch: Korea
Nedersaksies: Korea
नेपाली: कोरिया
Nederlands: Korea
norsk nynorsk: Korea
norsk: Korea
occitan: Corèa
Ирон: Корей
Pangasinan: Korea
पालि: कोरिया
polski: Korea
português: Coreia
Runa Simi: Kuriya
rumantsch: Corea
română: Coreea
tarandíne: Coree
русский: Корея
संस्कृतम्: कोरिया
sardu: Corèa
sicilianu: Corea
Scots: Korea
srpskohrvatski / српскохрватски: Koreja
Simple English: Korea
slovenčina: Kórea
slovenščina: Koreja
Gagana Samoa: Kolea
Soomaaliga: Kuuriya
српски / srpski: Кореја
Basa Sunda: Koréa
svenska: Korea
Kiswahili: Rasi ya Korea
தமிழ்: கொரியா
Tagalog: Korea
Tok Pisin: Koria
Türkçe: Kore
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: چاۋشىيەن يېرىم ئارىلى
українська: Корея
اردو: کوریا
oʻzbekcha/ўзбекча: Koreya
Tiếng Việt: Triều Tiên
Winaray: Korea
მარგალური: კორეა
ייִדיש: קארעע
Yorùbá: Korea
Bân-lâm-gú: Tiâu-sián
粵語: 朝鮮